CRvB, 31-07-2007, nr. 06/4317 WWB

Ingevolge artikel 13, eerste lid, aanhef en onder a, van de WWB heeft degene aan wie rechtens zijn vrijheid is ontnomen geen recht op bijstand. Verlening van bijzondere bijstand voor de onderhavige kosten is alleen mogelijk indien zeer dringende redenen als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de WWB daartoe noodzaken. Naar het oordeel van de Raad heeft de rechtbank, met verwijzing naar de wetsgeschiedenis van deze bepaling, terecht geoordeeld dat daarvan in dit geval geen sprake is. De Raad verenigt zich met de overwegingen waarop dit oordeel van de rechtbank berust. In hetgeen appellant in hoger beroep heeft aangevoerd ziet de Raad geen aanleiding voor een ander oordeel. Met name heeft appellant niet aannemelijk kunnen maken dat ten tijde van belang sprake is geweest van een acute noodsituatie waarin met behulp van bijzondere bijstand moest worden voorzien.

Het College voert het beleid dat van geval tot geval wordt beoordeeld of er aanleiding is bijzondere bijstand te verlenen voor de kosten van het aanhouden van de woning tijdens detentie, waarbij de noodzaak wordt bezien en waarbij als richtlijn geldt dat de detentie dan niet langer duurt dan zes maanden. Het gaat hier om buitenwettelijk, begunstigend beleid. Dergelijk beleid wordt volgens vaste rechtspraak terughoudend getoetst. Dit houdt in dat de aanwezigheid en de toepassing van dat beleid als gegeven wordt aanvaard, met dien verstande dat wordt getoetst of het beleid op consistente wijze is toegepast. Aan deze eis is in dit geval, waarin de detentie aanzienlijk langer duurde dan zes maanden, voldaan.

De aanvraag om bijzondere bijstand voor deze kosten is derhalve terecht afgewezen.

Het College stelt zich op het standpunt dat er voor appellant geen noodzaak bestond om — met het oog op zijn inschakeling in de arbeid — een studie boekhouden te volgen. Evenals de rechtbank is de Raad van oordeel dat dit standpunt kan worden gevolgd. Appellant heeft daartegenover onvoldoende gesteld. Dat betekent dat geen sprake is van noodzakelijke kosten in de zin van artikel 35, eerste lid, van de WWB, zodat er geen plaats is voor bijzondere bijstand in deze kosten.

In het besluit van 25 april 2005 heeft het College overwogen dat deze kosten behoren tot de dagelijkse kosten van het bestaan, die appellant uit zijn inkomen moet betalen, en dat geen bijzondere omstandigheden aanwezig zijn om daarvan in dit geval af te wijken. In dat verband heeft het College in het besluit van 14 juli 2005 nog overwogen dat het bezit van een paspoort voor appellant ook niet noodzakelijk is.

Zoals de Raad eerder heeft overwogen (zie bijvoorbeeld de uitspraak van 8 november 2005, LJN AU6266) behoren legeskosten tot de incidenteel voorkomende algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan, die de betrokkene in beginsel uit de bijstandsnorm dient te voldoen. Nu appellant niet aannemelijk heeft gemaakt dat de kosten van het paspoort in zijn geval voortvloeien uit bijzondere omstandigheden, moet worden geoordeeld dat deze kosten niet kunnen worden begrepen onder de noodzakelijke kosten als bedoeld in artikel 35, eerste lid, van de WWB. De aanvraag om bijzondere bijstand voor deze kosten is derhalve terecht afgewezen.

Het College heeft aan de handhaving van de afwijzing van de bijzondere bijstand voor deze kosten ten grondslag gelegd dat de zorgverzekeraar van appellant deze kosten niet heeft vergoed en dat, aangezien de kosten zijn gemaakt geruime tijd voor het indienen van de aanvraag, niet meer kan worden vastgesteld of deze kosten noodzakelijk waren.

