HR, 18-12-2020, nr. 20/01529

Belanghebbende heeft het Hof gevraagd om een schadevergoeding vast te stellen in de vorm van wettelijke rente over de verbeurde dwangsom.

De overweging van het Hof in rechtsoverweging 8 van de aangevallen uitspraak, namelijk dat de te betalen dwangsom vermeerderd wordt met de wettelijke rente vanaf vier weken na de verzending van 's Hofs uitspraak tot de dag van de algehele voldoening, getuigt van een onjuiste rechtsopvatting en is daarmee in strijd met de wet en het recht.

Kennelijk bedoelt het Hof hiermee te overwegen dat voor wettelijke rente over de door de rechter uitgesproken veroordeling tot vergoeding van een dwangsom als uitgangspunt geldt dat de uiterste datum waarop aan deze veroordeling moet zijn voldaan gelegen is vier weken na de datum waarop de uitspraak waarin die veroordeling is opgenomen, is gedaan.

Ingevolge artikel 4:85, eerste lid, van de Awb is Titel 4.4 van de Awb van toepassing op geldschulden die voortvloeien uit:

Ingevolge het derde lid is deze titel niet van toepassing op verplichtingen tot betaling die bij uitspraak van de bestuursrechter zijn opgelegd.

In de memorie van toelichting bij de Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II, 2003–2004, 29 702, nr. 3, p. 31–32) staat het volgende:

Nu het Hof in de aangevallen uitspraak zelf in de zaak heeft voorzien door de door de heffingsambtenaar aan belanghebbende verbeurde dwangsom als bedoeld in artikel 4:17 van de Awb vast te stellen op een bedrag van € 1.260,00 heeft de uitzondering als bedoeld in artikel 4:85, derde lid, van de Awb, gelet op de memorie van toelichting, geen betrekking op de door de heffingsambtenaar verbeurde dwangsom. Derhalve is Titel 4.4 van de Awb in het onderhavige geval van toepassing.

Ingevolge artikel 4:87, eerste lid, van de Awb geschiedt de betaling binnen zes weken nadat de beschikking op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt, tenzij de beschikking een later tijdstip vermeldt.

Ingevolge artikel 4:97 van de Awb is de schuldenaar in verzuim indien hij niet binnen de voorgeschreven termijn heeft betaald.

Ingevolge artikel 4:100 van de Awb is, indien het bestuursorgaan de beschikking tot betaling van een door hem verschuldigde geldsom niet tijdig geeft, het wettelijke rente verschuldigd vanaf het tijdstip waarop het in verzuim zou zijn geweest indien de beschikking op de laatste dag van de daarvoor gestelde termijn zou zijn gegeven.

In de memorie van toelichting bij de Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II, 2003–2004, 29 702, nr. 3, p. 45) staat het volgende:

Ingevolge artikel 6:83, aanhef en onder a, van het BW treedt het verzuim zonder ingebrekestelling in wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt zonder dat de verbintenis is nagekomen, tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft.

In aanmerking genomen dat de ingebrekestelling door de heffingsambtenaar op 4 januari 2017 is ontvangen en dat 2 maart 2017 daarom de laatste dag is waarover de dwangsom verschuldigd was, had de heffingsambtenaar, gelet op artikel 4:18 van de Awb, uiterlijk op 16 maart 2017, de verschuldigdheid en de hoogte van de dwangsom bij beschikking moeten vaststellen. Gelet hierop en gelet op de in artikel 4:87, eerste lid, van de Awb bepaalde betalingstermijn van zes weken, zou 26 april 2017 de laatste dag van de betalingstermijn zijn. De wettelijke rente over de verschuldigde dwangsom van € 1.260,00 ging dan ook reeds lopen per 27 april 2017. Gelet hierop had het Hof moeten beslissen dat de heffingsambtenaar aan belanghebbende de wettelijke rente over € 1.260,00 verschuldigd is met ingang van 27 april 2017 tot aan de dag der algehele voldoening.

Belanghebbende merkt daarbij nog op dat de verschuldigde wettelijke rente een bedrag ruim boven de drempel van artikel 4:98, tweede lid, van de Awb beloopt.

Het Hof heeft beslist dat de heffingsambtenaar veroordeeld dient te worden in de door belanghebbende gemaakte kosten van het beroep bij de rechtbank Den Haag (1 punt), het hoger beroep bij het Hof Den Haag (1 punt) en het geding na verwijzing bij het Hof Amsterdam (0,5 punt voor de schriftelijke conclusie). Hierbij heeft het Hof ten onrechte geen punten toegekend voor de namens belanghebbende ingediende conclusie van repliek van 25 april 2018 bij het Hof Den Haag.

Volgens vaste rechtspraak wordt een stuk dat in reactie op het verweerschrift inkomt na het verweerschrift en vóór de uitnodiging voor de zitting, aanvaard als conclusie van repliek en doorgestuurd voor dupliek naar de wederpartij. Het stuk is door het Hof ook niet aan belanghebbende geretourneerd. De kwalificatie van zo'n stuk als conclusie van repliek wordt niet anders indien (onverhoopt) geen gelegenheid is geboden tot het indienen van een conclusie van dupliek aan de wederpartij.1. Bij het berekenen van de proceskostenvergoeding heeft het Hof het puntenstelsel opgenomen in de bijlage bij het Bpb toegepast. Daarbij is het Hof uitgegaan van één punt voor het hoger beroepschrift.

Op grond van onderdeel A1, punt 3, van de bijlage bij het Bpb wordt voor de conclusie van repliek een half punt toegekend. Het Hof heeft daarom ten onrechte voor die handeling geen proceskostenvergoeding toegekend.

De uitspraak van het Hof getuigt, gelet op het vorenstaande, van het een onjuiste rechtsopvatting dan wel is de uitspraak ontoereikend gemotiveerd, althans is deze in strijd met het geschreven dan wel ongeschreven recht. Ik verzoek uw Raad daarom de aangevallen uitspraak te vernietigen en zelf in de zaak te voorzien, althans een zodanige voorziening te treffen die uw Raad juist acht, met veroordeling van de wederpartij in de proceskosten.

Hoogachtend,