Hof Arnhem, 26-06-2012, nr. 10-00346

Aan belanghebbende is over het jaar 2003 een navorderingsaanslag in de vennootschapsbelasting opgelegd berekend naar een belastbaar bedrag van € 1.162.534. Bij beschikking is tevens een boete van € 200.537 opgelegd. Voorts is daarbij € 90.520 aan heffingsrente in rekening gebracht.

Bij brief van 6 januari 2009 heeft belanghebbende bezwaar aangetekend tegen de in 1.1 vermelde navorderingsaanslag en de boete- en heffingsrentebeschikking.

Op het onder 1.2 genoemde bezwaarschrift van belanghebbende heeft de Inspecteur nagelaten tijdig te beslissen.

Belanghebbende heeft tegen het niet tijdig beslissen door de Inspecteur beroep bij de Rechtbank ingesteld. Vervolgens heeft de Inspecteur alsnog uitspraken op bezwaar gedaan, waarbij de bezwaren ongegrond zijn verklaard.

De Rechtbank heeft het beroep bij uitspraak van 8 juli 2010 voor zover het is gericht tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar door de Inspecteur niet-ontvankelijk verklaard. Voorts heeft zij het beroep ter zake van de navorderingsaanslag en de daarmee samenhangende boete- en heffingsrentebeschikking gegrond verklaard en de uitspraken van de Inspecteur, de navorderingsaanslag alsmede voornoemde beschikkingen vernietigd. Ook heeft de Rechtbank de Inspecteur veroordeeld in de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand en heeft zij deze, overeenkomstig de forfaitaire regeling van het Besluit proceskosten bestuursrecht en rekeninghoudend met twee samenhangende zaken (AWB 09/1410 en AWB 09/1412), berekend op € 402,50.

De Inspecteur heeft tegen de onderwerpelijke uitspraak van de Rechtbank hoger beroep ingesteld. Belanghebbende heeft in haar verweerschrift incidenteel hoger beroep ingesteld. De Inspecteur heeft het incidentele hoger beroep van belanghebbende beantwoord.

Tot de stukken van het geding behoren, naast de hiervoor vermelde stukken, het van de Rechtbank ontvangen dossier dat op deze zaak betrekking heeft alsmede alle stukken die nadien, al dan niet met bijlagen, door partijen in hoger beroep zijn overgelegd.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 1 maart 2012 te Arnhem. Daarbij zijn verschenen en gehoord A, directeur en enig aandeelhouder van belanghebbende en de gemachtigde van belanghebbende, alsmede de Inspecteur. Ter zitting is op verzoek van belanghebbende door het Hof B als getuige gehoord.

Met instemming van partijen zijn ter zitting van het Hof het hoger beroep van belanghebbende en dat van C B.V. en A met de rolnummers 10/00344 respectievelijk 10/00345 gelijktijdig behandeld. Hetgeen ter zitting is opgemerkt wordt geacht op alle zaken betrekking te hebben tenzij uit het zinsverband anders blijkt.

Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt dat aan deze uitspraak is gehecht.

A (hierna: A) is bestuurder en enig aandeelhouder van belanghebbende. Zij – belanghebbende – houdt alle aandelen in D B.V. en vormt samen met D B.V. een fiscale eenheid voor zowel de vennootschapsbelasting als de omzetbelasting.

D B.V. heeft op 6 augustus 2003 van E, wonende in Zwitserland, gekocht en geleverd gekregen een personenauto, merk F, type 01, met chassisnummer 02, bouwjaar 03 (hierna: de auto). De koopsom was € 92.000 en is op 13 augustus 2003 voldaan. De overeenkomst is namens D B.V. door A gesloten.

D B.V. heeft de auto ingevoerd in Nederland en op 23 september 2003 aan A voor € 100.000 verkocht. Dit bedrag is gelijk aan de door D B.V. betaalde koopsom, verhoogd met de gemaakte (transport)kosten. De Rijksdienst voor het Wegverkeer heeft op 8 oktober 2003 het kenteken aa-bb-00 voor de auto afgegeven. Het kentekenbewijs is op naam van A gesteld.

Om de auto weer in de originele staat terug te brengen teneinde een certificaat van originaliteit van de F-fabrieken te verkrijgen, heeft A in het voorjaar van 2008 het chassis en de carrosserie van de auto doen afleveren aan G te Q.

