2.4.2.2 Achtergrond Wta

Met betrekking tot de achtergrond van de Wta spelen drie ontwikkelingen een rol:

Zoals in paragraaf 2.2. besproken heeft in 1999 een evaluatie van accountantswetgeving plaatsgevonden. Het in paragraaf 2.2 opgenomen kabinetsstandpunt inzake de evaluatie is door de Wta ten uitvoer gebracht.

Zoals hiervoor al geschetst, is voor herstel van het vertrouwen in de financiële verslaggeving door ondernemingen, herstel van het vertrouwen in de controleverklaring nodig. Vertrouwen in de onderliggende verslaggeving en het ondernemingsbestuur zijn echter minstens zo essentieel. Al deze aspecten vormen onderdeel van het corporate governance domein. In de kabinetsreactie op de Nederlandse corporate governance code van 20041 heeft het kabinet een samenhangend pakket van maatregelen gepresenteerd op het gebied van goed ondernemingsbestuur. De aangekondigde kabinetsvoornemens betroffen onder meer toezicht op accountantsorganisaties en toezicht op verslaggeving. Het toezicht op de accountantsorganisaties is door de Wta ten uitvoer gebracht.2

‘Een transparante en goed functionerende markt voor accountantsdiensten’ maakt onderdeel uit van een belangrijke doelstelling van de Europese Unie, te weten ‘het creëren van een goed functionerende Europese kapitaalmarkt’. Om die reden is in 1998 door de Europese Commissie de ‘Committee on Auditing’ ingesteld. Sindsdien zijn er verschillende aanbevelingen opgesteld, waarin aandacht wordt besteed aan (verschillende deelgebieden van) een transparante en goed functionerende accountantsmarkt. Hierbij kan gedacht worden aan: ‘de vereisten voor een goede controle, kwaliteitsborging in de vorm van collegiale toetsing of toezicht en de te hanteren standaarden bij accountantscontroles’.3 De Europese Commissie heeft voorts in mei 2002 een aanbeveling gedaan inzake de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant.4 Op 21 mei 2003 heeft de Europese Commissie daarnaast haar Mededeling inzake de versterking van de wettelijke accountantscontrole in de EU uitgebracht.5 Ten gevolge van deze mededeling is de Achtste Richtlijn Vennootschapsrecht vervangen door de richtlijn inzake de wettelijke accountantscontrole van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen en tot wijziging van de richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/ EEG van de Raad (2006/43/EG ).6 Aan de hand van richtlijn nr. 2006/43/EG zijn de Wta en het Bta gewijzigd en aangevuld.7 In de Wtra en Wab zijn tevens enkele wijzigingen en aanvullingen opgenomen.8 Tot slot is de Wta wederom gewijzigd door de door de EU in april 2014 vastgestelde gewijzigde Richtlijn over de wettelijke controle9 en de EU-verordening ‘Eisen wettelijke controles van financiële overzichten van OOB’s’.10 De verordening is op 17 juni 2016 in werking getreden. De implementatiewet is op 1 januari 2017 in werking getreden.11