9.0 Introductie

In dit hoofdstuk staat de volgende deelvraag centraal.

9. Welke verbetervoorstellen zijn binnen Nederland voor de comparitie na antwoord gedaan en in Duitsland en de Verenigde Staten voor vergelijkbare zittingen?

In de voorgaande hoofdstukken is de huidige zittingspraktijk in termen van doelbereik en rechtvaardigheid in kaart gebracht en heb ik drie aandachtspunten voor verbetering gesignaleerd. Deze aandachtspunten zijn het onderwerp van hoofdstuk 10 (het volgende hoofdstuk). In hoofdstuk 10 beschrijf ik een goede zittingsaanpak voor comparitierechters vanuit het perspectief van rechtvaardigheid en doelbereik. De inspiratie voor deze goede zittingsaanpak ontleen ik aan de — in dit hoofdstuk te bespreken — verbetervoorstellen die in Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten zijn gedaan.

In paragraaf 1.5.8 heb ik reeds aangegeven dat ik bij deze rechtsvergelijking voor Duitsland en de Verenigde Staten heb gekozen, omdat in deze landen de afgelopen jaren veel interessante ontwikkelingen zijn geweest. Ik bespreek alleen — zoals ik heb beschreven in paragraaf 1.5.8 — de verbetervoorstellen uit Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten die (1) op het eerste gezicht kunnen leiden tot (een hogere mate van) doelbereik en rechtvaardigheid, (2) toepasbaar zouden kunnen zijn in de Nederlandse context en (3) redelijk recent zijn gedaan (vanaf ongeveer 2000). Daarbij heb ik gekeken naar initiatieven van de wetgever, opgestelde richtlijnen, rechterlijke uitspraken en voorstellen die zijn gedaan in de literatuur. Verder wil ik nogmaals benadrukken dat ik de verbetervoorstellen in dit hoofdstuk alleen beschrijf. In het volgende hoofdstuk volgt het antwoord op de vraag welke van de gepresenteerde voorstellen bruikbaar zijn voor een goede zittingsaanpak in Nederland (de toetsing).

In paragraaf 9.1 komen de voorstellen aan de orde die binnen Nederland zijn gedaan voor een betere aanpak van de comparitie na antwoord. De Duitse en Amerikaanse voorstellen passeren respectievelijk in paragraaf 9.2 en 9.3 de revue. Het hoofdstuk eindigt met een conclusie in paragraaf 9.4. Daarin worden de belangrijkste lijnen in de verbeterstellen van dit hoofdstuk op een rijtje gezet.