Hof Arnhem-Leeuwarden, 09-10-2023, nr. 21-004777-18

Afdeling strafrecht

Parketnummer: 21-004777-18

Uitspraak d.d.: 9 oktober 2023

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Arnhem, gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Zutphen, van 14 augustus 2018 met parketnummer 05-840799-17 in de strafzaak tegen

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag ] 1983,

wonende te [woonplaats] , [adres 1] .

De verdachte en de officier van justitie hebben tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld.

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van het hof van 25 september 2023 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422 van het Wetboek van Strafvordering, het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg. Op 5 februari 2019, 24 september 2019 en 8 juni 2020 vonden er bij het hof regiezittingen plaats en op 8 september 2020, 5 december 2022 en 13 april 2023 stond de zaak voor inhoudelijke behandeling gepland, maar op die data kon het onderzoek ter terechtzitting geen aanvang nemen in verband met verschillende redenen die samenhingen met het aanwezigheidsrecht van verdachte.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overgelegd.

Het hof heeft verder kennisgenomen van hetgeen namens verdachte door haar raadsvrouw, mr. J.T. Brassé, naar voren is gebracht.

De rechtbank heeft verdachte wegens het medeplegen van mishandeling van haar minderjarige zoon [slachtoffer] , hierna [slachtoffer] , het medeplegen van de wederrechtelijke vrijheidsberoving van [slachtoffer] en het medeplegen van het in hulpeloze toestand brengen en laten van [slachtoffer] veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 3 jaren met aftrek van voorarrest.

Het hof zal het vonnis waarvan beroep vernietigen en opnieuw recht doen, omdat in hoger beroep de tenlastelegging – en daarmee de grondslag van het onderzoek – is gewijzigd. Daarnaast komt het hof tot een andere strafoplegging dan de rechtbank.

Aan verdachte is -na nadere omschrijving van de tenlastelegging bij de rechtbank en wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in hoger beroep- tenlastegelegd:

1.

dat zij in of omstreeks de periode van 1 januari 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, haar kind, [slachtoffer] , heeft mishandeld door deze meermalen, in elk geval éénmaal vast te binden en/of te knevelen en/of in elk geval de armen, polsen, enkels en/of voeten met behulp van tie-rips vast te snoeren of te binden en/of door die [slachtoffer] meermalen, in elk geval éénmaal te schoppen en/of te trappen en/of opzettelijk de gezondheid van die [slachtoffer] te benadelen, door hem onvoldoende eten en drinken te geven.

2.dat zij op meerdere, althans enig tijdstip(pen) in de periode van 1 januari 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk haar kind, [slachtoffer] wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en/of beroofd gehouden, door die [slachtoffer] in een kist op te sluiten en/of opgesloten te houden en/of door die [slachtoffer] vast te binden met tiewraps en/of touw, althans met bindmateriaal om zijn polsen en/of enkels en/of door die [slachtoffer] met tiewraps vast te binden aan het kinderzitje in de auto.

3.dat zij op meerdere, althans enig tijdstip(pen) in de periode van 1 januari 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk een kind [slachtoffer] tot wiens onderhoud en/of verzorging zij en/of haar mededader, zijnde de ouders van die [slachtoffer] verplicht waren meermalen, althans éénmaal in een hulpeloze toestand heeft gebracht of gelaten, hebbende zij en/of haar mededader die [slachtoffer] , die de leeftijd van acht jaar had en aldus geheel hulpbehoevend en afhankelijk, opzettelijk te weinig eten en/of ongeregeld eten gegeven en/of hebbende zij en/of haar mededader:

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl [slachtoffer] ondervoed was en/of

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl/toen [slachtoffer] fracturen en/of schimmels en/of zweren, althans letsels had en/of

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl/toen [slachtoffer] (hoge) koorts had en/of

- voor onvoldoende sanitaire voorzieningen gezorgd voor die [slachtoffer] door die [slachtoffer] op te sluiten in een kist en/of vast te binden waardoor [slachtoffer] niet de WC kon bereiken en/of (daardoor) (langdurig) in zijn urine en/of ontlasting zat/lag en/of

- voor onvoldoende hygiëne gezorgd voor [slachtoffer] door de met faeces en urine besmeurde [slachtoffer] niet direct, althans onvoldoende schoon te maken en/of die [slachtoffer] niet onverwijld en/of onvoldoende met warm water schoon te (laten) maken en/of

- voor onvoldoende bescherming tegen de kou gezorgd door [slachtoffer] onvoldoende te kleden en/of

- voor onvoldoende beweging gezorgd voor [slachtoffer] door [slachtoffer] meermalen al dan niet langdurig aan verschillende voorwerpen vast te binden (waardoor het skelet en spierweefsel van die jeugdige [slachtoffer] zich niet voldoende kon ontwikkelen).

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Standpunt advocaat-generaal

De advocaat-generaal is van oordeel dat alle tenlastegelegde feiten wettig en overtuigend kunnen worden bewezen.

Standpunt van de raadsvrouw

De verdediging heeft zich primair op het standpunt gesteld dat verdachte dient te worden vrijgesproken van alle tenlastegelegde feiten. De raadsvrouw heeft hiertoe aangevoerd dat de verklaringen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] , zijn eveneens minderjarige zusje, dienen te worden uitgesloten van het bewijs, nu zij niet door de verdediging zijn gehoord. Zonder deze verklaringen is volgens de raadsvrouw ten aanzien van alle feiten onvoldoende wettig en overtuigend bewijs om te kunnen komen tot een bewezenverklaring. De raadsvrouw heeft ter terechtzitting het verzoek herhaald om [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] te horen als getuigen.

