I.5 Afbakening

In dit proefschrift richt ik me op de materiële vereisten voor de milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden. De formeelrechtelijke kant van de milieuaansprakelijkheid komt slechts zijdelings aan bod. Ik zal bijvoorbeeld niet ingaan op de bewijstechnische aspecten van dit type aansprakelijkheid of op de bevoegdheden in het kader van de handhaving van milieuregels.

Verder beperk ik me in dit promotieonderzoek tot de externe milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden. In het privaatrechtelijke hoofdstuk kan hierbij worden gedacht aan de aansprakelijkheid van leidinggevenden jegens omwonenden, natuurorganisaties of overheidsinstellingen die nadeel ondervinden van een bedrijfsmatige milieuovertreding. De interne aansprakelijkheid van leidinggevenden, zoals de aansprakelijkheid van de bestuurder van een rechtspersoon op grond van artikel 2:9 BW in verband met een onbehoorlijke taakvervulling, blijft buiten beschouwing. Het onderscheid tussen interne- en externe milieuaansprakelijkheid is overigens niet relevant in het bestuursrecht en strafrecht, omdat het daar telkens zal gaan om een aansprakelijkstelling door de instantie die bevoegd is tot de handhaving van de geschonden milieunorm. In het bestuursrecht zullen dat in de regel de gemeente, provincie of waterschappen zijn,1 sen in het strafrecht het Openbaar Ministerie.2

Tijdens mijn promotieonderzoek heb ik me toegelegd op de vraag wanneer een leidinggevende persoonlijk aansprakelijk kan worden gehouden door een derde voor het begaan van een bedrijfsmatige milieuovertreding. Of dat ook daadwerkelijk gebeurt, is aan het slachtoffer van een milieuovertreding of aan de instantie die bevoegd is tot de handhaving van de geschonden milieunorm. Ik ga niet in op het opportuniteitsbeginsel of op het toezicht- en handhavingsbeleid van handhavingsinstanties.