5.1 Inleiding

176. Art. 3:97 BW bevat geen leveringsvoorschrift, maar een leveringsmodaliteit. De bepaling geeft slechts aan dat binnen bepaalde grenzen de levering bij voorbaat kan worden verricht. Op welke wijze deze levering dient te geschieden, volgt uit de leveringsvoorschriften voor het betrokken goed. Een levering bij voorbaat is hierdoor slechts mogelijk, indien de leveringsvoorschriften van het betrokken goed dit toelaten.1 De voorgeschreven formaliteiten moeten ten aanzien van het toekomstige goed kunnen worden vervuld. Daarnaast beperkt de wet in bepaalde gevallen uitdrukkelijk de levering en verpanding bij voorbaat van toekomstige goederen. Voorbeelden hiervan zijn art. 3:94 lid 3 en 3:239 lid 1 BW die de stille cessie en stille verpanding bij voorbaat beperken tot toekomstige vorderingen die rechtstreeks zullen worden verkregen uit een reeds bestaande rechtsverhouding. Ten aanzien van aandelen in kapitaalvennootschappen, girale effecten en intellectuele eigendom zwijgt de wet en is niet geheel duidelijk in hoeverre een levering bij voorbaat is toegestaan.

Met dit hoofdstuk wordt beoogd om te bepalen in welke mate bepaalde typen toekomstige goederen bij voorbaat kunnen worden geleverd of verpand. Het hoofdstuk beperkt zich tot dezelfde typen goederen die reeds in hoofdstuk 3 aan de orde kwamen. Achtereenvolgens komen aan bod roerende zaken (§ 5.2), vorderingen op naam (§ 5.3), aandelen in kapitaalvennootschappen (§ 5.4), girale effecten (§ 5.5) en rechten van intellectuele eigendom (§ 5.5).