Ten aanzien van feit 1 heeft de raadsvrouw subsidiair aangevoerd dat verdachte partieel dient te worden vrijgesproken van het tenlastegelegde onvoldoende eten geven, nu niet is gebleken op welke wijze de ondervoeding is ontstaan en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Ten aanzien van feit 2 heeft de raadsvrouw subsidiair aangevoerd dat verdachte partieel dient te worden vrijgesproken van de tenlastegelegde periode, nu [slachtoffer] zelf heeft verklaard dat hij voor het eerst werd vastgebonden op de camping en het gezin pas sinds maart 2017 op de camping verbleef.

Ten aanzien van feit 3 heeft de raadsvrouw subsidiair aangevoerd dat verdachte partieel dient te worden vrijgesproken van het onthouden van zorg bij fracturen, letsels en hoge koorts nu hiervoor onvoldoende wettig en overtuigend bewijs is.

Oordeel van het hof

Het verzoek tot het horen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] als getuigen

De raadsvrouw heeft ter terechtzitting van het hof het verzoek herhaald om [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] als getuigen te horen. De verdediging heeft deze onderzoekswens eerder ingediend bij appelschriftuur. Bij tussenarrest van 19 februari 2019 heeft het hof de zaak verwezen naar de raadsheer-commissaris teneinde een deskundige te benoemen die diende te rapporteren over de vraag of en in hoeverre de gezondheid en/of het welzijn van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] in gevaar wordt gebracht wanneer zij als getuige een verklaring zullen afleggen. De deskundige heeft twee rapportages d.d. 14 oktober 2019 opgesteld waaruit blijkt dat het welzijn van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] ernstig kan worden geschaad wanneer zij in de onderhavige strafzaak als getuige een verklaring dienen af te leggen. Ten aanzien [slachtoffer] staat onder meer in het rapport:

Uit het onderzoek wordt duidelijk dat [slachtoffer] een kwetsbare jongen is die zowel in cognitief, maar ook in sociaal/emotioneel en relationeel opzicht herstellend is van een sterke scheefgroei in zijn ontwikkeling (…). De verschillende problematieken die [slachtoffer] laat zien, lijken niet hun oorsprong te hebben in aanleg gelegen factoren, maar het zijn hechting, stressfactoren en angst die een dermate belangrijke rol spelen dat symptomen van een doorgemaakt trauma prominent zichtbaar zijn met PTSS tot gevolg. Er is rust gecreëerd en een behandeling is afgerond. Een nieuwe stresssituatie als een verhoor in welke vorm dan ook zal [slachtoffer] opnieuw ernstig onder druk zetten, zorgt dat de kans op ‘second traumatisation’ bestaat en (zal/kan) hem hiermee nog verder beschadigen.

Ook ten aanzien van [zusje slachtoffer] wordt in het rapport opgemerkt dat een nieuwe stresssituatie als een verhoor in welke vorm dan ook haar opnieuw ernstig onder druk zal zetten en er voor zal zorgen dat de kans op terugval groot is waardoor zij verder beschadigd kan raken.

Het hof heeft op de regiezitting van 8 juni 2020 op basis van bovengenoemde rapportages de verzoeken tot het horen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] als getuige afgewezen.

Het hof heeft geen aanleiding om te veronderstellen dat de (psychische) gezondheidsrisico’s voor [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] bij een nieuw verhoor in welke vorm dan ook, zoals beschreven in de bovengenoemde rapportages niet meer aanwezig of sterk verminderd zijn. Het hof is van oordeel dat het voorkomen van gevaar voor de gezondheid en het welzijn van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] zwaarder weegt dan het belang van de verdediging om hen te kunnen ondervragen. Het hof wijst daarom de verzoeken tot het horen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] af.

De bruikbaarheid van de verklaringen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer]

[slachtoffer] en [zusje slachtoffer] zijn door de politie gehoord in een studio in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht. Tijdens dit verhoor hebben de kinderen een voor verdachte belastende verklaring afgelegd. Zoals hiervoor overwogen heeft de verdediging [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] niet kunnen horen.

Het hof stelt voorop dat – gezien de voor verdachte belastende inhoud van hun verklaringen – de verdediging het recht heeft op een mogelijkheid om [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] te horen als getuigen. Nu de verdediging deze mogelijkheid niet heeft gehad, ziet het hof zich voor de vraag gesteld of desondanks sprake is van een eerlijk proces en de verklaringen van de kinderen voor het bewijs kunnen worden gebruikt. Het hof beantwoordt deze vraag bevestigend. In onderhavige zaak heeft compensatie plaatsgevonden doordat andere getuigen zijn gehoord ten overstaan van de rechter-commissaris en de raadsheer-commissaris. Ook de medeverdachte is uitgebreid gehoord door de raadsheer-commissaris en was goed op de hoogte van de situatie in de tenlastegelegde periode en waarover [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] hebben verklaard. Daar komt bij dat er naast de verklaringen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] volop ander bewijs is waaruit volgt dat het bewezenverklaarde heeft plaatsgevonden en aan de hand waarvan is gebleken dat de verklaringen van [zusje slachtoffer] en [slachtoffer] , voor zover deze voor het bewijs zijn gebruikt, betrouwbaar zijn.

