CRvB, 30-01-2007, nr. 06/179 WWB, nr. 06/180 WWB, nr. 06/4872 WWB

De Raad merkt het besluit van 13 december 2005, voor zover daarbij aan betrokkene de verplichting is opgelegd om mee te werken aan een psychiatrisch onderzoek, aan als een nieuw primair besluit, waartegen de mogelijkheid van bezwaar en beroep openstaat. Naar ter zitting van de Raad is gebleken zijn deze rechtsmiddelen inmiddels ook aangewend. Gelet hierop heeft de Raad de brief van appellant die ziet op het opleggen van deze verplichting aan de rechtbank doorgezonden zodat deze bij de behandeling van het reeds ingestelde beroep kan worden betrokken.

Tussen partijen is niet in geschil en ook voor de Raad staat vast dat betrokkene, door te blijven weigeren deel te nemen aan het traject bij de Herstelling, de ingevolge artikel 9, eerste lid, aanhef en onder b, van de WWB op hem rustende verplichting om gebruik te maken van een door het College aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling en sociale activering niet is nagekomen.

Partijen houdt verdeeld het antwoord op de vraag of betrokkene daarmee (ook) de in artikel 17, tweede lid, van de WWB neergelegde medewerkingsverplichting heeft geschonden zodat met toepassing van artikel 54, eerste en vierde lid, van de WWB het recht op bijstand kan worden opgeschort en de bijstand kan worden ingetrokken.

De Raad overweegt daaromtrent als volgt.

Ingevolge artikel 17, eerste lid, van de WWB doet de belanghebbende aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. Artikel 17, tweede lid, van de WWB bepaalt dat de belanghebbende verplicht is aan het college desgevraagd de medewerking te verlenen die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van deze wet.

Op grond van artikel 54, eerste lid, van de WWB kan het college, indien de belanghebbende de voor de verlening van bijstand van belang zijnde gegevens of de gevorderde bewijsstukken niet, niet tijdig of onvolledig heeft verstrekt en hem dit te verwijten valt, dan wel indien de belanghebbende anderszins onvoldoende medewerking verleent, het recht op bijstand voor de duur van ten hoogste acht weken opschorten.

Artikel 54, vierde lid, van de WWB bepaalt dat het college, als de belanghebbende in het geval bedoeld in het eerste lid het verzuim niet herstelt binnen de daarvoor gestelde termijn, na het verstrijken van deze termijn het besluit tot toekenning van bijstand kan intrekken met ingang van de eerste dag waarover het recht op bijstand is opgeschort.

De Raad stelt voorop dat in artikel 17, eerste en tweede lid, van de WWB, evenals voorheen in artikel 65, eerste en tweede lid, van de Abw, respectievelijk de algemene inlichtingenplicht en de medewerkingsverplichting zijn neergelegd. Blijkens de wetsgeschiedenis vormt de verplichting tot medewerking een ondersteuning van de hoofdverplichting tot het verstrekken van — voor het recht op bijstand of de arbeidsinschakeling — relevante informatie en dient zij om de juistheid van de verschafte informatie te kunnen verifiëren (Kamerstukken II 1993–1994, 22 545, nr.18, p.101 en Kamerstukken II 2002–2003, 28 870, nr. 3 p. 47). Hieruit en uit de wetssystematiek — boven artikel 17 van de WWB staat bovendien het kopje inlichtingenplicht vermeld — leidt de Raad af dat beide verplichtingen als het ware in elkaars verlengde liggen en in onderlinge samenhang, alsmede in verbinding met artikel 53a van de WWB (verstrekking en onderzoek gegevens), dienen te worden bezien. Worden deze verplichtingen niet nagekomen dan kan op grond van artikel 54, eerste en vierde lid, van de WWB tot opschorting en, bij niet herstel van het verzuim binnen de gestelde termijn, tot intrekking van de bijstand worden overgegaan. Gelet op het voorgaande ligt het niet in de rede aan de in artikel 54, eerste lid, van de WWB opgenomen zinsnede ‘anderszins (…) medewerking verleent’ een ruimere strekking toe te kennen dan aan de in artikel 17, tweede lid, van de WWB bedoelde verplichting. Weliswaar zijn in artikel 54, eerste lid, van de WWB, anders dan voorheen in het vergelijkbare artikel 69, eerste lid, van de Abw, de woorden‘aan het onderzoek’ komen te vervallen, doch de Raad heeft in de wetsgeschiedenis geen aanknopingspunten kunnen vinden voor het oordeel dat daarmee is beoogd aan die (medewerkings)verplichting een verderstrekkende betekenis toe te kennen.

In een geval als het onderhavige is daartoe nog teminder reden aangezien het gebruik maken van een door het college aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling in artikel 9, eerste lid, aanhef en onder b, van de WWB als een specifieke verplichting in de wet is opgenomen en het college bij niet-nakoming van die verplichting ingevolge artikel 18, tweede lid, van de WWB gehouden is de bijstand te verlagen. De door appellant aangehaalde jurisprudentie van de Raad dat ook het niet reageren op oproepen voor een onderzoek naar de arbeidsmogelijkheden onder de term onderzoek in evenbedoelde zin valt (zie bijv. de uitspraken van 29 juni 2004, LJN: AP4590 en van 5 oktober 2004 LJN:AR3449), maakt dit niet anders, aangezien het er ook in die gevallen om gaat dat het bestuursorgaan door de weigering van betrokkene aan een oproep gehoor te geven geen nadere gegevens kan verkrijgen en/of niet in staat wordt gesteld eerder gegeven inlichtingen te verifieren.

