De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/7:7 Doelbereik en rechtvaardigheid

De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/7

7 Doelbereik en rechtvaardigheid

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In dit hoofdstuk staat de volgende deelvraag centraal.

7. Is er een verband tussen het wettelijk doelbereik, het persoonlijk doelbereik en de rechtvaardigheidspercepties van de procesdeelnemers?

%wr%

Een positief verband zou betekenen dat het mogelijk is voor rechters om bij een zitting de wettelijke doelen en de persoonlijke doelen van de procesdeelnemers (in hoge mate) te realiseren en de procesdeelnemers tegelijkertijd met positieve rechtvaardigheidspercepties naar huis te laten gaan.

Om de samenhang tussen rechtvaardigheid, wettelijk doelbereik en persoonlijk doelbereik te kunnen berekenen is allereerst één variabele geconstrueerd voor rechtvaardigheid door de scores van de respondenten op de oorspronkelijke drie variabelen (procedurele, interpersoonlijke en informatieve rechtvaardigheid) bij elkaar op te tellen en door drie te delen (tabel 76).1 Ook voor het persoonlijk doelbereik is één variabele geconstrueerd door het gemiddelde van de doelbereikscores — dat waren er maximaal drie — van iedere respondent uit te rekenen.2 Voor het wettelijk doelbereik zijn de scores op de verschillende stellingen niet samengevoegd. Er was noch theoretisch, noch statistisch3 aanleiding om de verschillende stellingen samen te voegen tot één variabele.

Bij de uitgevoerde analyse zijn uitsluitend de scores van partijen en advocaten meegenomen. De scores van de rechters zijn daarbij weggelaten, omdat rechters niet gevraagd is naar de door hen ervaren rechtvaardigheid. Hen is alleen gevraagd een inschatting te maken van de door partijen ervaren rechtvaardigheid.

Tabel 76: De omrekening van de oorspronkelijke variabelen naar (een kleiner aantal) nieuwe variabelen voor rechtvaardigheid, persoonlijk doelbereik en wettelijk doelbereik

Oorspronkelijke variabelen

Formule voor omrekening

Nieuwe variabelen

Procedurele rechtvaardigheid: PR

Interpersoonlijke rechtvaardigheid: INTR

Informatieve rechtvaardigheid: INFR

(PR+INTR+INFR)/3

Rechtvaardigheid

Bereik van persoonlijk doel 1: B1

Bereik van persoonlijk doel 2 (eventueel): B2

Bereik van persoonlijk doel 3 (eventueel): B3

Gem (B1, B2, B3)

Persoonlijk doelbereik

Wel schikking:

De rechter heeft eruit gehaald wat erin zat om partijen een schikking te laten overeenkomen: 1a

Er is door het gedrag van de rechter sprake van een dwangschikking: 1b

Geen schikking: De rechter heeft eruit gehaald wat erin zat om partijen een schikking te laten overeenkomen: 1a

Alle informatie die van belang is in deze zaak is op tafel gekomen: 2

Alles wat tijdens de zitting mogelijk was om het verdere verloop van het proces tot en met het eindvonnis te plannen, is gedaan: 3

Wel schikking:

De rechter heeft eruit gehaald wat erin zat om partijen een schikking te laten overeenkomen: 1a

Er is door het gedrag van de rechter sprake van een dwangschikking: 1b

Geen schikking: De rechter heeft eruit gehaald wat erin zat om partijen een schikking te laten overeenkomen: 1a

Alle informatie die van belang is in deze zaak is op tafel gekomen: 2

Alles wat tijdens de zitting mogelijk was om het verdere verloop van het proces tot en met het eindvonnis te plannen, is gedaan: 3

De samenhang tussen rechtvaardigheid, het persoonlijk doelbereik en (de verschillende stellingen van) het wettelijke doelbereik is weergegeven in tabel 77. In dit kader is niet zozeer de sterkte van de samenhang van belang, maar het is met name interessant of er tussen de verschillende variabelen een significant positieve samenhang bestaat. Dat blijkt bij alle correlaties in tabel 77 het geval te zijn. Dat betekent dat het blijkbaar mogelijk is voor de rechter om tijdens de zitting de wettelijke doelen en persoonlijke doelen van partijen en advocaten gelijktijdig (in positieve zin) te realiseren en daarnaast ook nog eens tevreden procesdeelnemers te hebben voor wat betreft de door hen ervaren rechtvaardigheid.

Tabel 77: Correlaties (Pearson) tussen rechtvaardigheid, persoonlijk doelbereik en (de verschillende stellingen van) wettelijk doelbereik (0 = geen samenhang, -1 of 1 = volledige samenhang)

Persoonlijk

doelbereik

Wettelijk doelbereik

1a:

wel/geen schikking

Wettelijk

doelbereik

1b

Wettelijk

doelbereik

2

Wettelijk

doelbereik

3

Rechtvaardigheid

.22*

.34*/.42*

.42*

.47*

.54*

Persoonlijk doelbereik

-

.28*/.16*

37*

.14*

.25*

* deze correlatie is significant: p < .05 (2-tailed)

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.