Bewijsmiddelen1.

Het hof ontleent aan de inhoud van de volgende bewijsmiddelen het bewijs dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.

Een proces-verbaal van bevindingen:2.

Op zaterdag 21 juli 2017 omstreeks 04:15 uur kregen wij via het Operationeel Centrum te [plaats 1] de volgende melding. Ik hoorde dat wij verzocht werden om te gaan naar camping [naam camping 1] aan de [adres 2] te [plaats 2] [buurtschap] . Melder trof in zijn voortent een vijfjarig naakt jongetje aan dat ontzettende honger had. Het jongetje had tegen de melder verteld dat hij andere ouders zocht omdat zijn ouders hem willen opsluiten.

Collega [naam] sprak met de melder en ik hoorde dat deze vertelde dat er een Duits sprekend jongetje in de tent zat.

Ik keek om de hoek en zag een jongetje zitten, gehurkt, helemaal achter in de hoek. Ik zag dat het jongetje een handdoek omgewikkeld had en hoorde dat hij deze van melder had gekregen. Ik hoorde dat hij vertelde dat het slecht met hem ging, dat zijn ouders hem willen vermoorden en dat hij vastgebonden had gezeten.

Ik zag dat het jongetje angstig in onze richting keek en zag dat het jongetje erg mager was.

Ik hoorde dat hij vertelde dat hij vastgebonden had gezeten met tiewraps.

Ik scheen met mijn zaklamp op het jongetje en bekeek zijn armpjes. Ik zag hier diverse verwondingen op zitten. Ik zag dat dit een soort striemen waren. Ik keek vervolgens naar zijn voeten en zag om zijn enkels ook striemen zitten. Ik zag dat het donkerpaarse striemen waren.

Ik hoorde dat het jongetje uit de koelkast van melder had gegeten en zelfs koffiemelk had gedronken.

Ik hoorde dat het jongetje vertelde dat hij ernstig ziek was en dat hij overal pijn had. Ik vroeg of het jongetje zijn achternaam kon spellen en ik hoorde dat hij letterlijk spelde: [naam] . Ik zag dat het jongetje broodmager was.

Ik zag naast de tent van de melder, vanaf de voorzijde gezien, aan de rechterkant twee voertuigen met een Duits kenteken staan. Ik zag dat er een bedrijfsauto van het merk [auto merk 1] , type [type auto 1] en een personenauto van het merk [auto merk 2] en Type [type auto 2] stond. Ik zag dat het kenteken van de [auto merk 2] [kenteken] was en trok deze na op mijn diensttelefoon. Ik zag dat dit voertuig op naam staat van [naam] .

Ik heb op de zijkant van de caravan geklopt en geroepen dat ik van de politie was. Na enige tijd zag ik een manspersoon naar buiten komen.

Ik vroeg hem of hij wist waar zijn zoon was. Ik hoorde dat hij vertelde dat zijn zoon binnen was. Vervolgens liep de man weer terug de voortent in en na enige tijd kwam hij naar buiten. Ik hoorde dat hij vertelde dat zijn zoon weg was.

Vervolgens heb ik de man aangehouden op verdenking van mishandeling.

Hierna zijn we teruggelopen richting de caravan en tevens hebben wij de vrouw aangehouden.

Ik vroeg haar nogmaals naar haar naam en hoorde dat ze vertelde dat ze [verdachte] heet.

Ik vroeg haar nogmaals meerdere keren naar haar achternaam en hoorde dat ze [naam] riep. Ik hoorde dat ze haar zin niet afmaakte en geen antwoord meer gaf.

Een proces-verbaal van bevindingen:3.

Abusievelijk heb ik, [verbalisant 1] , de verkeerde datum gebruikt in mijn procesverbaal van bevindingen onder nummer: 2017341680-9. Ik, [verbalisant 1] , heb het in genoemd proces verbaal over zaterdag 21 juli 2017. Dit moet, in alle gevallen, zaterdag 22 juli 2017 zijn.

Een proces-verbaal van bevindingen:4.

Op zaterdag 22 juli 2017 omstreeks 04:18 uur kregen wij het verzoek om te gaan naar camping [naam camping 1] aan de [adres 2] te [plaats 2] .

Ik hoorde dat het jongetje zei dat hij [slachtoffer] heette.

Ik hoorde dat het jongetje zei dat hij “ [naam] ” heette.

Ik hoorde dat hij zei dat hij thuis opgesloten werd en dat ze hem vastbonden met tiewraps. Ik hoorde dat [slachtoffer] zei dat hij ziek was en dat hij “Pilz” had. Dit is voor zover ik weet een soort van schimmelinfectie.

Terwijl ik een extra deken om hem heen sloeg zag ik dat [slachtoffer] echt sterk vermagerd was. Ik zag ook dat hij paars/blauwe plekken en rode zweertjes op zijn handen en polsen had. Dit zag ik ook op zijn voeten en enkels. Dit leken wel striemen van iemand die wordt vastgebonden en gekneveld. Ik zag dat [slachtoffer] heel erg ingevallen ogen had. Ik zag dat [slachtoffer] er onverzorgd uitzag. Ik zag dat [slachtoffer] langere nagels had en dat deze enorm onder het smeer zaten. Ik rook dat [slachtoffer] een hele zure lucht om zich heen had. Ik hoorde dat [slachtoffer] zei dat de littekens en striemen kwamen van de tiewraps waarmee hij vastgebonden werd.

