Rb. Rotterdam, 17-03-2021, nr. C/10/591637 / HA ZA 20-176

Het verloop van de procedure blijkt uit:

Ten slotte is vonnis bepaald.

Woonbron is een woningcorporatie. Woonbron voert een zogenoemd social returnbeleid door in haar overeenkomsten met haar contractuele wederpartijen, zoals aannemers, te bedingen dat 5% van de prijs/aanneemsom wordt aangewend voor duurzame werk- en opleidingsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Woonbron heeft afspraken gemaakt met de gemeente Rotterdam over dit beleid.

NHSI (de afkorting staat voor: New Horizon Social Impact) heeft een methode ontwikkeld voor het zoeken naar en selecteren van de juiste kandidaten voor het invullen van een social returnbeleid zoals gevoerd door Woonbron. NHSI duidt dit aan als Social Return On Investment (SROI).

Woonbron heeft, in het kader van de effectuering van haar social returnbeleid, op 5 april 2018 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met NHSI. NHSI en Woonbron hebben voorts op 7 juni 2018 schriftelijk vastgelegde financiële afspraken gemaakt, die onderdeel uitmaken van de samenwerkingsovereenkomst.

In de samenwerkingsovereenkomst staat onder meer:

“ Woonbron (…)

New Horizon Social Impact (…)

Samen te noemen: partijen

Komen het volgende overeen voor de uitvoering van Social Return verplichtingen

Overwegende dat:

(…)

2.Woonbron en New Horizon Social Impact willen zich met name voor Zuid-Holland inzetten om randvoorwaarden te creëren en belemmeringen weg te nemen bij het creëren van banen door middel van verplichte- en onverplichte inzet van Social Return.

3.Woonbron met haar eigen uitbestedingen en het toepassen van vrijwillige Social Return een instrument in handen heeft waarmee zij duurzame werk- en opleidingsplekken kan creëren waardoor mensen, die langer dan drie maanden staan ingeschreven als werkzoekende, een kans op werk geboden kan worden.

4.Woonbron legt structureel 5% Social Return op, aan al haar contractpartijen die werken en diensten leveren en draagt hen op de regie over uitvoering en invulling te laten verzorgen door New Horizon Social Impact.

5.Woonbron zet ook voor de uitvoering en ontwikkeling van alle aan haar gestelde Social Return verplichtingen New Horizon Social Impact in.

(…)

12Partijen zich wensen in te spannen om te komen tot duurzame werk- en opleidingsplekken die gerelateerd zijn aan het budget van Woonbron.

13.New Horizon Social Impact een inleen-formule heeft ontwikkeld waarmee mensen met een doelgroepverklaring en reguliere kandidaten flexibeler voor ondernemingen kunnen worden ingezet.

14.New Horizon Social Impact een marktplaats Social Return ontwikkelt waar werkgevers en werknemers elkaar vinden onder diverse criteria zoals scholing, werkervaring, buurtregie, uitzenders, leveranciers van (sociale) diensten, concrete incidentele opdrachten en starterskansen.

15.New Horizon Social Impact een initiatief in voorbereiding heeft om een kring van beïnvloeders samen te brengen uit de Bouw & Infra periferie en lokale overheden in de regio om kansen op werk te vergroten in Zuid-Holland.

16.New Horizon Social Impact streeft naar een maximale besteding van het Social Return budget met een focus op budget neutrale besteding.

17.De vergoeding van New Horizon Social Impact komt voort uit de regie en organisatie van de Social Return inzet van de toeleveranciers die de Social Return opgave opgelegd hebben gekregen door Woonbron. Met deze werkwijze neemt New Horizon Social Impact de uitvoeringskosten voor Social Return van de gecontracteerde leveranciers en Woonbron over.

18.Voor de bestedingen van het Social Return budget wordt een stichting 'New Horizon Social Impact' opgericht. De stichting wordt bestuurd door de Besloten Vennootschap New Horizon Social Impact. De stichting heeft geen winstoogmerk. Mocht er om welke reden dan ook, een noodzaak ontstaan tot het wijzigen van deze constructie in de samenwerking met Woonbron, dan stoppen we de constructie per direct totdat een ander geschikt alternatief is gevonden.

19.Het Social Return budget van aan Woonbron gerelateerde opdrachten wordt feitelijk op een (derdengelden) rekening van de stichting gestort, van waaruit door New Horizon Social Impact de inzet van mensen en de kosten voor regie en vertoning worden voldaan.

20.New Horizon Urban Mining, zelf, vrijwillig 5% Social Return inzet over de bruto loonsom van al haar werkzaamheden en deze door New Horizon Social Impact laat regisseren.

Artikel 1: Doelstellingen

Het doel van de samenwerking tussen Woonbron en New Horizon Social Impact is:

a. Samenwerking te organiseren tussen overheden en de sector Bouw & Infra met als inzet de komende 5 jaar duurzame werk- en opleidingsplekken te creëren uit de uitbesteding van werken van Woonbron. Resultaat hiervan moet zijn dat mensen in Zuid-Holland die nu aan de kant staan een opleiding kunnen volgen tot minimaal startkwalificatie-niveau en een duurzame kans op werk wordt geboden. De ambitie is om de komende vijf jaar enkele honderden duurzame werk- en opleidingsplekken te creëren.

b. Voldoende kwalitatief goed opgeleide vakkrachten op te leiden voor de sector Bouw (& Infra).

c. Door creatieve oplossingen, meer mensen uit de eigen Woonbron omgeving te betrekken bij, - en in te zetten voor, opdrachten, die bijdragen aan de ontwikkeling van mensen.

d. Bestedingen die een sociaal maatschappelijk doel dienen meetbaar te maken en dit strategisch te benutten ten faveure van Woonbron.

e. Het Woonbron Social Return aanbestedingsbudget met een jaarlijks vast te stellen volume meetbaar in te zetten (voor 2018 is het aandeel Social Return uit Woonbron aanbestedingen vastgesteld op 800.000 euro excl. btw).

f. Ondersteuning en invulling te bieden voor het verplichte Social Return budget uit hoofde van te verstrekken of te ontvangen aanbestedingen ais publiekrechtelijke instelling.

g.Jaarlijks afspraken te maken over de inzet van het eigen Woonbron Social Return budget in te zetten onder regie van New Horizon Social Impact.

