Rb. Gelderland, 28-01-2022, nr. AWB 21, 5605 en 21, 5607

Verweerder ontkent dat sprake is van een toezegging. De betreffende medewerker werkt op een afdeling waar slechts zeer algemene informatie wordt gegeven en op basis van de bij haar bekende informatie kon zij in het geheel niet beoordelen of het bouwwerk vergunningvrij zou zijn. Zo waren de locatie en de afmetingen niet bekend.

De voorzieningenrechter stelt voorop dat bij een beroep op het vertrouwensbeginsel op grond van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 drie stappen moeten worden doorlopen.1.De eerste stap is de juridische kwalificatie van de uitlating en/of gedraging waarop de betrokkene zich beroept. Bij de tweede stap moet de vraag worden beantwoord of die uitlating en/of gedraging aan het bevoegde bestuursorgaan kan worden toegerekend. Indien beide vragen bevestigend worden beantwoord en er dus een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel kan worden gedaan, volgt de derde stap. In het kader van de derde stap moet de vraag worden beantwoord wat de betekenis van het gewekte vertrouwen is bij de uitoefening van de betreffende bevoegdheid en komt ook een eventueel recht op schadevergoeding aan de orde.

Bij de eerste stap dient degene die zich beroept op het vertrouwensbeginsel aannemelijk te maken dat sprake is van uitlatingen en/of gedragingen van ambtenaren die bij de betrokkene redelijkerwijs de indruk wekken van een welbewuste standpuntbepaling van het bestuur over de manier waarop in zijn geval een bevoegdheid al dan niet zal worden uitgeoefend.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat in het telefoongesprek door of namens verweerder toezeggingen zijn gedaan, waaraan hij het vertrouwen heeft kunnen ontlenen dat voor de bouw van de mantelzorgwoning geen omgevingsvergunning vereist zou zijn. De stelling van eiser en de door eiser overgelegde verklaringen van de personen die bij het gesprek aanwezig zouden zijn geweest en het gesprek hebben kunnen volgen zijn daarvoor niet voldoende nu de verklaringen identiek en onvoldoende concreet zijn. Hieruit blijkt op geen enkele wijze wat er is besproken, hoe het plan voor de mantelzorgwoning is toegelicht en welke specifieke toezegging er gedaan zou zijn. Ook anderszins is niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van een toezegging waaraan eiser het vertrouwen zou hebben kunnen ontlenen dat een omgevingsvergunning niet vereist zou zijn. Daarbij merkt de voorzieningenrechter op dat verweerder ontkent dat door [medewerker] specifieke uitlatingen zouden zijn gedaan, en er daarbij op wijst dat zij ook niet over voldoende informatie beschikte om een toezegging voor deze specifieke situatie te kunnen doen. Nu verweerder ter zitting heeft aangegeven nogmaals bij [medewerker] te hebben nagevraagd of zij toezeggingen heeft gedaan, en heeft aangegeven dat dit niet het geval is, ziet de voorzieningenrechter geen reden om nu alleen op het verzoek om voorlopige voorziening te beslissen en [medewerker] in de bodemprocedure als getuige op te roepen. Dit kan naar het oordeel van de voorzieningenrechter redelijkerwijs niet bijdragen aan de beoordeling van de zaak.

Nu niet aannemelijk is gemaakt dat in het telefoongesprek door of namens verweerder toezeggingen zijn gedaan, wordt niet aan stap 1 als bedoeld in de uitspraak van de Afdeling van 29 mei 2019 voldaan. Aan beoordeling of aan de tweede en derde stap wordt voldaan en de vraag of het eiser kan worden tegengeworpen dat hij zich ten tijde van de aankoop van de woning en de bouw van de mantelzorgwoning niet door een jurist heeft laten bijstaan, komt de voorzieningenrechter daarom niet meer toe.

Evenredigheid van de last

6. Eiser betoogt verder dat het handhavingsbesluit onevenredige gevolgen heeft. Hoewel de mantelzorgwoning verplaatsbaar is zal hij voor een verplaatsing hoge kosten moeten maken. Bovendien moeten andere bouwwerken worden gesloopt. De omringende agrarische gronden worden door de aanwezigheid van de mantelzorgwoning niet geschaad en ook de belangen van derden worden door de mantelzorgwoning niet aangetast. Het handhavingsbesluit heeft dan ook onevenredig grote gevolgen voor hem en verweerder had hierin aanleiding moeten zien om van handhaving af te zien.

De voorzieningenrechter volgt dit betoog niet. Hoewel de voorzieningenrechter inziet dat eiser voor legalisering van de mantelzorgwoning kosten zal moeten maken, heeft verweerder aan het algemeen belang ten aanzien van de naleving van de regelgeving een zwaarder belang mogen toekennen dan aan de belangen van eiser. Verweerder heeft hierbij mee kunnen wegen dat [locatie] samen met de vier aangrenzende percelen onderdeel uitmaakt van een cluster met bebouwing aan deze zijde van de [locatie] . De begrenzing van de bestemming wonen is in één lijn getrokken om de bebouwingsmassa compact binnen een acceptabele zone vanaf de [locatie] te behouden. De percelen gaan over in een agrarische bestemming. In deze zone vindt verweerder bebouwing ongewenst nu deze zone een buffer met de achterliggende camping vormt. In het bestemmingsplan zijn hier dan ook geen bouwmogelijkheden opgenomen. De ruimtelijke belangen zijn reeds bij de totstandkoming van het bestemmingsplan gewogen. Verweerder heeft aan deze ruimtelijke belangen een zwaarder belang mogen toekennen dan aan het belang van eiser. Dat de belangen van derden niet zouden worden geschaad door de aanwezigheid van de mantelzorgwoning doet – wat daar ook van zij – hier niet aan af.

7. Gelet op het voorgaande is het beroep ongegrond.

Om eiser in de gelegenheid te stellen aan de last te voldoen zal de voorzieningenrechter de schorsing van het besluit met ingang van 10 maart 2022 opheffen.

8. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.