Op 4 november 2008 heeft de ontvanger van de Belastingdienst te P, executoriaal beslag gelegd op de carrosserie van de auto. Het chassis en de carrosserie zijn vervolgens door de ontvanger afgevoerd. De ontvanger stelde zich daarbij op het standpunt dat niet A doch H eigenaar van de carrosserie was.

De Inspecteur heeft bij brieven van 4 december 2008 belanghebbende, A en de in verband met de heffing van de omzetbelasting gevormde C B.V. (hierna: de Fiscale Eenheid) geïnformeerd over het voornemen om navorderings- en naheffingsaanslagen over 2003 ter behoud van rechten, alsmede vergrijpboeten, op te leggen. De Inspecteur heeft zich op het standpunt gesteld dat de auto (in 2003) een waarde had van minimaal € 1.500.000 en dat belanghebbende A als aandeelhouder voor € 1.400.000 heeft bevoordeeld door de auto voor slechts € 100.000 aan hem te verkopen. In verband daarmee heeft de Inspecteur een vermomde uitdeling van winst geconstateerd en heeft hij aan belanghebbende (als moedermaatschappij van de fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting) over 2003 een navorderingsaanslag vennootschapsbelasting opgelegd, waarbij de aangegeven belastbare winst met € 1.400.000 is verhoogd. Tevens is aan A een navorderingsaanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen opgelegd, waarbij het aangegeven belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang in verband met voornoemde uitdeling van winst met € 1.400.000 is verhoogd. Daarnaast is, in verband met de door de Inspecteur hoger geachte waarde van de auto, aan de Fiscale Eenheid een naheffingsaanslag omzetbelasting over 2003 tot een bedrag van € 223.529 opgelegd. Bij afzonderlijke beschikkingen is in samenhang met voornoemde aanslagen heffingsrente in rekening gebracht. Aan belanghebbende, A en de Fiscale Eenheid zijn vergrijpboeten opgelegd van respectievelijk € 200.537, € 428.445 en € 55.882.

A heeft zich tegen het in 2.5 bedoelde beslag verzet. Bij vonnis van 18 december 2008, 177325/KG ZA 08-722, LJN BG9326, heeft de voorzieningenrechter te Arnhem de ontvanger veroordeeld om binnen twee dagen na betekening van het vonnis het chassis en de carrosserie van de auto, in dezelfde staat waarin deze zich bevond aan A af te leveren. De voorzieningenrechter was voorshands van oordeel dat A voldoende aannemelijk had gemaakt dat hij eigenaar was (geworden) van de auto. De ontvanger heeft het hoger beroep tegen dit vonnis eind 2009 ingetrokken en het beslag opgeheven.

Nadat belanghebbende tegen de in 2.6 genoemde navorderingsaanslag vennootschapsbelasting en samenhangende beschikkingen bezwaar had gemaakt, heeft de Inspecteur de gemachtigde van belanghebbende, van A en van de Fiscale Eenheid op 5 maart 2009 verzocht in verband met de opgelegde navorderingsaanslagen en naheffingsaanslag 19 vragen te beantwoorden. Deze brief eindigt met de volgende mededeling:

“Verplichting tot het geven van inlichtingen

De Algemene wet inzake rijksbelastingen bepaalt dat een ieder gehouden is desgevraagd aan de inspecteur gegevens en inlichtingen te verstrekken en de boeken, bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvan – zulks ter keuze van de inspecteur – waarvan de raadpleging van belang kan zijn voor de vaststelling van de feiten die van belang zijn voor de belastingheffing voor dit doel beschikbaar te stellen. De informatieplicht geldt voor een ieder, dus zowel voor binnenlandse als voor buitenlandse belastingplichtigen.

Uw reactie

Ik verzoek u mij uw schriftelijke reactie vóór 30 maart 2009 toe te sturen.”

