5.12 Wet bestuur en toezicht rechtspersonen

De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (wbtr)1 wijzigt en verduidelijkt de regeling voor bestuur en toezicht bij de rechtspersonen van boek 2 BW, waaronder de stichting en vereniging, en brengt de uiteenlopende bestuur- en toezichtregimes dichter bij elkaar.

Ook bevat de wbtr extra dwingendrechtelijke bepalingen voor verenigingen en stichtingen. Denk daarbij aan de wettelijke bepalingen over tegenstrijdig belang2 en de verplichting om in de statuten een regeling voor ontstentenis en belet op te nemen.3

Voor stichtingen geldt bovendien dat de wbtr de rechtbank meer gronden dan voorheen biedt om op verzoek van het OM of een belanghebbende een bestuurder of commissaris van een stichting te ontslaan (nieuw art. 2:298 BW). Het gaat om onder meer taakverwaarlozing, andere gewichtige redenen of ingrijpende wijziging van omstandigheden op grond waarvan het voortduren van het bestuurderschap in redelijkheid niet kan worden geduld. Voor een bestuurder of commissaris die door de rechtbank is ontslagen, geldt van rechtswege een bestuursverbod van vijf jaar tot gevolg. De betrokkene kan dan in die periode van vijf jaar na het ontslag geen bestuurder of commissaris van een stichting worden.

De wbtr geldt niet voor kerkgenootschappen. Boek 2 BW bevat geen voorschriften voor inrichting van deze rechtsvorm, omdat kerkgenootschappen worden geregeerd door hun eigen statuut (art. 2:2, lid 2 BW).