Artikel 2: Inzet en acties

a.Woonbron spant zich in om haar investeringsvolume in projecten te benutten voor het creëren van duurzame werk- en opleidingsplekken via erkende opleidingsinstituten met een focus op de sector Bouw (& Infra).

b.Woonbron spant zich in om gedurende de looptijd van deze samenwerkingsovereenkomst voldoende projecten in te brengen om zo een bijdrage te leveren aan de creatie van duurzame werk- en opleidingsplekken per jaar.

c.Woonbron stelt periodiek een lijst van lopende en komende werken samen waarmee duurzame werk- en opleidingsplekken kunnen worden gecreëerd.

d.Het GWW-opleidingsinstituut SPG Infra en de technische opleidingen van ROC’s in Zuid-Holland hebben zich bereid verklaard mede te zorgen voor duurzame opleidingsplaatsen. Het aantal kandidaten hiervoor wordt afgestemd op het aantal gewenste werkplekken op de Woonbron en New Horizon Social Impact projecten.

e. Deelnemende overheden spannen zich, op voorspraak van New Horizon Social Impact in, om geschikte kandidaten te selecteren voor de werk- en opleidingsplekken.

f.New Horizon Social Impact zal de regie over de realisatie van SROI-opgaven op zich nemen. Daaronder vallen de concrete stappen in de aanvangsfase:

- Inventarisatie samen met Woonbron van de lopende opdracht m.b.t. Social Return

- Inrichten en invoeren van de data in de Social Return monitor

- Opstellen van een handvat Social Return voor de inkopers

- Opstellen van de Social Return paragrafen voor opdrachten

- Uitwerken concrete Social Return plannen voor 2018 en verder in kwalitatieve doelen en kwantitatieve doelen zodanig dat de totale SROI opgave kan worden gerealiseerd.

g.New Horizon Social Impact spant zich in om zo spoedig mogelijk na de start van de samenwerking domicilie te kiezen op een Woonbron-locatie om de samenwerking zo soepel mogelijk te laten verlopen.

h.New Horizon Social Impact draagt zorg voor een adequate beschrijving van de voorgenomen projecten en begeleidt de interne besluitvorming hierover bij Woonbron. Per kwartaal worden de resultaten gerapporteerd. Jaarlijks zal een evaluatie plaats vinden waarin ook de doelen voor het volgende jaar worden vastgesteld. De eerste jaarlijkse evaluatie is in juni 2019.

i.New Horizon Social Impact draagt zorg voor de oprichting van de, onder punt 18, genoemde stichting. Dit in nauwe afstemming met de afdeling juridische zaken van Woonbron.

j.New Horizon Social Impact en Woonbron zullen het deel van hun vrijwillig opgelegde SROI-verplichting inzichtelijk maken en daar waar mogelijk (naar rato en in overleg) inzetten op de uitvoeringskosten van de in deze overeenkomst vastgelegde samenwerking.

Artikel 3: Duur en Ontbinding

Deze samenwerkingsovereenkomst Woonbron - New Horizon Social Impact, treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening en loopt tot en met 1 maart 2023. Alle in deze samenwerkingsovereenkomst genoemde inspanningen worden direct ter hand genomen.Per boekjaar zal de samenwerking geëvalueerd worden, waarbij het resultaat van de gestelde doelen en de samenwerking als evaluatie criteria worden gehanteerd. Elke partij kan met een opzegtermijn van 6 maanden de samenwerking beëindigen. Reeds lopende en nog niet afgeronde trajecten zullen worden afgemaakt, cq. worden gecontinueerd voor de voorziene looptijd en afrekening. Indien en voor zover partijen besluiten de samenwerking te beëindigen betekent dit derhalve dat lopende SROI-opgaven worden afgehandeld en gerapporteerd en dat er geen nieuwe Social Return opgaven in behandeling worden gegeven en genomen.

Artikel 4: Organisatie en Governance

a.New Horizon Social Impact levert periodieke overzichten over de inzet van mensen en over de voortgang van de Social Return gerelateerde projecten die worden gemonitord voor Woonbron en voor de opdrachten die door leveranciers van Woonbron worden begeleid.

b. New Horizon Social Impact spant zich in om een kring van beïnvloeders te formeren om de realisering van het aantal duurzame werk- en opleidings-plekken te monitoren, regio overschrijdende afspraken te maken en om kennis te nemen van de effectiviteit van vrijwillige Social Return in combinatie met verplichte Social Return. De kring van beïnvloeders wordt geformeerd uit bestuurlijke vertegenwoordigers zoals voorgesteld aan het einde van deze samenwerkingsovereenkomst.

(…)”

In het document Financiële Afspraken Samenwerking van 7 juni 2018 staat onder meer:

“(…)

INLEIDING

Woonbron en New Horizon Social Impact hebben een overeenkomst gesloten waarin is vastgelegd dat New Horizon Social Impact de komende vijf jaar de SROI-opgaven van Woonbron en haar leveranciers regisseert en uitvoert/doet uitvoeren. Het geschatte volume bedraagt € 800.000,- per jaar. De invulling hiervan zal geschieden conform de bouwblokkenmethode (zie SROI-protocol) en de rapportage geschied[t] middels de Social Return Monitor zoals ontwikkeld voor een aantal provincies. De werkwijze die is overeengekomen is vastgelegd in de gesloten overeenkomst en in het reeds genoemde SROI-protocol dat gehanteerd wordt bij het maken van afspraken met afdelingen binnen Woonbron, dan wel met externe partijen.

New Horizon Social Impact stelt dat als zij daadwerkelijk de regie wil kunnen voeren over de invulling van de SROI-opgaven en de daarbij behorende besteding van middelen, zij moet kunnen beschikken over de daarvoor bestemde gelden. Deze gelden betreffen:

1. Budget afkomstig uit de SROI-verplichting die Woonbron zichzelf oplegt en

2. Budget afkomstig van partners waarmee Woonbron contracten sluit (waaronder die met New Horizon Oogstbedrijf) en

3. Budget dat Woonbron zou hebben moeten uitgeven als zij de uitvoering van de SROI zelf ter hand zou hebben genomen.

Ad.1.