In zijn op 11 maart 2009 gedateerde taxatierapport heeft B, als gerechtelijk beëdigd en SKO/TMV register Automakelaar & - taxateur en FEHAC erkend Taxateur, de auto per oktober 2003 getaxeerd naar de waarde in het economische verkeer ten behoeve van de onderhandse overdracht, op € 110.559,00. In dit taxatierapport heeft de taxateur verslag van de specifieke kenmerken van de auto gedaan en van een uitgevoerd marktonderzoek. Ook is melding gemaakt van collegiaal overleg met Federatie TMV Register Taxateur I. In een bij het taxatierapport behorend appendix heeft I voormeld waardeoordeel bevestigd.

In haar brieven van 27 maart 2009 (ontvangen door de Rechtbank op 30 maart 2009) is belanghebbende bij de Rechtbank in beroep gekomen tegen:

Bij brief van 30 maart 2009 heeft belanghebbendes gemachtigde gereageerd op de in 2.8 bedoelde brief van de Inspecteur. Voor zover van belang, luidt deze als volgt:

“De beslistermijn voor het doen van uitspraak op bezwaar is inmiddels enige tijd overschreden. In dit kader kan ik u mededelen dat er inmiddels beroep is ingesteld in verband met een fictieve weigering. De kwestie is derhalve aan de Rechter voorgelegd. (…)

Er bestaat thans geen verplichting om antwoord te geven op uw vragen.”

De Inspecteur heeft op 21 mei 2010, alsnog bij in één geschrift vervatte uitspraken op bezwaar, de bezwaren van belanghebbende, van A, alsmede de Fiscale Eenheid tegen de navorderingsaanslagen en de naheffingsaanslag en tegen de daarmee samenhangende boete- en heffingsrentebeschikkingen afgewezen.

In zijn bij de Rechtbank ingediend aanvullend verweerschrift, gedateerd 21 mei 2010, vermeldt de Inspecteur met betrekking tot de auto een “Overzicht waarde-ontwikkeling in de tijd”. Voor zover van belang betreft dit de volgende gegevens:

Jaar waarden bijzonderheden

Voorts heeft de Inspecteur een afschrift van een internetpagina overgelegd waarop de historie van de auto is vastgelegd. De door M (USA) samengestelde lijst met historische gegevens van de auto vermeldt per 16 juli 2003 het volgende:

“as per call from N, O is in Europe trying to buy this car at $ 750,000 “ish”. My comment was good, for him, it is ALL THE MONEY!”

De Rechtbank heeft belanghebbendes beroep, alsmede het beroep van A en de Fiscale Eenheid in afzonderlijke uitspraken op 8 juli 2010 gegrond verklaard, omdat – kort samengevat – de Inspecteur niet heeft aannemelijk gemaakt dat de auto tegen een onzakelijke prijs aan belanghebbende is verkocht.

In de procedure voor de Rechtbank heeft belanghebbende verzocht om vergoeding van de werkelijk door haar ter zake van het bezwaar en beroep gemaakte proceskosten ten bedrage van in totaal € 23.306,71. De Rechtbank heeft in haar uitspraak belanghebbende een vergoeding – overeenkomstig de forfaitaire bedragen van het Besluit proceskosten bestuursrecht – toegekend van 1/3 deel van € 1.207,50 = € 402,50. Daarbij heeft de Rechtbank de gelijktijdig gevoerde procedures van belanghebbende (AWB 09/1411), van A (AWB 09/1410) alsmede van de Fiscale Eenheid (AWB 09/1412) als samenhangend beschouwd.

In geschil is of de Inspecteur aan belanghebbende terecht en tot het juiste bedrag een navorderingsaanslag in de vennootschapsbelasting over het jaar 2003 alsmede de daarmee samenhangende beschikking heffingsrente heeft opgelegd.

In het bijzonder is in geschil of een voor een navorderingsaanslag benodigd “nieuw feit” aanwezig is. Indien deze vraag bevestigend wordt beantwoord is voorts in geschil of omkering en verzwaring van de bewijslast in deze procedure aan de orde is en of belanghebbende in verband met de verkoop van de auto € 1.400.000 winst heeft behaald, die vervolgens is uitgedeeld aan A, omdat hij aan D B.V. voor de auto een lager bedrag dan de waarde in het economische verkeer heeft betaald. Voorts is in geschil of de Inspecteur bij een ongegrond hoger beroep moet worden veroordeeld in de vergoeding van de werkelijke kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand voor zowel de bezwaar- als de beroeps- als de hogerberoepsfase.