Ik hoorde dat [slachtoffer] zei dat hij in een zwart/bruine kist werd opgesloten en dat deze kist op slot werd gedaan. Ik hoorde dat [slachtoffer] zei dat deze kist in de tent voor hun caravan stond.

Ik hoorde dat [slachtoffer] zei dat hij alleen maar droog brood en water kreeg en onder een koude douche moest. Dit was dan niet onder een douche, maar hij werd gewoon met een koude straal afgespoten.

Ik zag dat [slachtoffer] maar van alles bleef eten en drinken. Ondertussen wist ik dat [slachtoffer] al 2 Groninger worsten, een zak chips, ijs en liters drinken op had.

Nadat de ouders weg waren ben ik met [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] naar hun tent en caravan gelopen.

Eenmaal in de tent liet [slachtoffer] mij zien waar hij in opgesloten werd.

In de tent stond rechts in de hoek naast een kooi met cavia’s een zwarte kist van ongeveer 120x50x50 centimeter. Ik zag dat de kist bovenop een deksel had. Naast de kist zag ik een witte tiewrap en een oranje sjorband liggen.

Ik hoorde [slachtoffer] in grote lijnen en woorden van gelijke strekking het volgende zeggen: “In deze zwarte kist word ik opgesloten. De kist wordt afgesloten doormiddel van een tiewrap en dan wordt er nog een sjorband om de hele kist heen vast gemaakt. Een kant van het deksel heb ik open kunnen knakken, waardoor ik vanavond uit de kist kon komen. in deze kist staat een bak met daarin tiewraps waar mijn voeten aan vast worden gemaakt. Soms worden mijn handen ook vastgebonden.

Normaal ligt er ook nog plas van mij in, maar dat heeft mijn vader nu schoon gemaakt met water.”

Ik rook dat er een enorm zure plaslucht uit de kist kwam. Ik zag dat [slachtoffer] voordeed hoe hij in de kist zat en hoe en waar hij vast werd gebonden. Ik zag onder in de kist twee zwarte tie-wraps zitten. Hier werden volgens [slachtoffer] dus zijn voeten aan vast gemaakt. Hij vertelde hoe hij zijn eten kreeg en liet mij zien hoe hij in een soort van onmogelijke houding moest eten. Ik zag dat [slachtoffer] zich enorm klein moest maken om in de kist te kunnen, zodat het deksel van de kist dicht kon.

Ik begreep dat [slachtoffer] naakt in de kist moest. Zo is hij ook in de tent van melder aangetroffen. Ik begreep ook dat [slachtoffer] zei dat hij de afgelopen dagen en weken in de kist had gezeten.

Toen [slachtoffer] een en ander aan het vertellen was, stond zijn oudste zus daar ook bij. Ik vroeg aan haar of het klopt dat [slachtoffer] in de kist moest. Ik hoorde dat zij met ja antwoordde. Ik vroeg vervolgens of zij ook had gezien dat [slachtoffer] de kist in moest. Ik hoorde dat zij hierop ook met ja antwoordde.

Een proces-verbaal van bevindingen:5.

J = jongetje

O = ondervrager

M = meisje

n.t.v. = niet te verstaan

J: Die hebben ze altijd hier dichtgedaan met een witte n.t.v. (J pakt een wit voorwerp dat op een tiewrap lijkt en doet voor waar ?ze? altijd open- en dicht hebben gemaakt.

J: Die kun je altijd open- en dichttrekken. Dan drukt men hierop en dan gaat hij open.

Daar hebben ze altijd dichtgedaan. En ze hebben deze rode band hier altijd overheen gedaan. Deze band zo gedaan? met dit snoer hier zo dichtgedaan, zodat ik… Voorheen hadden ze het altijd alleen maar zo met het? alleen maar hier dicht. Met het (J wijst naar de grond, mogelijk naar de tiewrap), zodat het alleen hier zo dicht zat. Toen ben ik ervan door gegaan omdat ik… het nog een keer wilde proberen. Toen heeft papa, omdat ik er al een keer vandoor was gegaan, toen anders gedaan, met het snoer zo.

Toen ben ik een paar dagen, nu deze weken, niet omhoog gekomen, want als hij zo dicht zit, krijg ik hem helemaal niet open.

En vannacht (c.q. ?die nacht?) ben ik hier voor erdoor gekomen. Ziet u dat?

J: Had ik hier zo opengeduwd.

Hij deed knak-knak, en toen ben ik daar uit gegaan. Zachtjes dicht, en toen eruit. Ik maak die kist open.

O, nee, dat zou er eigenlijk niet in mogen staan. (J tilt een Vileda-doos uit de kist en wijst vervolgens naar de bodem van de kist).

Hier is normaal soms plas van mij, maar dat is nu geen plas, dat is alleen water, omdat papa die gisteren heeft uitgespoeld.

O: En heb je hier vannacht geslapen?

J: Ja.

J: (J klimt in de zwarte kist) Ik ga in mijn zwarte n.t.v. dan laat ik zien hoe ik hier vastgebonden zat.

