6.2.2.4 Welke informatie willen partijen en advocaten van de rechter?

Tijdens de interviews is, zoals gezegd, ook aan partijen en advocaten de open vraag gesteld, welke informatie zij graag van de rechter over de zitting zouden willen krijgen als zij nog eens een zitting zouden hebben. Daarbij hoefden zij geen rekening te houden met de informatie die de rechter had gegeven tijdens de zitting die zij zojuist achter de rug hadden. Advocaten mochten zowel informatie noemen die zij zelf graag wilden horen als informatie die zij voor hun cliënt van belang vonden. De antwoorden van partijen en advocaten staan in tabel 74.

Deze antwoorden hebben partijen en advocaten uit zichzelf genoemd. De onderzoekers hebben hen dus geen mogelijke antwoorden voorgehouden. De antwoorden zijn na afloop van het onderzoek in categorieën ingedeeld. Lage percentages in de tabel willen dus niet zonder meer zeggen dat de procesdeelnemers dat aspect niet belangrijk vinden. Zij hebben het alleen niet zo vaak uit zichzelf genoemd. Wat valt op in de tabel?

Ten eerste willen partijen en advocaten graag informatie van de rechter (globaal dan wel specifiek) over de doelen van de zitting. Op de tweede plaats wil 15.2% van de partijen en 22.0% van advocaten horen wie er tijdens de zitting zijn verhaal mag vertellen en op welk moment. Een aantal van deze advocaten merkt hierbij specifiek op dat zij, bij voorkeur voorafgaand aan de zitting, meer specifiek zou willen horen of er gelegenheid is om te reageren op de conclusie van antwoord en of het toegestaan is of juist ‘not done’ om aan de hand van een pleitnota te pleiten. Ten derde valt op, dat de rechter van 11.4% van de partijen en 7.5% van de advocaten helemaal niets hoeft te vertellen over wat er gaat gebeuren tijdens de zitting. Hiervoor gaven de meeste van hen geen reden aan, maar de partijen en advocaten die dat wel deden voerden aan, dat zij zelf hierover al voldoende kennis hadden of dat zij dat de taak van de advocaat vonden. Ten vierde willen vooral advocaten (ruim 31%) weten, bij voorkeur al in het tussenvonnis of in een brief, welke informatie de rechter nog concreet zou willen horen van de aanwezigen. Welke vragen gaat de rechter tijdens de zitting stellen? Dat is voor advocaten op dit moment vaak lastig in te schatten. Ten slotte zijn de aantallen en percentages achter de nummers 8 tot en met 15 van de tabel weliswaar niet heel hoog, maar zij geven samen toch een aardig beeld van wat procesdeelnemers graag van de rechter willen horen. Box 26 geeft een indruk van wat partijen en advocaten zoal bedoelen met de gebruiken tijdens de zitting (nummer 10).

De vraag bij de door partijen en advocaten genoemde aspecten is wel of de rechter over al deze aspecten informatie moet geven of dat advocaten hierin ook een verantwoordelijkheid hebben. Het lijkt op zichzelf niet onredelijk om ook van advocaten te verwachten dat zij hun cliënt goed uitleggen wat er op zo’n zitting gaat gebeuren. Dat blijkt echter voor advocaten soms moeilijk te zijn omdat zij zelf, ondanks hun ervaring, niet altijd weten wat ze precies van de zitting moeten verwachten. Zo geven advocaten bijvoorbeeld aan dat zij behoefte hebben aan informatie over wie op welk moment zijn verhaal kan doen op de zitting, welke stukken de rechter nog nodig heeft, de aspecten van de zaak waarover de rechter nog vragen heeft en hoe lang de zitting ongeveer gaat duren.1 Bovendien is het de vraag of het verstandig is om er als rechter vanuit te gaan dat partijen al door hun advocaat zijn ingelicht over de gang van zaken zonder na te gaan of dit daadwerkelijk het geval is. Een dergelijke aanpak zou in ieder geval niet getuigen van een erg klantgerichte benadering.