5.1 Inleiding

Om aan te geven dat de art. 23 EEX-V°/17 Verdrag en 24 EEX-V°/18 Verdrag alsmede het Haags Forumkeuzeverdrag slechts betrekking hebben op zaken met internationale aspecten,1 of anders gezegd zaken met een 'element d'extraneité' , worden verschillende termen gebruikt.2 De rechtspraak3 gebruikt vaak de term dat de zaak een 'internationaal karakter' moet hebben. Weer anderen merken op dat voor art. 23 EEX-V°/17 Verdrag, 24 EEX-V°/18 Verdrag of het Haags Forumkeuzeverdrag een extraneiteitsvoorwaarde' geldt.4 Het kan ook negatief worden omschreven: art. 23 EEX-V°/17 Verdrag, 24 EEX-V°/18 Verdrag c.q. het Haags Forumkeuzeverdrag is niet van toepassing voor 'reine Binnensachverhalte' .5 Positief geformuleerd bepaalt art. 1 lid 1 Haags Forumkeuzeverdrag dat het verdrag van toepassing is in 'international cases' om vervolgens in art. 1 lid 2 Haags Forumkeuzeverdrag aan te geven wanneer een zaak niet internationaal is. Hierna zal steeds worden gerefereerd aan het `internationaliteitsvereiste' ,6 aangezien het gaat om een voorwaarde voor toepasselijkheid van de art. 23 EEX-V°/17 Verdrag, 24 EEX-V°/18 Verdrag en het Haags Forum-keuzeverdrag.

Wat houdt het internationaliteitsvereiste in? De art. 23 EEX-V°/17 Verdrag, 24 EEX-V°/18 Verdrag en het Haags Forumkeuzeverdrag zijn slechts van toepassing, indien het geschil voortspruit uit internationale betrekkingen, met name wanneer het gaat om een overeenkomst met bindingen met het rechtssysteem van meer dan één staat.7 Het Rapport Jenard zegt het voor het EEX in vergelijkbare bewoordingen:

Er moet, kort gezegd, een juridische of feitelijke band of aanknopingspunt zijn met een andere staat of anders gezegd met meer dan één staat.9

In par. 5.2 zal de inhoud van het internationaliteitsvereiste aan bod komen, omdat hierover uiteenlopende opvattingen zijn. Verschillende benaderingen kunnen worden gekozen om de internationaliteit vast te stellen en in deze paragraaf volgt een nadere analyse. In par. 5.3 onderzoek ik op welk tijdstip aan het internationaliteitsvereiste moet zijn voldaan. Bij een uitdrukkelijke forumkeuze zijn denkbaar het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst of het begin van de procedure (of een combinatie van tijdstippen). Par. 5.4 bespreekt de vraag of een internationaliteitsvereiste bestaat voor art. 24 EEX-V°/18 Verdrag. Daarna komt in par. 5.5 het Haags Forumkeuzeverdrag en tot slot in par. 5.6 het commune internationaal privaatrecht aan bod.