5.1.0 Inleiding

417. Begripsverduistering. Onderzoeken wij dus eerst de 'begripsverduistering'. Tegenwoordig wordt de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling in de Berner Conventie en het Verdrag van Parijs niet meer begrepen. Dit fenomeen, dat al even ter sprake kwam in par. 1.2.2, wordt in deze studie de 'begripsverduistering' ten aanzien van de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling genoemd. Deze begripsverduistering heeft zich in de twintigste eeuw voltrokken, met name in het tweede kwart van die eeuw, en duurt sedertdien voort. Zoals al eerder werd opgemerkt, kan dit worden geduid als het vierde stadium in de ontwikkelingsgang van het beginsel van nationale behandeling.1 Daarbij dienen wij ons wel te realiseren dat dit vierde stadium zich geheel buiten de verdragen om heeft aangediend. De verdragen zijn niet veranderd, maar wij zijn veranderd en daardoor begrijpen wij de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling niet meer.2 Door dit onbegrip wordt deze conflictregel door velen miskend, vaak zelfs uitdrukkelijk ontkend. Door het onbegrip kon de opvatting ontstaan dat het beginsel van nationale behandeling louter een non-discriminatiebeginsel (`gelijkstellingsbeginser) is, welke opvatting tegenwoordig terrein lijkt te winnen.

Maar ook zij die het bestaan van de conflictregel wel erkennen, kunnen haar niet meer verklaren. Gesteld kan dus worden dat deze conflictregel tegenwoordig alom niet meer wordt begrepen. Dit is een eigenaardige ontwikkeling, die wij al eerder in deze studie hebben gesignaleerd: terwijl de conflictregel voor de negentiende-eeuwers, waaronder haar ontwerpers, zonder meer vanzelfsprekend was ("cela est évident et aucune dérogation n'a été apportée à cette déduction logique"3), is tegenwoordig "heftig umstritten"4 of het beginsel van nationale behandeling berhaupt een conflictregel bevat. Deze begripsverduistering hebben wij tot dusver nog niet verklaard. Het raadsel van het internationale intellectuele-eigendomsrecht is dus nog niet helemaal opgelost.

418. Plan van behandeling. In deze par. 5.1 wordt de begripsverduistering onderzocht. Eerst, in par. 5.1.1, wordt de begripsverduistering geïnventariseerd aan de hand van de meningen die heden ten dage in omloop zijn over het conflictenrechtelijke gehalte van de Berner Conventie en het Verdrag van Parijs. Vervolgens wordt in par. 5.1.2 behandeld waarom deze begripsverduistering zich heeft voltrokken, en ten slotte, in par. 5.1.3 komt aan de orde hoe deze begripsverduistering zich heeft voltrokken.