Als ik hier zo in ga zitten, ben ik hier zo vastgebonden en dan hier zo vastgebonden. Zo zat ik vastgebonden, en ik kon me niet bewegen. Het enige wat ik had gekund? dan had ik zo kunnen gaan liggen. Maar alleen zo kunnen gaan liggen, niet anders. Ik zat dan altijd hier achter met mijn voeten vastgebonden?

J: Meestal zat ik ook hier zo vastgebonden. Dus dat ik hier zo aan mijn benen vastgebonden zat.

O: Ook met je handen?

J: Ja. Zo. En dan de hele dag.

(J klimt uit de kist en de camera wordt op M gericht.)

O: Klopt dat wat hij zegt?

M: Ja.

O: Heb je gezien dat hij daarin zat?

M kijkt naar J en antwoordt: Ja

Een proces-verbaal van bevindingen:6.

Op 22 juli 2017 werd een boekje in beslag genomen met diverse Duitse documenten.

Daarnaast bevinden zich in het boekje diverse losse documenten.

Document: Geburtsurkunde

Standesambt: [plaats 3]

Nr: [nummer]

[slachtoffer] , mannlichen Geschlechts,

Ist am [geboortedag ] 2008

in [geboorteplaats] geboren.

Eltern: [medeverdachte] , katholisch und [verdachte] , evangelisch, beide wonhaft in [woonplaats] .

Een proces-verbaal:7.

Op zaterdag 22 juli 2017 kreeg ik het verzoek te gaan naar [plaats 2] / [buurtschap] Camping [naam camping 1] .

Er stond links tegen de caravan aan een koelkast met een slot erop. Daarnaast een kastje. Tevens stond rechts van deze voortent een grote kooi met daarin cavia’s. Daarnaast zag ik een zwarte plastic kist staan. Ik zag dat er in deze kist aan de bodem tyrips vast zaten gemaakt.

In de caravan aan de rechterzijde zag je rechts achterin een stapelbed staan. Deze was opgemaakt voor meisjes. Je zag veel roze en ook overal meisjes kleding. In de caravan troffen we alleen maar afbeeldingen aan van meisjes samen met hun vader. Geen enkel spoor dat er ook een jongen in de caravan aanwezig zou moeten zijn.

In de gehele caravan en voortent zag je niets wat ook maar te maken kon hebben dat er een jongen aanwezig zou zijn in dit gezin. Wat opviel in deze caravan/ voortent dat er een heleboel ty-rips aanwezig waren, zowel grote zwarte als wat kleinere witte/doorzichtige. Deze lagen in de lades van het kastje in de voortent. Deze ty-rips ben ik alleen in de zwarte plastic kist tegen gekomen en in de auto ( [auto merk 2] welke naast de caravan stond) aan een kinderzitje welke in de kofferbak stond. De ty-rips zaten aan de zijkant van het kinderzitje bevestigd op een zelfde manier welke ik ook in de zwarte plastic kist zag welke in de voortent van de caravan stond. In het rechter achter portier zag ik een ty-rip welke was gebruikt en doorgesneden was. Deze was wit/doorzichtig van kleur. Tevens lag er in dit vakje van het portier nog een ongebruikte ty-rip.

In de caravan dan wel in de voortent zag je geen enkele plek waar een slaap gelegenheid was om nog een derde kind te kunnen laten slapen.

Een proces-verbaal van bevindingen:8.

Op zaterdag 5 augustus 2017 heb ik gesproken met [werknemer camping] . [werknemer camping] is werkzaam bij camping [naam camping 1] , gevestigd aan de [adres 2] te [plaats 2] .

Boekingen van familie [familienaam] :

1. 18 maart 2017 tot 06 juni 2017 comfortplaats [comfortpaats]

2. 06 juni 2017 tot 24 juni 2017 comfortplaats [comfortpaats]

3. 24 juni 2017 tot 31 oktober 2017 seizoensplaats [seizoensplaats]

Een proces-verbaal van bevindingen:9.

Op donderdag 17 augustus 2017 was ik verbalisant [verbalisant 2] bij de receptie van camping [naam camping 2] , gevestigd aan de [adres 3] te [plaats 2] . De receptioniste kon zien dat de familie [familienaam] van 1 januari 2017 tot 28 februari 2017 met een caravan op de camping had gestaan. De eigenaar, de heer [eigenaar camping] , verklaarde dat een ouder stel, dat ook op de camping stond, beklag kwam doen omdat zij het niet normaal vonden dat de familie [familienaam] met drie jonge kinderen in deze tijd van het jaar in de caravan zaten. [eigenaar camping] heeft vervolgens vader [familienaam] aangesproken en gezegd dat het geen weersomstandigheden waren om met drie jonge kinderen op de camping te verblijven. Volgens [eigenaar camping] zijn ze ongeveer op 14 maart 2017 vertrokken.

Een letselrapportage van de GGD:10.

Voornamen: [slachtoffer]

Geboortedatum: [geboortedag ] -2008

Hij oogt erg mager (de ribben zijn goed zichtbaar) met een wat bolle buik. [slachtoffer] doet erg klein aan voor zijn leeftijd.

Met een lengte van 114,5 cm en een gewicht van 19,1 kg is hij inderdaad wat mager en erg klein (3,58 standaarddeviatie onder het gemiddelde). Een gemiddelde jongen van zijn leeftijd zou 136 cm zijn.

De geringe lengtegroei zou kunnen passen bij een “failure to thrive” hetgeen een bekend symptoom is bij verwaarlozing en kindermishandeling.

