16.8.3 Vertegenwoordigingsbevoegdheid

De bevoegdheid van een (tijdelijke) bestuurder om de vennootschap te vertegenwoordigen is – behoudens wettelijke uitzonderingen – algemeen en kan dus niet worden beperkt tot bepaalde bedragen, beleidsvlakken of transacties.1 Wel kan in de statuten worden vastgelegd dat een tijdelijke bestuurder de vennootschap niet kan vertegenwoordigen of slechts samen met een of meer anderen, al dan niet bestuurders.

Deze regels zijn gebaseerd op Eerste Richtlijn Vennootschapsrecht2 en de opvolger daarvan, Richtlijn 2009/101/EG. Uit de Media-safe-arresten3 blijkt dat desbetreffende richtlijnen niet in de weg staan aan het beperken van de vertegenwoordigingsbevoegdheid van bestuurders in het geval zij een belang hebben dat strijdig is met dat van de vennootschap. De regel dat vertegenwoordigingsbevoegd niet kan worden beperkt tot bepaalde bedragen, beleidsvlakken of transacties stamt wel uit de desbetreffende richtlijnen.4

In de praktijk komt het voor dat de ondernemingskamer tijdelijk een bestuurder (of commissaris) aanstelt en bepaalt dat slechts hij vertegenwoordigingsbevoegd is ten aanzien van bepaalde rechtshandelingen, bijvoorbeeld transacties met aandeelhouders.5 Voor zover dit plaatsvindt in het kader van ‘tegenstrijdig belang’ is dit niet strijdig met het EU-recht. Wel is er sinds de invoering van de Wet Bestuur en Toezicht in 2013 strijd met art. 2:130/240 lid 3 BW. Voordien waren beperkingen van vertegenwoordigingsbevoegdheid van bestuurders toegestaan op grond van art. 2:146/256 (Oud) BW. Met het oog op de in het handelsverkeer gewenste rechtszekerheid is die mogelijkheid echter geschrapt.6 Omdat de regels omtrent vertegenwoordigingsbevoegdheid niet specifiek gelden tussen de vennootschap en de bij haar organisatie betrokkenen, kan hiervan niet worden afgeweken bij het treffen van (onmiddellijke) voorzieningen.7

Boek 2 BW en het EU-recht staan wel toe dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid van de medebestuurders van de tijdelijke bestuurder in algemene zin aan banden worden gelegd. Bij wijze van tijdelijk afwijken van de statuten kan de ondernemingskamer bepalen dat de overige bestuurders de vennootschap niet kunnen vertegenwoordigen zonder de tijdelijke bestuurder.8

Daarnaast kan de ondernemingskamer bepalen dat de tijdelijke bestuurder zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegd is, indien de overige bestuurders slechts gezamenlijk bevoegd zijn.9