108 De benadeelde partij is niet-ontvankelijk

De strafrechter kan de benadeelde partij omverschillende redenen niet-ontvankelijk verklaren in haar schadevergoedingsvordering. Ten eerste verklaart de strafrechter de benadeelde partij niet-ontvankelijk als de verdachte geen straf of maatregel wordt opgelegd, dan wel art. 9a Sr wordt toegepast of als niet rechtstreeks schade is toegebracht aan de benadeelde partij door een bewezen verklaard feit (art. 361 lid 2 Sv).1 Ten tweede spreekt de strafrechter de niet-ontvankelijkheid van de benadeelde partij uit als de behandeling van de vordering een onevenredige belasting van het strafgeding meebrengt (art. 361 lid 3 Sv); de schadevergoedingsvordering is ondergeschikt aan de strafzaak en kan derhalve alleen meegenomen worden in het strafgeding als de behandeling geen of (relatief) weinig extra tijd en moeite kost.2 De strafrechter kan de vordering ook ambtshalve splitsen als een deel van de vordering zich wel leent voor de behandeling in het strafgeding en een ander deel niet.3 Ten derde is de strafrechter verplicht de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren als hij “niet verzekerd acht dat beide partijen in voldoende mate in de gelegenheid zijn geweest om naar voren te brengen hetgeen zij ter staving van de vordering, onderscheidenlijk het verweer tegen de vordering kunnen aanvoeren en, voor zover nodig en mogelijk, daarvan bewijs te leveren”. Dit betekent echter niet dat de procedure dezelfde waarborgen aan de verdachte en de benadeelde partij biedt als een civielrechtelijke procedure.4

Na een (gedeeltelijke) niet-ontvankelijkverklaring door de strafrechter kan de benadeelde partij haar vordering (gedeeltelijk) indienen bij de burgerlijke rechter.5 In deze gevallen kan met het oog op de civiele procedure een voorlopig getuigenverhoor worden bevolen.