De huid is over het algemeen droog, schilferend met enige roodheid, met name aan de handen, benen ellebogen en voeten. [slachtoffer] heeft opvallend dunne bovenarmen en boven- en onderbenen met weinig ontwikkelde spiermassa.

linker arm De huid op de onderarm en hand doet wat rood en fluweelachtig aan. Op de linker onderarm rond de pols zijn meerdere enigszins dwars/ circulair verlopende streepvormige rozerode tot lichtbruine matig scherp begrensde huidafwijkingen zichtbaar sommigen daarvan met iets gerimpeld aspect, deze lopen door op de ulnaire en radiale zijde van de pols en enigszins op de buigzijde van de pols.

rechter arm De huid op de onderarm en hand doet wat rood en fluweelachtig aan. Op de rechter onderarm rond de pols en op de handrug zijn meerdere rozerode matig scherp begrensde huidafwijkingen zichtbaar, sommigen daarvan met iets schilferend aspect. Midden op de onderarm aan de strekzijde is een rode huiverkleuring zichtbaar van enkele millimeters in doorsnee, centraal bedekt met een gelige korst. Op de laterale zijde van de bovenarm is een huidbeschadiging zichtbaar (8mmx4mm).

linker been Op de linker voetrug ter hoogte van de derde teen is een oppervlakkige ontvelling van de huid zichtbaar met daarnaast bruinrode en rode verkleuring en schilfering van de huid. Op de achterzijde van het linker onderbeen iets boven de enkel lijken meerdere dwars verlopende oudere genezen en recenter huidverwondingen zichtbaar met een glanzend roze aspect van de huid.

rechter been Op het rechter boven- en onderbeen en voet zijn meerdere rode licht verheven huidafwijkingen zichtbaar gepaard gaande met schilfering en beschadiging van de huid. Op de voetrug ter hoogte van de vierde teen is een diepere lichtbruine huidbeschadiging als een deuk in de huid zichtbaar. De huid eromheen is opvallend glad en rozerood van kleur.

Op de achterzijde van het rechter onderbeen iets boven de enkel lijken meerdere dwars verlopende roodbruine tot rozerode huidverkleuringen zichtbaar met een glanzend roze aspect van de huid.

De enigszins circulair om de polsen en boven de enkels verlopende huidafwijkingen kunnen goed passen bij ligatuurkenmerken: littekens en verwondingen door strak samenbinden van polsen en enkels. De rode schilferende huidafwijkingen kunnen passen bij een uitgebreide (niet behandelde) dermatomycose (schimmelinfectie van de huid).

De geringe lengtegroei en het gebrek aan spierweefsel kan passen bij een failure to thrive als symptoom van verwaarlozing en/of mishandeling.

Een rapportage van het NFI:11.

Op de CD rom afkomstig van de politie was ook een map met “relevante foto’s gegevensdragers”

Op afbeelding 14.16.03.jpg, gedateerd 27-02-2017 zijn onderrug, billen, benen en rechtervoet, alles ontbloot, zichtbaar.

Op de billen is ontlasting zichtbaar. Op met name de linkerbil en de achterzijde van het linkerbeen zijn meerdere roodpaarse verkleuringen zichtbaar. Op de voetrug van de rechtervoet is een paarsrode huidverkleuring zichtbaar, rondvorming, centraal lijkt een beschadiging van de huid te zien. Het kind op de foto’s lijkt in slechte voedingstoestand.

De bovenarmen ogen te mager, de buik is bol, er is sprake van lanugobeharing (donshaar). Dit zijn bevindingen die kunnen passen bij ondervoeding.

Bij de tweede meting op 18 oktober 2017 was [slachtoffer] ruim 5 kg aangekomen ten opzichte van de eerste meting op 22 juli 2017.

Wat betreft het gewicht kan worden gezegd dat het spontaan toenemen van het gewicht zonder medisch ingrijpen pleit tegen een onderliggende medische aandoening als oorzaak van het lage gewicht.

Het lage gewicht is in dit geval het meest passend bij een verminderde voedselinname.

Dateren van de letsels is niet mogelijk, anders dan dat op basis van de letselaspecten de huidletsels qua ontstaansmoment van verschillende data zijn.

De druk/frictieletsels om polsen en enkels kunnen worden verklaard door vastbinden van polsen/enkels met tie-wraps/ kabelbinders zoals beschreven in de verhoren en te zien op aangeleverde videobeelden.

Een proces-verbaal van bevindingen:12.

Op 3, 5 en 6 oktober 2017 bekeek ik de gehele chatsessie tussen:

Het betroffen ruim 26800 whatsapp-berichten verstuurd/ontvangen in de periode van: 11-04-2016 t/m 21-07-2017. Deze sessie was veiliggesteld van de [kenmerk] , kleur [kleur] , waarvan [verdachte] heeft verklaard dat het haar telefoon betreft.

Een proces-verbaal van verhoor getuige:13.

V: sinds wanneer verblijft u op camping “ [naam camping 1] ”;

A: Dit jaar zijn wij daar begin April gekomen en zijn voornemens om tot oktober 2017 te blijven.

V: Op welke standplaats staat dit gezin op de camping;

A: Dat weet ik niet precies maar ze staan direct bij ons en kijken er direct op.

A: De moeder gaf in mijn bijzijn de jongen een schop met haar voet.