Naar vaste rechtspraak van de Raad dienen voor de kosten van een medische of paramedische behandeling, waaronder die van psychotherapie, de voorheen geldende Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten als een voorliggende en passende voorziening te worden aangemerkt. Voorts vloeit uit artikel 44 van de WWB voort dat geen bijstand wordt verleend voor kosten die zijn gemaakt in de periode voorafgaand aan de aanvraag.

Het College heeft zowel voor de verlening van bijzondere bijstand voor medische kosten als voor de verlening van bijstand met terugwerkende kracht beleid ontwikkeld, dat is neergelegd in een werkboek voor de sector sociale zaken. Het beleid met betrekking tot de vergoeding van medische kosten komt hierop neer — voor zover in dit geding van belang — dat geen bijzondere bijstand wordt verleend in het geval waarin de ziektekostenverzekeraar geen vergoeding toekent, tenzij er een medische noodzaak voor deze kosten wordt vastgesteld door de adviseur van de gemeente. In het werkboek is verder bepaald dat bijstand in beginsel vooraf moet worden aangevraagd en dat in een situatie waarin een aanvraag achteraf wordt ingediend, deze aanvraag niet zonder meer kan worden afgewezen, maar dat dan onderzocht moet worden of op het moment van de aanvraag nog is vast te stellen of de gemaakte kosten noodzakelijk waren en of de aanvrager op het moment dat de kosten werden gemaakt nog bijstandbehoevend was.

Ook hier gaat het om buitenwettelijk, begunstigend beleid. Naar het oordeel van de Raad is in dit geval niet voldaan aan de eis van een consistente beleidstoepassing, waartoe het volgende wordt overwogen.

Niet in geschil is dat appellant de aanvraag voor de onderhavige kosten heeft ingediend nadat deze zijn gemaakt. Het College heeft zonder meer geconcludeerd dat als gevolg daarvan de noodzaak van deze kosten niet meer kan worden vastgesteld. Enig onderzoek naar de vraag of de noodzaak op het moment van de aanvraag nog was vast te stellen ligt aan die conclusie niet ten grondslag. De Raad acht dit in strijd met het hiervoor weergegeven beleid. Ter zitting van de Raad heeft de vertegenwoordiger van het College aangevoerd dat het in eerste instantie op de weg van appellant ligt om de noodzaak aan te tonen. De Raad merkt hierover op dat van appellant kan worden verlangd dat hij aan het College de nodige inlichtingen verstrekt aan de hand waarvan de noodzaak van de therapie kan worden beoordeeld maar, gelet op de in het werkboek opgenomen onderzoeksopdracht, had het College appellant daartoe in ieder geval de gelegenheid moeten bieden. Voorshands moet worden aangenomen dat een onderzoek als in het werkboek bedoeld destijds kon — en thans ook nog kan — plaatsvinden, mede in aanmerking genomen de niet weersproken stelling van appellant dat zijn huisarts hem destijds heeft verwezen naar deze therapie. Overigens is ter zitting van de Raad gebleken dat appellant op het moment dat de kosten werden gemaakt was aangewezen op een bijstandsuitkering, zodat op dat punt geen belemmering voor verlening van bijzondere bijstand met toepassing van het beleid aanwezig is. Het voorgaande betekent dat het besluit van 14 juli 2005 in zoverre onvoldoende zorgvuldig is voorbereid en niet berust op een deugdelijke motivering.

Gezien het voorafgaande slaagt het hoger beroep voor zover het ziet op de kosten van psychotherapeutische hulp. De aangevallen uitspraak — voor zover aangevochten — komt voor vernietiging in aanmerking. Doende wat de rechtbank zou behoren te doen zal de Raad het beroep tegen het besluit van 14 juli 2005 gegrond verklaren voor zover het ziet op de kosten van psychotherapeutische hulp en dat besluit in zoverre vernietigen wegens strijd met de artikelen 3:2 en 7:12, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht.

Het College zal worden opgedragen een nieuw besluit op bezwaar te nemen met inachtneming van deze uitspraak.

De Raad ziet aanleiding het College te veroordelen in de proceskosten van appellant in hoger beroep. Deze worden begroot op € 322,-- voor verleende rechtsbijstand.