5.5.5 Het Cartesio-arrest

De twee voor grensoverschrijdende omzetting bepalende arresten van het Hof, het Cartesio-arrest en het VALE-arrest, kwamen niet uit de lucht vallen. Deze arresten vormen vooralsnog het sluitstuk van een ontwikkeling in de rechtspraak van het Hof.1

In het Cartesio-arrest deed het Hof een uitspraak over grensoverschrijdende omzetting, zij het vanuit de lidstaat van vertrek (dus de lidstaat waarvan het recht de vennootschap beheerste voordat de grensoverschrijdende omzetting had plaatsgevonden). Het ging hier om een vennootschap naar Hongaars recht die haar zetel naar Italië wilde verplaatsen, maar daarbij tevens ingeschreven wilde blijven als een door Hongaars recht beheerste vennootschap. Dit laatste werd door de Hongaarse autoriteiten geweigerd. Het Hof oordeelde dat een dergelijke weigering niet in strijd is met de vrijheid van vestiging.

Het belang van het Cartesio-arrest is echter gelegen in de overweging van het Hof die over de omzetting gaat. Het Hof overwoog dat de eis van de lidstaat van oprichting van een vennootschap dat de omzetting van die vennootschap naar het recht van een andere lidstaat (die een dergelijke omzetting toestaat) niet zonder voorafgaande ontbinding en liquidatie kan plaatsvinden, een beperking van de vrijheid van vestiging van die vennootschap vormt. Als de lidstaat waarheen de vennootschap uit reist een regeling van internationale omzetting toestaat, mag de lidstaat van waaruit de vennootschap vertrekt dit niet belemmeren. Deze dient de vennootschap vrijelijk ‘uit te laten reizen’.2 Deze uitspraak richt zich tot de lidstaat van vertrek. De vraag rees of de redenering van het Hof ook zou gelden voor de ‘lidstaat van ontvangst’ van een om te zetten vennootschap.