De Inspecteur is van mening dat de navorderingsaanslag terecht is opgelegd omdat hij beschikt over een daarvoor benodigd “nieuw feit”. Tevens stelt hij dat de bewijslast dient te worden omgekeerd en verzwaard en dat belanghebbende niet overtuigend heeft aangetoond dat er in verband met de verkoop van de auto niet een (uitgedeelde) winst is gerealiseerd ter grootte van € 1.400.000. Ter zitting heeft de Inspecteur verklaard dat de boetebeschikking dient te worden vernietigd. Voorts stelt de Inspecteur dat, ook al wordt zijn hoger beroep ongegrond verklaard, er geen grond bestaat voor een vergoeding van proceskosten die afwijkt van de forfaitaire normen voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

Belanghebbende is van mening dat de navorderingsaanslag ten onrechte is opgelegd omdat de Inspecteur niet beschikt over een daarvoor benodigd “nieuw feit”. In het geval sprake is van een “nieuw feit”, stelt zij dat de bewijslast niet dient te worden omgekeerd. Voorts is belanghebbende van mening dat de Inspecteur niet aannemelijk heeft gemaakt dat de waarde in het economische verkeer van de auto hoger is dan het bedrag dat A er voor heeft betaald. Van winst ter grootte van € 1.400.000 en een winstuitdeling door D B.V aan belanghebbende en vervolgens door deze vennootschap aan A, voor hetzelfde bedrag, kan volgens belanghebbende dan ook geen sprake zijn. Voorts stelt zij in haar incidenteel hoger beroep dat de proceshouding van de Inspecteur tot gevolg heeft dat hij veroordeeld dient te worden in de werkelijke door belanghebbende in bezwaar-, beroep en hoger beroep gemaakte kosten van rechtsbijstand.

Beide partijen hebben voor hun standpunt aangevoerd wat is vermeld in de van hen afkomstige stukken. Daaraan hebben zij ter zitting toegevoegd hetgeen is vermeld in het proces-verbaal van de zitting.

De Inspecteur concludeert tot gegrondverklaring van het hoger beroep en tot ongegrondverklaring van het incidenteel hoger beroep, tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank en tot ongegrondverklaring van belanghebbendes beroep.

Belanghebbende concludeert tot ongegrondverklaring van het hoger beroep. Daarnaast concludeert zij tot gegrondverklaring van haar incidenteel hoger beroep en tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank voor zover deze betrekking heeft op de proceskostenveroordeling, alsmede tot veroordeling van de Inspecteur in de vergoeding van de werkelijk door belanghebbende in bezwaar, beroep en hoger beroep gemaakte kosten van rechtsbijstand.

Het Hof acht termen aanwezig voor een veroordeling van de Inspecteur in de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand in hoger beroep zoals bedoeld in artikel 8:75 van de Awb en artikel 1, aanhef en onderdeel a van het Besluit.

De proceskosten van belanghebbende zijn te berekenen op 2 ? € 437 ? 1 = € 874 aan kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand in hoger beroep. Van overige voor vergoeding in aanmerking komende kosten is het Hof niet gebleken.

In aanmerking genomen dat de onderhavige zaak samenhangt met de zaken met rolnummers 10/00344 en 10/00345, zal het Hof een derde deel van de vergoeding, te weten € 291,33, toekennen aan belanghebbende, A en de Fiscale Eenheid.

Het Hof:

– bevestigt de uitspraak van de Rechtbank,

– veroordeelt de Inspecteur in de proceskosten van belanghebbende tot een bedrag van € 291,33, en

– bepaalt dat van de Staat op het moment dat deze uitspraak onherroepelijk is komen vast te staan een griffierecht zal worden geheven van € 448.

Deze uitspraak is gedaan door mr. A.J. Kromhout, voorzitter, mr. R. den Ouden en mr. M.G.J.M. van Kempen, in tegenwoordigheid van mr. C.E. te Brake als griffier.

De beslissing is op 26 juni 2012 in het openbaar uitgesproken.

De griffier, De voorzitter,

(C.E. te Brake) (A.J. Kromhout)

Afschriften zijn aangetekend per post verzonden op:

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij:

de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer)

Postbus 20303,