Bij de inkopen die Woonbron voor zichzelf doet wil zij ook een percentage SROI hanteren. Denk hierbij aan de aanschaf of lease van auto’s, uitvoering van het facilitair bedrijf, onderhouds- en schoonmaakwerkzaamheden, kantinediensten, etc. De omvang hiervan wordt nu middels een inventarisatie in kaart gebracht. Het is aannemelijk dat dit, los van de SROI uit punt 2, in ieder geval een omvang van enkele tonnen per jaar betreft.

Ad.2.

Dit betreft de contracten die Woonbron sluit met aannemers (en aanverwante partijen). Dit betreft het eerdergenoemde SROI-volume van € 800.000,- per jaar. De wijze waarop dit met de aannemers wordt overeengekomen wordt vastgelegd in het SROI-protocol. New Horizon Social Impact levert hiervoor per aanbesteding de paragraaf aan. Een basis is als concept bijgevoegd bij dit memo. De insteek is dat Woonbron grip wil hebben en houden op de daadwerkelijke SROI-inspanningen van haar contractpartners en dat de bestedingen bij voorkeur ten goede komen aan Woonbron bewoners en omgeving. Daartoe zal New Horizon Social Impact toezien op de realisatie en daarover rapporteren.

Ad.3.

Wanneer Woonbron zelf de uitvoering van SROI en de regie op alle verplichtingen ter hand zou nemen zou hiermee menskracht en derhalve ook budget gemoeid zijn. Nu New Horizon Social Impact dit ter hand neemt bespaart Woonbron zichzelf deze kosten. De hoogte hiervan is gemaximeerd op de overeengekomen 25% van de SROI-verplichting. welke dan ook aan de SROI partners in rekening wordt gebracht en aldus budget neutraal is. (zie Ad.2).

Indien en voorzover een opdrachtnemer zelf mensen in dienst neemt, dan worden de loonkosten vergoed tot een maximum van de SROI verplichting en vergoedt Woonbron alleen de regiekosten uit dit budget. Indien opdrachtnemer de inzet van mensen direct organiseert via een uitzendorganisatie, dan schrijft het protocol voor dat de inleen via New Horizon Werk! plaatsvindt zodat eventuele subsidies ten goede komen aan het SROI budget van Woonbron.

Het totale SROI-volume is afhankelijk van de inventarisatie van de eigen SROI-mogelijkheden en beleidsmatige keuzes ten aanzien van de uitvoering daarvan. Minimaal betreft het de genoemde € 800.000,- SROI op jaarbasis die wordt opgelegd aan contractpartijen. Daarbovenop komt een deel eigen vrijwillige SROI inzet van Woonbron. De kosten die Woonbron zelf voor de regie hierop, de monitoring daarvan, de af te leggen verantwoording (intern en aan gecontracteerde partijen) en ook de uitvoering van de SROI-projecten en trajecten zou moeten maken, worden geraamd op € 200.000,- per jaar. Dit bedrag is dan feitelijk het maximale risico dat Woonbron loopt op de uitvoering van de SROI. Ons voorstel is dan ook om een voorschotbedrag voor de uitvoering te storten op de rekening van New Horizon Social Impact o.v.v. SROI-Woonbron ter hoogte van € 200.000,-. Dit is dan feitelijk het werkkapitaal. Per kwartaal wordt vervolgens aan de hand van de gemonitorde inzet afgerekend en weer aangevuld tot deze € 200.000,-.

Wanneer (uit de inventarisatie) duidelijk is hoeveel eigen SROI-budget Woonbron genereert wordt dit bedrag toegevoegd aan het totaal beschikbare budget. De uitvoering daarvan valt binnen de hierboven genoemde afspraken.

Indien een leverancier de verplichting om welke reden dan ook niet is nagekomen dan blijft de niet uitgekeerde maar wel ingehouden 5% op de rekening staan en komt het budget weer ten goede aan SROI waaraan New Horizon Social Impact namens Woonbron weer invulling geeft.

Het bedrag van de Social Return verplichting (meestal 5% van de loonsom) wordt achtergehouden op de (deel)factuur van de opdrachtnemer. Woonbron maakt het bedrag over op de bankrekening van New Horizon Social Impact o.v.v. SROI-Woonbron.

Van de rekening worden de volgende betalingen gedaan:

Woonbron wil de afspraken met New Horizon Social Impact (NHSI) als volgt vastleggen:

“....We zijn met elkaar overeengekomen dat we geen ingewikkelde structuren willen ten aanzien van NHSI en de overeenkomst tussen ons. Komt er in feite op neer dat:

- Onze aannemers voor hun SROI-opgave in het kader van de overeenkomst tussen Woonbron en de

aannemer Woonbron naar NHSI gaan

en betalen we die aan NHSI

- NHSI rapporteert ons periodiek over de gerealiseerde prestaties in het kader van SROI en de

overeenkomst die wij met NHSI hebben

We lopen hiermee een risico dat we betalen en er niet geleverd wordt. Dat risico lopen we nu ook en lopen we ook op andere overeenkomsten waarbij er sprake is van voorinvestering of vooruitbetaling. (…)

We nemen hiermee een mijns inziens aanvaardbaar risico, dat we beheersen middels periodieke rapportages. Het risico wordt echter minder groot dan het risico dat we nu lopen, omdat we nu vrijwel geen inzicht hebben in de aanwending en besteding."

