Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/10.2:10.2 Prorogatie

Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/10.2

10.2 Prorogatie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het meest kenmerkende van een forumkeuze is prorogatie van rechtsmacht,1 omdat door prorogatie een gerecht rechtsmacht verkrijgt ten gevolge van de wil van partijen. Prorogatie van een gerecht is derhalve een gevolg van de wil van partijen een geschil `op te dragen' aan een bepaald gerecht dat meestal zonder deze wil niet bevoegd zou zijn. De wil van partijen bepaalt de omvang van de prorogatie. De partijwil is derhalve uiteindelijk beslissend voor het antwoord op de vraag in welke mate prorogatie plaatsvindt, indien het internationale bevoegdheidsrecht prorogatie toelaat.

Prorogatie van rechtsmacht is niet steeds hetzelfde als forumkeuze.2 Indien partijen in een forumkeuze een gerecht aanwijzen dat volgens de art. 2 e.v. EEX-V°Nerdrag of het commune internationaal privaatrecht reeds bevoegd was, is sprake van een forumkeuze maar niet van prorogatie. Het gerecht was reeds bevoegd.

Prorogatie is kenmerkender voor forumkeuze dan derogatie. Een forumkeuze heeft weliswaar onder EEX-V°Nerdrag in beginsel een derogerende werking, maar hierop zijn uitzonderingen. Derogatie komt namelijk bij forumkeuze vaak voor, maar niet in alle gevallen. Daarom is derogatie minder kenmerkend voor forumkeuze dan prorogatie. Met name in de volgende situaties vindt prorogatie zonder derogatie plaats:

-

Bij een niet exclusieve forumkeuze. Het aangewezen gerecht is bevoegd, terwijl de gerechten die zonder forumkeuze volgens de art. 2 e.v. EEX-V°Nerdrag bevoegd zijn hun competentie niet verliezen.

-

Partijen kunnen kiezen voor additionele fora, zodat een groep gerechten bevoegd is. De derogatie is dan beperkt tot de niet aangewezen gerechten, maar binnen de groep blijft een keuzemogelijkheid voor partijen bestaan.

-

Een eenzijdige forumkeuze die tot gevolg heeft dat de begunstigde partij zich ook kan wenden tot de gerechten die ingevolge de art. 2 e.v. EEX-V°Nerdrag bevoegd zijn.3

Een nationale bepaling kan niet in de weg staan aan de prorogatie van een nationaal gerecht, indien is voldaan aan de voorwaarden van art. 23 EEX-V°/17 Verdrag of 24 EEX-V°/18 Verdrag. Deze artikelen stellen alle bepalingen van nationaal recht over forumkeuze terzijde.4 Ook indien partijen de gerechten van een staat hebben aangewezen - zonder nadere bepaling van één gerecht - en uit het nationale recht geen bevoegd gerecht voortvloeit, is prorogatie van een gerecht mogelijk.5 Een ander voorbeeld is art. 504 ZPO op grond waarvan het Amtsgericht de verweerder moet wijzen op de gevolgen van `12iigelose Einlassung' . Voor bevoegdheid op grond van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag mag de eis van art. 504 ZPO echter niet worden gesteld.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.