De aan betrokkene opgelegde verplichting tot deelname aan het traject bij de Herstelling was blijkens de stukken met name erop gericht betrokkene weer aan dag- en arbeidsritme te laten wennen en zag niet op het verstrekken en verifiëren van inlichtingen. Anders dan appellant meent betekent dit dat bij niet nakoming van een dergelijke, onder de termen van artikel 9, eerste lid, aanhef en onder b, van de WWB vallende, verplichting geen keuzemogelijkheid voorligt in die zin dat ofwel van de bevoegdheid als bedoeld in artikel 54, eerste en vierde lid, van de WWB gebruik kan worden gemaakt ofwel een verlaging van de bijstand op grond van artikel 18, tweede lid, van de WWB in samenhang met de in artikel 8, eerst lid, aanhef en onder b, van de WWB bedoelde verordening dient te worden toegepast. Bij verwijtbare niet-nakoming van een verplichting als hier aan de orde is, gelet op het voorgaande, een sanctie op grond van artikel 18, tweede lid, van de WWB aangewezen. De enkele omstandigheid dat betrokkene volgens appellant ‘toch niet op andere gedachten valt te brengen’ doet daaraan op zichzelf niet af.

Uit het vorenstaande vloeit voort dat de aangevallen uitspraak, met verbetering van gronden, in zoverre dient te worden bevestigd.

De voorzieningenrechter van de rechtbank heeft aanleiding gezien om met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) zelf in de zaak te voorzien door de primaire besluiten van 1 juni 2005 en 14 juni 2005 te herroepen, als gevolg waarvan de bijstand van betrokkene met ingang van 1 juni 2005 in volle omvang is voortgezet. Deze voorzieningenrechter heeft daarbij overwogen dat het advies van KLM Arbo Services omtrent de arbeidsgeschiktheid van betrokkene onvoldoende is onderbouwd.

De Raad deelt dit standpunt niet. Betrokkene is gekeurd door een arts en gezien door een arbeidsdeskundige. Daarbij is eigen onderzoek verricht, en vastgesteld dat betrokkene niet medisch wordt behandeld voor zijn klachten, terwijl tevens is gebleken dat er bij de behandelend sector geen medisch dossier van betrokkene aanwezig is. Nu betrokkene zelf geen objectief medische informatie heeft verstrekt waaruit blijkt dat hij arbeidsongeschikt is, ziet de Raad geen aanleiding om de conclusies van KLM Arbo Services niet te volgen.

Het vorenstaande brengt met zich mee dat onverkorte voortzetting van de bijstand per 1 juni 2005 rechtens niet de enig mogelijke beslissing is, nu er in de gegeven omstandigheden aanleiding kan zijn voor het opleggen van een maatregel. Dit betekent dat de aangevallen uitspraak, voor zover daarbij de primaire besluiten van 1 juni 2005 en 14 juni 2005 zijn herroepen, wegens strijd met artikel 8:72, vierde lid, van de Awb voor vernietiging in aanmerking komt.

De vraag of aanleiding bestaat anderszins zelf in de zaak te voorzien, beantwoordt de Raad bevestigend en hij overweegt daartoe als volgt.

Naar het oordeel van de Raad is de weigering van betrokkene om deel te nemen aan het traject bij de Herstelling te kwalificeren als een gedraging als bedoeld in artikel 9, aanhef, derde lid, onder b, van de Maatregelenverordening. Artikel 10, eerste lid, aanhef en onder c, van die verordening bepaalt dat in een dergelijk geval de bijstand wordt verlaagd met 20% van de bijstandsnorm gedurende één maand. Aangezien betrokkene zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van het besluit van 21 april 2005, waarbij hem een maatregel was opgelegd, opnieuw schuldig heeft gemaakt aan een verwijtbare gedraging van dezelfde categorie, acht de Raad het gelet op artikel 11, eerste lid, van de Maatregelenverordening bovendien aangewezen om de periode van verlaging van de bijstand te verdubbelen tot twee maanden en wel met ingang van 1 juni 2005. In hetgeen betrokkene heeft aangevoerd ziet de Raad geen dringende redenen als bedoeld in artikel 5, tweede lid, van de Maatregelenverordening in welk geval geheel of gedeeltelijk van het opleggen van een maatregel kan worden afgezien.

Uit het vorenstaande volgt dat appellant — achteraf gezien — het nadere besluit van 13 december 2005, voor zover het de hervatting van de bijstandsverlening betreft, niet had behoeven te nemen, zodat daaraan de grondslag is komen te ontvallen. De Raad zal dit besluit dan ook in zoverre vernietigen.

De Raad ziet geen aanleiding voor een veroordeling van appellant in de proceskosten van betrokkene in hoger beroep, nu van voor vergoeding in aanmerking komende kosten niet is gebleken.