Bevindingen Fiscalist en financiële afspraken tussen Woonbron en New Horizon Social Impact

Overleg met de fiscalist heeft geleerd dat we de uitvoering kunnen stroomlijnen conform de wensen van Woonbron ( [voornaam persoon 1] ) en New Horizon Social Impact ( [voornaam persoon 2] ). Dat komt erop neer dat:

- De SROI-middelen kunnen worden gestort op de rekening van New Horizon Social Impact (een derdengelden-rekening is derhalve niet nodig)

- Hierover geen BTW verschuldigd is aangezien (…)- De gelden buiten de omzet en resultaatbepaling van New Horizon Social Impact vallen, behalve

natuurlijk de in rekening te brengen uitvoeringskosten

- New Horizon Social Impact op verzoek te allen tijde inzage zal verschaffen in de

projectadministratie gekoppeld aan de rekening

- Woonbron als start een voorschot op de (inmiddels gestarte) uitvoering van de SROI zal storten ter hoogte van € 200.000,- en deze per kwartaal -indien nodig- zal aanvullen op basis van de realisatie

- Vanaf 1 juli op alle facturen van partijen die een SROI-verplichting hebben opgelegd gekregen 5% zal worden gestort op de rekening van New Horizon Social Impact (zie schema)

- Dat deze na het vaststellen van de realisatie van SROI zal worden overgemaakt naar belanghebbende

- Dat de nog niet verantwoorde verplichtingen 2017 zullen worden besproken met partijen en daar waar mogelijk alsnog zullen worden gerealiseerd (of voldaan in de vorm van afkoop)

- Dat hetzelfde geldt voor de verplichtingen van de eerste helft van 2018, met dien verstande dat doorlopende contracten nog tot einde 2018 de tijd hebben.

Aldus vastgelegd en daarmee onderdeel uitmakend van de overeenkomst die op 5 april 2018 is getekend,”

NHSI heeft Woonbron een factuur gestuurd, gedateerd 7 januari 2019. Daarin staat:

“Periode 2018: 1.375 uur a € 90 € 123.750,00

Tarief: 105,00 per uur

Relatiekorting: 15,00 per uur

Netto tarief: 90.00 per uur

BTW 21 % over 123.750,00 € 25.987,50

Totaal te betalen € 149.737,50

Dit bedrag is al betaald en verrekend met factuur 18100101 dd. 11 juni 2018”

Woonbron heeft bij brief van 3 juli 2019 de samenwerkingsovereenkomst opgezegd tegen 31 januari 2020.

Woonbron heeft bij e-mailbericht van 9 september 2019 aan NHSI medegedeeld:

“We hebben net telefonisch overleg gehad over de samenwerking tussen New Horizon Social Impact en Woonbron. Dit telefoongesprek heeft geresulteerd in de mededeling dat Woonbron verwacht dat New Horizon Social Impact haar werkzaamheden mbt externe aannemers per direct staakt. Woonbron schort hiermee ook haar betalingsverplichting op.

Verder hebben we afgesproken op een zo'n kort mogelijke termijn terug te komen op deze positiebepaling.”

NHSI heeft aan Woonbron een ‘Reactie opzegging contract uitvoering SROI door Woonbron’ doen toekomen, gedateerd 16 september 2019. Daarin staat onder meer:

“(…)

Taken van New Horizon Social Impact

In de overeenkomst staan (onder meer) de volgende taken van New Horizon Social Impact omschreven:

- New Horizon Social Impact zal regie over de realisatie van SROI-opgaven op zich nemen, waaronder onder meer:

o Inventarisatie samen met Woonbron van de lopende opdrachten m.b.t. Social

Return

o Inrichten en invoeren van de data in de Social Return monitor

- New Horizon Social Impact levert periodieke overzichten over de inzet van mensen en over de voortgang van de Social Return gerelateerde projecten die worden gemonitord voor Woonbron en voor de opdrachten die voor leveranciers van Woonbron worden begeleid.

(…)

Uitleg van de invulling van de resterende contractperiode

Aangezien er in de overeenkomst geen specifieke bepalingen zijn opgenomen over vroegtijdige beëindiging, anders dan dat de nog lopende opgelegde verplichtingen per beëindigingsdatum worden afgehandeld en gerapporteerd (artikel 3), mag New Horizon Social Impact er van uit gaan dat de taken als hierboven genoemd en de daarbij behorende werkzaamheden en honorering doorlopen tot en met 31 januari 2020.

(…)

Aangezien New Horizon Social Impact de SR-monitor invoert zullen we sowieso t/m de rapportage 2019 'aan de bal zijn' waar het gaat om invoer gerealiseerde SROI, opvoeren en controleren kandidaten, controleren en monitoren van de SROI op basis van de bouwblokken van de Gemeente Rotterdam en beantwoorden vragen van leveranciers.

Gezien de ontstane situatie en de onzekerheid over de voortgang na januari 2020 zullen we de resterende periode zo goed mogelijk gebruiken om onze taken over te dragen aan Woonbron zelf. Dat betreft in eerste instantie de backoffice-taken. Zodra Woonbron daar iemand voor heeft gevonden zullen wij deze taken overdragen. Om dat zorgvuldig te doen moeten we daarvoor een periode van twee maanden uittrekken. Vervolgens zullen we ook de overige taken overdragen. We horen dan graag aan wie we dat moeten doen. Daarbij zullen we, conform de contractuele afspraken de rapportage tot en met 2019 voor onze rekening (moeten) nemen, waarmee we dan tevens een overdrachtsdocument produceren.

Aldus resteren voor de periode tot en met januari 2020 de volgende taken:

- Afwikkeling lopende SROI-verplichtingen tot overdracht heeft plaats gevonden

- Backoffice-taken overdragen, zo spoedig mogelijk te starten met een looptijd van twee maanden

- Invoeren en/of overdragen gegevens aan WSPR in SIRO of WIZZR

- Overdracht SROI-regievoering aan Woonbron per 01/01/2020

- Opstellen concept jaarrapportage 2019

- Informeren netwerk dat Woonbron na succesvolle implementatie nieuw SROI-systeem de uitvoering zelf ter hand neemt.