Een proces-verbaal van verhoor verdachte [medeverdachte] :14.

V: [slachtoffer] heeft schimmel op diverse plekken op zijn lichaam. Een arts heeft aangegeven dat dit verband houdt met zijn lichamelijke toestand en dat dit van binnenuit komt. Wat kun je hier over verklaren?

A: Hij heeft aan zijn voeten schimmel. Dit is met zalf en poeder door ons behandeld. [slachtoffer] heeft zijn nagels in zijn mond gestopt en op zitten kauwen.

V: Wat zegt een (huis)arts hier van?

A: We zijn niet met hem bij een huisarts geweest.

V: Wanneer is [slachtoffer] voor het laatst bij een arts geweest?

A: Afgelopen jaar in 2016.

V: [slachtoffer] heeft verwondingen, overal wondjes op de arm en hij wees naar de polsen. Wat kun je hier over verklaren?

A: Ik heb hem vastgebonden zodat hij ‘s nachts niet weg kon. Ik heb hem vast gebonden aan zijn handen en zijn enkels.

V: Waarmee heeft u hem vast gebonden.

A: Eerst met een touwtje en daarna met kabel binders (Tie Raps), maar [slachtoffer] heeft zich daarbij bezeert.

V: Waaraan heeft u hem vastgebonden.

A: Eerst aan het bed en daarna aan een kist.

V: Wat voor een kist.

A: Een Metselkuip.

V: Waar was dat.

A: In de voortent. Die stond in de voortent.

Hij stond ’s nachts op en liep weg dan sloot ik hem op in deze box.

V: Hoe maakte je [slachtoffer] vast in deze box.

A: Ik zette iets boven op de box zodat hij er niet uit kon.

V: [slachtoffer] zegt dat de box wel afgesloten wordt.

A: Die avond heb ik een kabel door het slot gestoken met een Tie- raps. Dit was die avond dat de politie ook kwam. Ik heb [slachtoffer] als straf in de box opgesloten.

V: Met andere woorden als hij zich niet meldde dan lag hij in een natte bak.

A: [slachtoffer] poepte en plaste daar in de box.

V: Welk geweld heeft u nog meer gebruikt tegen [slachtoffer] .

A: Ik sloeg hem op zijn billen en ik heb ook wel eens zijn arm omgedraaid.

V: Wat kun je verklaren over het gebruik van tie-wraps/kabelbinders?

A: De laatste keer 3 a 4 weken geleden. Ik heb [slachtoffer] aan de stoel vastgebonden. Omdat hij in de auto opstond en uit het stoeltje opstond en het stoeltje door de auto gooide.

Ik heb hem achterin de auto aan het stoeltje vastgebonden. Dit heb ik 3 tot 4 keer gedaan.

V: [slachtoffer] heeft aangegeven dat hij sliep in een kussenbox. Wat kun je hier over verklaren?

A: Daar heet hij ook in geslapen maar niet altijd. Als het te erg werd en wij niet meer wisten wat we met hem aan moesten.

V: Welke voorzieningen zijn aangebracht in deze box?

A: Die heb ik met een kabelbinder afgesloten en ik heb er voorwerpen op gezet.

Een uitwerking van het verhoor van verhoor van verdachte [medeverdachte] :15.

A: Ik heb tegen [slachtoffer] geschreeuwd. Ik heb hem ook geslagen. En dat heeft mijn vrouw ook gezien.

Een uitwerking van het studioverhoor van [slachtoffer] :16.

Aangezien de getuige [slachtoffer] van oorsprong Duits zijn, was er ook een Duitse tolk aanwezig, genaamd [tolk]

Met de letter T wordt in deze verslaglegging bedoeld, de tolk [tolk] .

V: En wat is er in de kist?

T: Een kist met gaten in. En tie-wraps in

V: Wat gebeurde er met die tie-wraps?

T: Ze hebben mij daarmee vastgemaakt

V: En wie hebben dat gedaan?

T: Beiden. Allebei, meestal

V: En wie bedoel je met beiden?

T: Mama en papa

V: En wat moest jij doen in de kist?

T: Helemaal niks. Ik moest er gewoon zitten. En als oma en opa kwamen, hebben ze dat snel weggedaan. En als opa en oma gekomen zijn, hebben ze de kist gauw weggehaald en bij papa in de [kenmerk bus] gezet

V: En hoe vaak zat jij in die kist?

T: Iedere dag en ook nachts

V: En wat moest jij in de kist doen, overdag?

T: Ook niks, gewoon, saai, zitten

V: Oké. En nachts? Wat moest jij nachts in de kist?

T: Stil zijn en slapen

V: Jullie met z’n allen in de caravan

T: Nee, ik in een kist

V: In de kist. Met het slapen, slaap jij in een kist

T: Ja. De kist stond in de tent. Anders zou ik kunnen pikken

V: Wat kreeg je dan te eten?

T: In de ochtend kreeg ik droog brood. En ‘s avonds kreeg ik vaak helemaal niks

V: En hoe vaak kreeg jij droog brood?

T: Iedere dag. En soms ook beschimmeld. Dan was dat voor mij

V: En waar zaten de anderen als jullie gingen eten?

T: Meestal in de caravan, op het bed of buiten, voor de tent

V: En waar was jij als jij eten kreeg?

T: In de kist. Ze gooiden het in de kist

V: En soms moet jij ook wel eens plassen en poepen

T: Dan moest ik in de kist doen

V: En wie ging dat dan schoonmaken?

