4.1 Inleiding

In hoofdstuk 2 maakte ik een onderscheid tussen enerzijds postcontractuele zorgvuldigheidsverbintenissen en anderzijds postcontractuele zorg- en beloningsverbintenissen. Na de behandeling van de postcontractuele zorgvuldigheidsverbintenissen in hoofdstuk 3, gaat dit hoofdstuk nader in op de postcontractuele zorg- en beloningsverbintenissen en de betekenis van contractuele afspraken in dat verband.

Een postcontractuele zorg- en beloningsverbintenis is, los van de in hoofdstuk 2 besproken theoretisch verdergaande reikwijdte, in de hoofdregel een postcontractuele arbeidsvoorwaarde. Een atypische arbeidsvoorwaarde, omdat normaal gesproken een arbeidsvoorwaarde eindigt samen met de arbeidsovereenkomst. Het komt desondanks veelvuldig voor dat werknemers arbeidsvoorwaarden worden toegekend die voortduren tot na – of juist pas in werking treden bij – het einde van de arbeidsovereenkomst; zij vervallen niet. In paragraaf 4.2 ga ik dieper in op verval, vervalbedingen en vervalverboden. Paragraaf 4.3 behandelt de pensioenovereenkomst en de relevantie daarvan na het einde van de arbeidsovereenkomst aan de hand van een aantal deelonderwerpen. Ik sta stil bij de kwalificatie van de pensioenovereenkomst, de verhouding tot de arbeidsovereenkomst, en in hoeverre de pensioenovereenkomst een zelfstandig bestaansrecht heeft na het einde van de arbeidsrelatie.

Het onderwerp van paragraaf 4.4 en paragraaf 4.5 is een tweetal aspecten die nauw verbonden zijn met de sociale zekerheid van ex-werknemers: uitkeringssuppleties en eigenrisicodragerschap. Bij suppleties betaalt een ex-werkgever een bedrag bovenop een uitkering (zoals WW of ZW), bij eigenrisicodragerschap kan een ex-werkgever zelfs de gehele uitkering voor zijn rekening nemen (ZW en WGA), met alle reïntegratieverplichtingen die bij zo’n uitkering komen kijken. Een suppletie is een postcontractuele arbeidsvoorwaarde, eigenrisicodragerschap een postcontractuele zorgverbintenis. Ook op deze manier kunnen de ex-werkgever en ex-werknemer nog jarenlang verplichtingen over en weer hebben. Die jarenlange verplichtingen kunnen eveneens spelen bij variabele beloning, te bespreken in paragraaf 4.6.