Dit vraagt nog 2 à 3 maanden backoffice-inzet, 3 à 4 dagen per week voor de lopende zaken, afronding en overdracht en 0,5 dag per week projectleiding, overleg, verantwoording en rapportage. We zijn bereid dit voor een vast bedrag van € 50.000,- uit te voeren en daarmee af te zien van het afdwingen van de contractueel aangegane verplichtingen. Als we hier geen overeenstemming over bereiken zullen we Woonbron houden aan de oorspronkelijke afspraken en deze desnoods juridisch afdwingen. In ons voorstel van 19 augustus hebben we gespecificeerd toegelicht dat de kosten van het continueren van de huidige dienstverlening tot en met januari 2020 € 86.400,- excl. BTW bedragen.”

De advocaat van Woonbron heeft bij brief van 26 september 2019 aan NHSI onder meer medegedeeld:

“(…)

Met betrekking tot de geleverde prestaties door NHSI merk ik het volgende op.

Woonbron heeft navraag gedaan bij de gemeente Rotterdam over de door NHSI geleverde prestaties. Van de gemeente heeft Woonbron vernomen dat er geen gegevens (aantallen) kunnen worden geleverd voor Woonbron. Hierdoor kunnen de rapportages aan de gemeente niet worden gedaan.

In de eindrapportage van 2018 was door NHSI toegezegd het SIRO systeem te zullen blijven gebruiken. Volgens NHSI bleek het WSP dit niet te kunnen faciliteren. Van de gemeente heeft Woonbron echter begrepen dat het andere corporaties wel is gelukt om via het SIRO systeem de gegevens te leveren.

Het door NHSI gebruikte systeem is noch voor Woonbron, noch voor de gemeente inzichtelijk en duidelijk. Het is voor Woonbron en de gemeente niet te controleren of de in het systeem van NHSI ingevoerde gegevens van aantallen en uren kloppen. De mededeling van NHSI aan de gemeente dat er op dit punt afwijkende afspraken zouden zijn gemaakt met Woonbron, klopt volgens Woonbron niet.

Woonbron kan nu niet aantonen dat zij haar prestatieafspraken met de gemeente is nagekomen. Woonbron is van mening dat NHSI hierdoor is tekort gekomen in de nakoming van haar verplichtingen uit de samenwerkingsovereenkomst. Woonbron stelt NHSI hierbij aansprakelijk voor alle schade die zij als gevolg hiervan lijdt. (…)

Graag ontvangt Woonbron voor 1 oktober a.s. een duidelijk verslag van de tot die datum geleverde prestaties door NHSI en een rapport waaruit blijkt dat Woonbron aan de prestatieafspraken met de gemeente heeft voldaan, welk rapport zowel voor de gemeente als Woonbron transparant en toetsbaar moet zijn.

(…)”

NHSI heeft op 13 oktober 2019 twee facturen gestuurd naar Woonbron:

- een factuur van € 42.000 voor de verrichte werkzaamheden in de periode tot en met 11 oktober 2019. Dit bedrag bestaat uit € 242.000 betreffende ‘Afrekening werkbudget SROI tot en met 11-10-2019’ min € 200.000 aan bevoorschotting door Woonbron. Deze factuur bevat een bijlage. Daarop staat vermeld dat wordt gedeclareerd op uurbasis, met deels een tarief van € 60 per uur en deels een tarief van € 90 per uur.

- een factuur Aanvulling werkbudget SROI einde contract 31-01-2020 ter grootte van € 86.400 voor de door NHSI te leveren diensten tot de einddatum van de samenwerkingsovereenkomst.

Woonbron heeft deze twee facturen van NHSI niet betaald. Woonbron heeft daartoe als reden opgegeven, bij brief van 18 oktober 2019: "Niet akkoord opdrachtgever."

De advocaat van Woonbron heeft bij brief van 26 november 2019 aan de advocaat van NHSI onder meer medegedeeld:

“(…)

In mijn brief van 26 september 2019 aan uw cliënte had ik verzocht om Woonbron voor 1 oktober 2019 een duidelijk verslag toe te sturen van de tot die datum geleverde prestaties door NHSI en een rapport waaruit blijkt dat Woonbron aan de prestatieafspraken met de gemeente heeft voldaan, welk rapport zowel voor de gemeente als Woonbron transparant en toetsbaar moest zijn.

Van de heer [naam persoon 1] heb ik de e-mail van de heer [naam persoon 2] d.d. 14 oktober jl. ontvangen met de overzichten uit de monitor. Hiermee heeft uw cliënte niet tijdig voldaan aan mijn sommatie van 26 september jl. Daarnaast zijn deze overzichten nog steeds niet duidelijk en wordt de urenverantwoording in deze e-mail door Woonbron betwist, zodat NHSI thans in verzuim is.

Uit deze overzichten blijkt niet dat Woonbron aan de prestatieafspraken met de gemeente heeft voldaan. Volgens Woonbron heeft WSPR de ingevoerde data niet kunnen bekijken door inlogproblemen. Het is zowel voor Woonbron als de gemeente niet na te gaan of de in de overzichten geregistreerde kandidaten kloppen, of er geen dubbele tellingen zijn en of er geen oude registraties in staan. Door NHSI is nagelaten om dit met het WSPR voldoende af te stemmen en toe te lichten met als gevolg dat WSPR niet kan concluderen dat Woonbron haar prestatieafspraken is nagekomen.

Woonbron heeft navraag gedaan bij haar leveranciers over de contacten met NHSI, of NHSI bemiddelde bij kandidaten en hoeveel tijd dit in beslag nam. Hieruit is gebleken dat ongeveer 20% van de kandidaten op de lijst van NHSI dateren van de eerdere SIRO-registratie tot 2018, dus grotendeels vóór de samenwerkingsovereenkomst met NHSI. De leveranciers hebben deze registratie zelf uitgevoerd.

Wat betreft de overige kandidaten, ongeveer 80% van de kandidaten op de lijst van NHSI, deze zijn door leveranciers geplaatst door eigen werving of via andere partijen. Volgens deze leveranciers heeft NHSI hierin geen rol gehad. De leveranciers hebben ook ten aanzien van deze kandidaten de gegevens zelf ingevoerd in het systeem van NHSI.

Op de vraag aan leveranciers of er contact is geweest met NHSI kreeg Woonbron te horen dat het contact voornamelijk rondom de registratie is geweest en beperkt was tot circa twee uur in totaal in een periode van 1,5 jaar! Rondom kandidaten zou er in deze periode een enkele keer contact zijn geweest met NHSI.

