3.3.3.1 Algemeen

98. In art. 6:41 BW en art. 6:115-6:118 BW zijn regels gegeven omtrent de plaats van aflevering van de verschuldigde zaak en de plaats van betaling, indien de betaling chartaal plaatsvindt.1

De plaats van aflevering is bij individueel bepaalde zaken afhankelijk van de plaats waar de zaak zich bij het ontstaan van de verbintenis bevond en bij soortzaken van de plaats van de schuldenaar (art. 6:41 aanhef en sub a en sub b BW).

Bij verbintenissen tot betaling van een geldsom moet betaling plaatsvinden aan de woonplaats van de schuldeiser op het tijdstip van de betaling (art. 6:116 lid 1 BW). De schuldeiser is bevoegd om een andere plaats voor betaling aan te wijzen in het land van de woonplaats2 van de schuldeiser op het tijdstip van betaling of op het tijdstip van het ontstaan van de verbintenis (art. 6:116 lid2 BW). Indien de betaling overeenkomstig art. 6:116 BW moet geschieden op een andere plaats dan de woonplaats van de schuldeiser op het tijdstip van ontstaan van de verbintenis en het voldoen aan de verbintenis daardoor voor de schuldenaar aanmerkelijk bezwaarlijker zou worden, is deze bevoegd de betaling op te schorten, totdat de schuldeiser in een der in art. 6:116 lid 2 BW bedoelde landen een andere plaats voor betaling heeft aangewezen, waaraan een zodanig bezwaar niet is verbonden (art. 6:117 BW). De bepalingen zijn van regelend recht. Partijen kunnen bijvoorbeeld een andere plaats van aflevering of betaling overeenkomen.3 Ook bestaan uitzonderingen op de hoofdregel. Zo moet bij koop bijvoorbeeld de betaling geschieden ten tijde enter plaatse van de aflevering van de verkochte zaak (art. 7:26 lid 2 BW).

Op verbintenissen tot girale betalingen is art. 6:114 BW van toepassing. Bestaat in een land waar de betaling moet of mag geschieden ten name van de schuldeiser een rekening bestemd voor girale betaling, dan kan de schuldenaar de verbintenis voldoen door het verschuldigde bedrag op die rekening te doen bijschrijven, tenzij de schuldeiser betaling op die rekening geldig heeft uitgesloten (art. 6:114 lid 1 BW). Het is ook mogelijk dat de schuldeiser voor betaling een rekening van een derde aanwijst waarop de schuldenaar uitsluitend kan betalen.

Het is de vraag of door een stille cessie de plaats van aflevering of de plaats van betaling verandert, en wie bevoegd is om met de schuldenaar een afwijkende plaats van betaling overeen te komen, een andere plaats van betaling aan te wijzen als bedoeld in art. 6:116 lid 1 BW of de betaling op een bepaalde rekening uit te sluiten als bedoeld in art. 6:114 BW.