Einde inhoudsopgave
Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/11.2.9.5
11.2.9.5 Toetreding tot de overeenkomst
mr. P.H.L.M. Kuypers, datum 29-02-2008
- Datum
29-02-2008
- Auteur
mr. P.H.L.M. Kuypers
- JCDI
JCDI:ADS414379:1
- Vakgebied(en)
Internationaal privaatrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Geimer, IZPR, p. 422; BGH 20 januari 1986, NJN 1986, p. 1438; vgl. Rb. Rotterdam 30 november 2000, NIPR 2001, 143 waar toetreding op feitelijke gronden niet bewezen werd geacht; vgl. ook een borg die zich in een overeenkomst mede verbindt ten aanzien van de verplichtingen van de hoofdschuldenaar, Rb. Almelo 16 mei 2001, NIPR 2001, 209.
Snijders, Rechtsvordering, suppl. 305 (augustus 2006), p. 1020-62-66.
Reiser, Gerichtsstandsvereinbarungen, p. 88.
Rb. Maastricht 31 januari 1980, NI 1981, 622 (ontkennend) en Hof Leeuwarden 4 april 1984, NI 1984, 745 (bevestigend).
Vgl. Killias, Gerichtsstandsvereinbarungen, p. 243-244.
Rb. Haarlem 22 mei 1990, NIPR 1990, 508.
In deze situatie wordt de derde gebonden aan de inhoud van de overeenkomst. De forumkeuze is één van de contractuele voorwaarden die door de toetreding wordt aanvaard. De derde (toetreder) is daarom ook gebonden aan de forumkeuze.1 Eenzelfde oplossing geldt voor het arbitraal beding.2 Dat is niet anders, indien de toetreding plaatsvindt zonder inachtneming van de voorschriften van art. 23 EEX-V°/17 Verdrag. De vormvoorschriften moeten zijn geëerbiedigd bij de totstandkoming van de forumkeuze. Naar Belgisch recht wordt vaak aangenomen dat de derde toetreedt tot de cognossementsvoorwaarden. Daarom is de derde-houder naar Belgisch recht als toetreder tot de overeenkomst gebonden aan de forumkeuze in een cognossement. Van toetreding zal regelmatig sprake zijn bij een vennootschap. Indien de vennootschapsakte of de statuten een forumkeuze bevat, is de toetredende vennoot of aandeelhouder daaraan gebonden.3
In de Nederlandse rechtspraak zijn voor wat betreft gebondenheid twee tegengestelde uitspraken gedaan.4 Het vonnis van de Rb. Maastricht lijkt als een vergissing te moeten worden beschouwd, terwijl het Hof Leeuwarden tot een juist oordeel is gekomen. Het gevaar is dat de toetreder tot de overeenkomst of degene die het contract overneemt, wordt geconfronteerd met een onbekende forumkeuze. Zijn wilsovereenstemming zou dan geacht kunnen worden niet mede betrekking te hebben op de forumkeuze.5 Dit gevaar is echter niet groot, omdat het bijna steeds zal gaan om schriftelijke overeenkomsten.
Toetreding doet zich regelmatig voor in het wegvervoer. Op grond van art. 34 CMR wordt een opvolgend vervoerder partij bij de vervoersovereenkomst op de voorwaarden van de vrachtbrief. Toetreding vindt plaats door het in ontvangst nemen van de goederen en de vrachtbrief. Een opvolgend vervoerder wordt daardoor gebonden aan een forumkeuze. Eventuele forumkeuzen in de overeenkomsten tussen de opvolgend vervoerders regarderen de afzender of geadresseerde van de goederen echter niet, indien één van de laatsten een opvolgend vervoerder aanspreekt tot vergoeding van schade.6