De urenverantwoording in de e-mail van 14 oktober jl. strookt op geen enkele wijze met de bevindingen van deze leveranciers. Woonbron betwist dan ook het aantal bestede uren door NHSI. In ieder geval betwist Woonbron dat er 19 uur per week aan het contact met leveranciers (5 uur p/w), leveranciersbezoeken (12 uur p/w) en advisering (2 uur p/w) is besteed door NHSI. Daarnaast betwist Woonbron het aantal uren (10 uur per week) aan correspondentie met leveranciers over de ingevoerde opdrachten (2 uur), nabellen en e-mailen van- en over de opdrachten (2 uur), opvragen van cliënten data (2 uur), kandidaten werven, voordragen (2 uur) en kandidaten begeleiden op locatie (2 uur). Evenals het aantal uren (3 uur per week) aan ondersteuning en oplossen inhoudelijke vraagstukken leveranciers.

Volgens Woonbron heeft het werven, voordragen en begeleiden van kandidaten geen 4 uur per week in beslag genomen, omdat leveranciers deze kandidaten via eigen werving of via derden hebben geplaatst. Verder roepen 4 uur per week aan collegiaal overleg, correspondentie, bijeenkomsten, voordrachten en overige werkzaamheden vragen op bij Woonbron, aangezien deze niet gespecificeerd worden. Ook valt op dat werkoverleg, collegiaal overleg en intern overleg drie keer voorkomt in de urenverantwoording.

Aangezien NHSI in verzuim is en gezien de reacties van leveranciers over de contacten met NHSI, is dit voor Woonbron reden om de samenwerkingsovereenkomst alsnog gedeeltelijk te ontbinden. Dit heeft tot gevolg dat er een verbintenis tot ongedaanmaking van de reeds nagekomen verplichtingen ontstaa[t]. Concreet houdt dit het volgende in.

Woonbron zal niet tot betaling van de facturen van NHSI d.d. 13 oktober 2019 overgaan, nu deze worden betwist. Woonbron heeft een bedrag van € 349.737,50 aan NHSI betaald ter zake van voorschotten voor werkzaamheden en uren die door Woonbron worden betwist. Woonbron vordert hiervan een bedrag van € 200.000,- terug.

Bij de berekening van dit bedrag heeft Woonbron rekening gehouden met de reactie van leveranciers die aangeven dat de contacten met NHSI circa 2 uur betrof. Verder komt het Woonbron voor dat 3 uur per leverancier aan administratie reëel is. In totaal erkent Woonbron derhalve een tijdsbesteding van 5 uur per leverancier. Uitgaande van het hogere uurtarief van NHSI ad € 90,00 levert dat een bedrag op van € 27.000,- voor 60 leveranciers. Daarnaast heeft Woonbron in haar berekening meegenomen dat zij ook kosten had gemaakt als zij een derde had moeten inschakelen om de registratie van de verplichtingen van Woonbron uit de prestatieafspraken te verzorgen.

Hierbij sommeert Woonbron uw cliënte om het bedrag van € 200.000,- binnen twee weken na heden te laten bijschrijven op rekeningnummer (…) ten name van Stichting Woonbron onder vermelding van SROI. Indien Woonbron geen betaling binnen deze termijn ontvangt, dan zal zij haar vordering verhogen met de wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten en rechtsmaatregelen treffen.

(…)”

NHSI heeft niet voldaan aan de sommatie van Woonbron.

NHSI vorderde oorspronkelijk om Woonbron bij vonnis, voor zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, te veroordelen:

I. om binnen vijf werkdagen na betekening van het vonnis een bedrag van € 128.400, althans door de rechtbank te bepalen bedrag, aan NHSI te betalen ter voldoening van de openstaande facturen, één en ander te vermeerderen met de wettelijke rente over de hoofdsom te rekenen vanaf de vervaldatum van de facturen, dan wel een door de rechtbank te bepalen datum, tot en met de dag der algehele voldoening;

II. om binnen vijf werkdagen na betekening van het vonnis een bedrag van € 2.059 aan buitengerechtelijke kosten te voldoen, te vermeerderen met de wettelijke rente te rekenen vanaf zeven dagen na het vonnis tot en met de dag der algehele voldoening;

III. in de kosten van deze procedure alsmede de nakosten, onder de bepaling dat indien betekening van het vonnis nodig is, het bedrag aan nakosten wordt verhoogd met € 82.

NHSI heeft bij akte onderdeel I van haar eis vermeerderd met € 238.972, dit met verwijzing naar de afspraak dat de bij Woonbron in rekening te brengen kosten 25% bedragen van de SROI-verplichting. Voor het jaar 2018 betekent dit een verhoging van € 62.208 en voor het jaar 2019 een verhoging van € 176.764, samen € 238.972, op te tellen bij het bij dagvaarding gevorderde bedrag van € 128.400, zodat de gevorderde hoofdsom in totaal € 367.372 bedraagt, te vermeerderen met de verschuldigde wettelijke rente.

Woonbron voert verweer in conventie. In voorwaardelijke reconventie vordert Woonbron bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

1. voor recht te verklaren dat de samenwerkingsovereenkomst per 26 november 2019 is ontbonden;

2. NHSI te veroordelen tot betaling aan Woonbron van € 262.303,13, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 1 april 2020 (datum eis in reconventie).

De voorwaarde voor het instellen van de vordering in reconventie is dat vast komt te staan dat er een overeenkomst met NHSI bestaat.

Voorts vordert Woonbron, zowel in conventie als in reconventie, veroordeling van NHSI in de kosten van de procedure, waaronder begrepen een bedrag aan salaris voor de advocaat van Woonbron.

De stellingen en weren in conventie en reconventie zullen, waar nodig, in de beoordeling worden betrokken.

in conventie

verkeerde wederpartij?

Woonbron betwist dat zij een contractuele relatie heeft met Social Impact Collective B.V., de eisende partij; zij heeft een overeenkomst gesloten met “New Horizon Social Impact”.

