Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/5.1:5.1 Inleiding

Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/5.1

5.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In dit hoofdstuk wordt de ETS-regelgeving op het gebied van het EU-register besproken, voor zover het betreft de taken en de bevoegdheden van Nederlandse actoren. Niet wordt ingegaan op de verschillende soorten handel die er kunnen plaatsvinden (spot, futures, forwards, swaps en options), waarop de financiële regelgeving van de EU van toepassing is. 1Ook de technische bepalingen inzake het register worden grotendeels buiten beschouwing gelaten.2 Dit hoofdstuk gaat wat betreft de handel in op de wijze van overdracht die plaatsvindt in het register, nadat er reeds een overeenkomst tot overdracht, in welke vorm dan ook, is gesloten (de levering). Ook wordt beschreven hoe de inlevering en afschrijving van emissierechten plaatsvindt, en wordt ingegaan op de bescherming die een bezitter van een emissierecht geniet. Tevens wordt ingegaan op de toewijzing en verlening, en het inleveren emissierechten, voor zover het de registeraspecten daarvan betreft. De regelgeving hieromtrent is grotendeels vastgelegd in Verordening (EU) 389/2013. De Nederlandse regelgeving die ziet op uitvoering van de Verordening, of daarmee samenhangt, wordt behandeld en getoetst aan het EU-recht. De deelvraag die in dit hoofdstuk centraal staat, luidt:

Hoe functioneert de handel in emissierechten binnen het EU-register waarin de emissierechten worden geregistreerd? Welke beperkingen vloeien er uit deze regelgeving voort voor de Nederlandse wetgeving en praktijk, en voldoet de Nederlandse wetgeving en praktijk aan deze beperkingen?

De indeling van dit hoofdstuk is als volgt. Allereerst zal Verordening (EU) 389/2013 worden geanalyseerd, voor zover het de overdracht, inlevering, toewijzing, veiling en afschrijving van ETS-emissierechten en de rechtspositie van de bezitter betreft (paragraaf 5.2), om vervolgens de nationale wetgeving te beschrijven en aan de Verordening en Richtlijn ETS te toetsen (paragraaf 5.3). Het hoofdstuk wordt afgesloten met een conclusie (paragraaf 5.4).

Voor een overzicht van de verschillende actoren en bijbehorende rekeningen in het register wordt verwezen naar onderstaand schema. Daarin wordt een korte beschrijving van de meest relevante actoren en rekeningen gegeven. Deze actoren en rekeningen komen in dit hoofdstuk ieder meer uitgebreid aan bod. Het schema bevat tevens de drie bestuursorganen die besluiten kunnen nemen op basis van Verordening (EU) 389/2013. Hun kernbevoegdheden worden in dit schema kort beschreven. Deze bestuursorganen en hun bevoegdheden worden in de loop van het hoofdstuk eveneens nader uitgewerkt.

Bevoegde autoriteit

• Naar Nederlands recht: bestuur van de NEa, bevoegdheden zijn o.a:

• Aanvraag tot opening van een (vliegtuig)exploitanttegoedrekening.

• Beslissen op bezwaar, waar aangewezen door de Verordening.

Nationale administrateur

• Naar Nederlands recht: ambtenaar van de NEa, aangewezen door het bestuur van de NEa. Kernbevoegdheden zijn:

• Verantwoordelijk voor de administratie namens een lidstaat van een reeks rekeningen in het EU-register die tot het rechtsgebied van de lidstaat behoren, waaronder:

• Openen van rekeningen, goedkeuren van (toegevoegde) gemachtigde vertegenwoordigers.

• Zo nodig handhaven bij overtredingen van de Verordening.

Desbereffende autoriteit krachtens het nationale recht

• Naar Nederlands recht niet expliciet aangewezen, over de band van artikel 7: 1 Awb kan de nationale administrateur echter als desbetreffende autoriteit krachtens het nationale recht worden beschouwd (zie hierover: hoofdstuk 6).

• Bevoegdheden zijn: beslissen op bezwaar waar aangewezen door de Verordening.

(Vliegtuig)exploitant

• Houder van een (vliegtuig)exploitanttegoedrekening en kan de opening ervan aanvragen bij de nationale administrateur. Deze rekening moet verplicht voor een (vliegtuig)exploitant worden geopend. Vanaf deze rekening kunnen (luchtvaart)emissierechten worden ingeleverd, en kan meer in algemene zin in emissierechten worden gehandeld.

• Op deze rekening worden tevens (geverifieerde) emissiegegevens geregistreerd.

Extern handelsplatform

• Houder van een externhandelsplatformrekening en kan de opening ervan aanvragen bij de nationale administrateur. Middels deze rekening kan een extern handelsplatform (lees: een handelsplatform dat buiten het register opereert) worden gekoppeld aan het register, om zo onder meer namens zijn cliënten in emissierechten te kunnen handelen.

Verificateur

• Houder van een verificateursrekening en kan de opening ervan aanvragen bij de nationale administrateur. Enige functie van deze rekening is de verificatie van emissiegegevens die moeten worden geregistreerd op de rekening van de (vliegtuig)exploitant.

(Rechts)personen in het algemeen

• Kan een persoonstegoed of handelsrekening aanvragen bij de nationale administrateur.

• Vanaf deze rekening kunnen emissierechten worden verhandeld.

• Geeft uitvoering aan artikel 19 lid 2 Richtlijn ETS, waarin is geregeld dat elke persoon emissierechten kan bezitten.

Gemachtigde vertegenwoordiger

• Natuurlijk persoon voorgedragen door de rekeninghouder, moet worden goedgekeurd door de nationale administrateur.

• Deze personen handelen namens de rekeninghouder ten laste van de rekening.

• Denk daarbij met name aan transacties van emissierechten.

Toegevoegd gemachtigd vertegenwoordiger

• Natuurlijk persoon, meestal niet verplicht, maar kan worden voorgedragen door de rekeninghouder

• Biedt een extra laag van beveiliging: wanneer een toegevoegd gemachtigd vertegenwoordiger aan de rekening is gekoppeld moet iedere transactie door hem worden goedgekeurd.

Centrale administrateur

• Een door de Commissie aangewezen persoon overeenkomstig artikel 20 van Richtlijn ETS.

• Voert het beheer van het EU-register voor emissiehandel.

• Draagt daarbij onder meer zorg voor de voltooiing van transacties van emissiesrechten.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.