5.8.3 Registratie van een vereniging

Per 1 juli 2018 waren ongeveer 129.000 verenigingen ingeschreven in het Handelsregister.1 De bestuurders van een formele vereniging moeten de vereniging inschrijven in het Handelsregister en een authentiek afschrift of authentiek uittreksel van de akte met de statuten deponeren bij dat register. Doen zij dit niet, dan zijn zij strafbaar.2 Tot dit moment van inschrijving en deponeren is iedere bestuurder voor een rechtshandeling van de vereniging naast de vereniging hoofdelijk aansprakelijk (art. 2:29 BW). De inschrijving houdt in dat de persoonlijke gegevens van iedere bestuurder moeten worden geregistreerd met de vermelding of het bestuurslid alleen of samen met anderen vertegenwoordigingsbevoegd is; ook van deze andere vertegenwoordigingsbevoegden moeten de persoonlijke gegevens worden geregistreerd.3 Registratie van de informele vereniging in het Handelsregister is niet verplicht maar wel mogelijk.4

Opvallend is dat voor een geloofsgemeenschap met de rechtsvorm vereniging niet de eerder bij kerkgenootschap vermelde beperkte registratieplicht van toepassing is. Evenmin geldt de uitzondering van de verplichting om namen van bestuurders in het register op te nemen, terwijl uit de naam van de vereniging en de bij het Handelsregister te raadplegen statuten net zo goed het lidmaatschap of geloofsovertuiging van de bestuurders valt af te leiden. Niet de geloofsovertuiging als bijzonder privacygevoelig gegeven is dus voor die uitzondering bepalend maar de rechtsvorm kerkgenootschap. Deze verplichte registratie van de persoonlijke gegevens van de bestuurders van een formele vereniging kan derhalve voor een geloofsgemeenschap een belemmering vormen om voor deze rechtsvorm te kiezen.5 Het is verder opmerkelijk dat de uitzondering van registratieplicht evenmin geldt voor bestuurders van een vereniging op spirituele of levensbeschouwelijke grondslag. Artikel 9 AVG verbiedt immers ook het vastleggen van iemands levensovertuiging in een register.