NHSI stelt dat het hier om één en hetzelfde bedrijf gaat en dat zij slechts haar naam heeft gewijzigd. NHSI legt ten bewijze van haar stelling een uittreksel uit het Handelsregister over. NHSI stelt voorts dat de naamswijziging is besproken met de directeur van Woonbron.

De rechtbank stelt vast dat uit het door NHSI ingeroepen uittreksel inderdaad blijkt van de naamswijziging. Woonbron stelt geen nadere verklaringen en gedragingen op grond waarvan zij mag menen dat het hier om twee verschillende bedrijven gaat. Als onvoldoende nader onderbouwd wordt het standpunt van Woonbron verworpen. Aangenomen moet worden dat NHSI slechts haar naam heeft veranderd heeft en niet dat sprake is van twee verschillende bedrijven.

eisvermeerdering

NHSI heeft haar eis vermeerderd. De rechtbank staat, zoals al besproken ter zitting, deze eisvermeerdering toe. Van strijd met de goede procesorde is geen sprake. In dit oordeel weegt mee dat Woonbron zich niet heeft verzet tegen deze eisvermeerdering.

de beloning van NHSI

De overeengekomen werkzaamheden betreffen een vorm van dienstverlening. Dit is een overeenkomst van opdracht in de zin van artikel 7:400 lid 1 BW. Beoordeeld moet worden of NHSI recht heeft op loon en zo ja welk loon. Artikel 7:405 BW bepaalt in dit verband:

“1 Indien de overeenkomst door de opdrachtnemer in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf is aangegaan, is de opdrachtgever hem loon verschuldigd.

2 Indien loon is verschuldigd doch de hoogte niet door partijen is bepaald, is de opdrachtgever het op de gebruikelijke wijze berekende loon of, bij gebreke daarvan, een redelijk loon verschuldigd.”

Partijen hebben de hoogte van het loon niet bepaald. Er zijn slechts randvoorwaarden overeengekomen. De gemaakte afspraken laten zich aldus samenvatten dat NHSI recht had op maximaal 25% van de SROI-verplichting van Woonbron, uitgaande van een geschatte SROI-omzet van € 800.000 per jaar. Op basis daarvan heeft Woonbron aan NHSI een voorschot betaald van € 200.000. Er zijn geen feiten of omstandigheden gesteld die de conclusie kunnen rechtvaardigen dat NHSI hoe dan ook recht had op exact 25% van de SROI-verplichting. Evenmin hebben partijen afgesproken hoe te handelen als de SROI-omzet hoger zou uitvallen dan € 800.000,- per jaar. Nu partijen geen duidelijke afspraken hebben gemaakt over de beloning van NHSI en de overeenkomst en financiële afspraken evenmin voldoende concrete aanknopingspunten bieden om te bepalen wat partijen in dit verband redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, moet worden teruggevallen op de wet. Volgens artikel 7:405 lid 2 BW heeft NHSI recht op een op de gebruikelijke wijze berekend loon, althans een redelijk loon, voor de door haar verrichte werkzaamheden.

De rechtbank beschouwt als een gebruikelijke of althans redelijke beloning in dit geval: een redelijk uurtarief, vermenigvuldigd met een redelijk aantal uren arbeid. Ter zitting waren partijen het er ook over eens dat de beloning in beginsel op die basis berekend moet worden. Weliswaar heeft NHSI haar eis vermeerderd, maar in haar facturen en in de dagvaarding ging ook zij uit van beloning op basis van gewerkte uren. Beoordeeld zal dus moeten worden hoeveel gewerkte uren NHSI redelijkerwijs bij Woonbron in rekening mag brengen en tegen welk uurtarief.

verrichte werkzaamheden / rekening en verantwoording

Vaststaat dat NHSI werkzaamheden heeft verricht ten behoeve van Woonbron. NHSI heeft ter onderbouwing van haar declaraties overzichten met gewerkte uren overgelegd. Woonbron betwist dat NHSI het gestelde aantal uren heeft gewerkt, althans dat het aantal gedeclareerde uren redelijk is. De rechtbank volgt Woonbron in zoverre dat uit de door NHSI verstrekte overzichten onvoldoende duidelijk wordt welke werkzaamheden zij precies voor Woonbron heeft verricht en dat alle verrichte werkzaamheden redelijk zijn (en daarmee voor vergoeding in aanmerking komen).

NHSI heeft tijdens de mondelinge behandeling betoogd dat op haar geen contractuele verplichting rust om gedetailleerd(er) verantwoording af te leggen over haar werkzaamheden voor Woonbron. Dit laat onverlet dat op haar de wettelijke verplichting rust om rekening en verantwoording af te leggen. Dit volgt uit artikel 7:403 BW, met name lid 2:

“1 De opdrachtnemer moet de opdrachtgever op de hoogte houden van zijn werkzaamheden ter uitvoering van de opdracht en hem onverwijld in kennis stellen van de voltooiing van de opdracht, indien de opdrachtgever daarvan onkundig is.

2 De opdrachtnemer doet aan de opdrachtgever verantwoording van de wijze waarop hij zich van de opdracht heeft gekweten. Heeft hij bij de uitvoering van de opdracht ten laste van de opdrachtgever gelden uitgegeven of te diens behoeve gelden ontvangen, dan doet hij daarvan rekening.”

Aangezien NHSI gelden heeft uitgegeven ten laste van Woonbron is NHSI niet alleen gehouden om verantwoording af te leggen, maar ook om rekening te doen.

Alvorens te kunnen bepalen op welke beloning NHSI recht heeft, dient vastgesteld te worden wat NHSI gedaan heeft en hoeveel uur daarmee gemoeid is geweest. De rechtbank zal de zaak naar de rol verwijzen voor het nemen van een akte door NHSI, houdende het afleggen van rekening en verantwoording. NHSI dient hierbij ook in te gaan op de vraag wat een redelijk uurtarief is. Het ligt in de rede dat zij daarbij een koppeling maakt met het opleidingsniveau en eventuele ervaring die nodig zijn voor het werk dat NHSI heeft verricht voor Woonbron. Woonbron mag reageren op de akte van NHSI.

Bij de beoordeling van de deugdelijkheid van de door NHSI af te leggen rekening en verantwoording zal de rechtbank het volgende in acht nemen.

De rechtbank wijst erop dat het afleggen van rekening en verantwoording meer omvat dan een eenvoudige urenregistratie. Of het aantal in rekening gebrachte uren gebruikelijk of althans redelijk is, hangt vanzelfsprekend mede af van de vraag welke waarde de prestaties van NHSI voor Woonbron gehad hebben. Het is dan ook van belang dat NHSI duidelijk en concreet toelicht wat zij heeft gedaan en waarom het redelijk is dat Woonbron de betreffende kosten vergoedt.

NHSI dient in haar rekening en verantwoording mee te nemen welk bedrag Woonbron heeft betaald aan NHSI. Woonbron stelt (in reconventie) dat zij € 349.737,50 heeft betaald aan NHSI.

Het staat partijen uiteraard vrij om na het afleggen van rekening en verantwoording door NHSI te bespreken of zij hun geschil alsnog onderling kunnen oplossen. Als partijen meer tijd nodig hebben voor overleg, kan Woonbron de rechtbank vragen de termijn voor het nemen van een antwoordakte te verlengen.

in reconventie

De rechtbank neemt haar oordelen in conventie hier over.

De rechtbank stelt vast dat de voorwaarde voor het instellen van de eis in reconventie is vervuld, nu de rechtbank in conventie heeft geoordeeld dat NHSI en Woonbron (wel) elkaars contractuele wederpartij zijn.

Woonbron legt aan haar vordering ten grondslag dat de overeenkomst (deels) mag worden ontbonden. NHSI is verschillende contractuele verplichtingen niet nagekomen, in het bijzonder de verplichting om een zodanige administratie in te richten dat Woonbron, bijvoorbeeld ten opzichte van de gemeente Rotterdam, kan aantonen dat de aannemers met wie zij contracteert en ook Woonbron zelf de SROI-verplichting zijn nagekomen. Woonbron heeft een schatting gemaakt van wat zij NHSI verschuldigd is. Woonbron erkent dat NHSI werkzaamheden heeft verricht ter zake van inventarisatie en registratie. Het betaalde voorschot is € 349.737,50. NHSI dient 262.303,13 (75% van € 349.737,50) terug te betalen.

NHSI betwist dat sprake is van een tekortkoming. Daartoe voert zij aan dat zij een voor Woonbron toegankelijke monitor heeft ingericht, waarin de stand van zaken voor Woonbron steeds inzichtelijk is geweest. Ondanks uitleg door NHSI heeft Woonbron deze monitor niet of nauwelijks geraadpleegd, wat voor haar rekening en risico moet komen.

Tegenover deze gemotiveerde betwisting heeft Woonbron de gestelde tekortkoming van NHSI niet nader onderbouwd, zodat deze niet is komen vast te staan. Zo weerspreekt Woonbron niet dat NHSI een monitor heeft ingericht, dat medewerkers van Woonbron daarop konden inloggen en dat dit niet of nauwelijks is gebeurd. Evenmin heeft Woonbron stukken (bijvoorbeeld e-mails) overgelegd waarin NHSI om een concrete(re) toelichting op de monitor is gevraagd of waarin concreet is benoemd en toegelicht waarom de monitor tekort zou schieten als middel om de nakoming van de SROI-verplichtingen door Woonbron te monitoren en zo nodig tegenover derden aan te tonen. Het enkel stellen dat de monitor voor Woonbron of derden niet inzichtelijk of bruikbaar is, zonder dit concreet toe te lichten, is hiertoe onvoldoende. Nu de gestelde tekortkoming niet is komen vast te staan, komt aan Woonbron in dit verband geen beroep op ontbinding toe.

Woonbron stelt terecht dat NHSI niet heeft voldaan aan haar verbintenis om ieder kwartaal te rapporteren. Dit speelde echter vooral in het eerste jaar van de samenwerking. Woonbron zag toen geen aanleiding om NHSI in gebreke te stellen en de overeenkomst te ontbinden. In de tweede helft van 2019 heeft NHSI wel gerapporteerd en urenoverzichten verstrekt. Gelet hierop en nu NHSI gemotiveerd heeft gesteld dat de behaalde resultaten in elk geval in de loop van 2019 op eenvoudige wijze zichtbaar waren in de monitor, waarmee steeds actuele informatie voor Woonbron beschikbaar was, is het eerder niet per kwartaal rapporteren voor NHSI geen tekortkoming die op 26 november 2019 nog ontbinding van de overeenkomst rechtvaardigde.

Verder heeft Woonbron NHSI nog verweten dat zij, anders dan overeengekomen, geen stichting heeft opgericht. NHSI heeft gemotiveerd uiteengezet dat hiervan in overleg met Woonbron is afgezien. Daar tegenover heeft Woonbron haar verwijt niet nader onderbouwd, zodat niet is komen vast te staan dat in dit verband sprake is van een tekortkoming aan de zijde van NHSI. Ook in zoverre komt Woonbron geen beroep op ontbinding toe.

De mede aan haar vordering ten grondslag gelegde stellingen van Woonbron dat NHSI meer uren heeft gedeclareerd dan zij heeft gewerkt, althans dat niet alle gewerkte uren redelijk zijn, zal de rechtbank beoordelen na het afleggen van rekening en verantwoording door NHSI en de reactie daarop van Woonbron.

De rechtbank

in conventie en in reconventie

verwijst de zaak naar de schriftelijke rolzitting van 14 april 2021 voor het afleggen van rekening en verantwoording door NHSI,

bepaalt dat de zaak vier weken daarna weer op de rol komt voor het nemen van een antwoordakte door Woonbron,

houdt iedere nadere beslissing aan.

Dit vonnis is gewezen door mr. B. van Velzen, rechter, in tegenwoordigheid van mr. W. Moergastel, griffier, en ondertekend en in het openbaar uitgesproken door mr. J.F. Koekebakker, rolrechter, op 17 maart 2021.

2517/3194/2294