T: Papa, avonds. Mij ook, met de tuinslang

V: Oh, vertel daar eens over?

T: Hij heeft me een keer nat gespoten. En dan moet ik de kist weer in. En als ik moest poepen en deed ik dat in de kist en dan was hij boos

V: En wat gebeurde als hij boos was?

T: Hij heeft me geslagen. Hij heeft me een trap gegeven, zodat ik ben omgevallen.

V: En wat deed mama als zij boos was?

T: Die is heel anders als zij boos is. Die zegt van…papa, houd er mee op. Maar ze slaat me wel

V: En waar ben jij als papa aan het werken is?

T: In de kist

V: Snap ik het goed, dat jij ook in de kist zit als mama alleen thuis is?

T: Ja

V: En sinds wanneer slaap jij in de kist?

T: Sinds we op de camping zijn

V: Ik ben nog wel wat vergeten. Want, als jij in die kist bent, heb je gezegd, dan gaan de tie-wraps. Waar gaan die tie-wraps?

T: Armen en benen

V: Oké. En kan je voordoen hoe dan?

T: Hier…(wijst polsen aan). En hier direct bij mijn enkels…(wijst enkels aan)

V: En hoe zit de kist dan dicht?

A: Ook met tie-wrap. En dan zit in het midden, zit een gat en hebben ze met die tie-wrap dicht gedaan. En als ze open doen, dan hebben ze die tie-wrap weer open gemaakt. Open getrokken. Ze hebben ook een band

V: En waar zit je dan in de auto?

T: In de kofferbak. Er is een kinderstoeltje. En dan word ik ook met tie-wraps vastgezet

V: En hoe vaak gebeurt dat?

T: Iedere dag was met tie-wraps

V: En wat is er niet leuk aan mama?

T: Dat ze me in de kist opsluit en dat ze me met tie-wraps vast zet

Een uitwerking van het studioverhoor van [zusje slachtoffer] :17.

Aangezien de getuige [zusje slachtoffer] van oorsprong Duits zijn, was er ook een Duitse tolk aanwezig, genaamd [tolk]

Met de letter T wordt in deze verslaglegging bedoeld, de tolk [tolk]

V: En heb je net ook verteld dat [slachtoffer] wel eens in een kist slaapt

T: Als hij niet de heleboel vies maakt met poep en plas, slaapt hij af en toe ook in bed

V: En die kist, wat is dat voor een kist?

T: Dus een kleine kist. En er is een grote zwarte kist met een deksel er op

V: En waarom moest [slachtoffer] in de kist slapen?

A: Hij poept en plast in de kist en dan loopt de plas er altijd uit. Er zaten twee gaten in. En dan plast hij nog en dan gaat hij weer pikken.

V: En als jullie aten met z’n allen [zusje slachtoffer] , hoe ging dat dan? Bijvoorbeeld ontbijt? Waar aten jullie dan?

T: Als [slachtoffer] niet gepikt had, dan mocht hij mee eten. En als hij had gepikt, dan kreeg hij helemaal niks te eten

V: Als [slachtoffer] niet mocht eten, niet mocht mee eten als hij had gejat, waar was [slachtoffer] dan, als jullie gingen eten?

T: Dan was hij weg en zat hij in de kist

V: En waar is [slachtoffer] dan?

T: Er is een kleine kist en die zit in de grote kist. En daar slaapt [slachtoffer]

V: En als [slachtoffer] in de kist zit, blijft de kist dan open?

T: Die is dan dicht met tie-wraps.

V: En als [slachtoffer] in de kist zit en de kist wordt dan op slot gedaan met tie-wraps, wie doet die kist dan op slot?

T: Papa doet het. Maar als papa moet werken en het is al donker, dan doet mama dat

V: Waar poept en plast [slachtoffer] dan?

T: In de kist en ook aan de kant. Hij poept in de kist en dan gooit hij het eruit op het tapijt. En dan moet [slachtoffer] het weer opruimen.

V: En waar ging [slachtoffer] douchen?

T: Met de tuinslang

V: Met de tuinslag. Vertel me eens alles over de tuinslang?

T: Meestal heeft papa het gedaan en soms heb ik ook geholpen.

V: En waar zat jij in de auto [zusje slachtoffer] ?

T: Midden, achter

V: En je zusje?

T: Naast en [slachtoffer] , achter in de kofferbak

V: En hoe zat [slachtoffer] achter in de kofferbak [zusje slachtoffer] ?

T: In een tas met kabelbinders. Met een stoeltje, met een kinderstoeltje, zodat hij niet er bij kon en naar voren kon komen

V: Wisten opa en oma dat [slachtoffer] in een kist sliep?

T: Nee

V: Waar was de kist als opa en oma op de camping kwamen?

T: In papa’s bus

V: En waarom dan?

T: Omdat opa en oma dat niet mogen zien

V: Waarom mogen opa en oma de kist niet zien?

T: Omdat ze dan zouden kunnen zien dat [slachtoffer] in de tent slaapt. En ze moeten dan denken dat [slachtoffer] in de caravan slaapt

V: Snap je dat [slachtoffer] dat niet leuk vond?

T: Ja. [slachtoffer] heeft er ook over gezegd, nee dat vind ik niet leuk. Toen heeft mama gezegd, dat moet je wel omdat je plast. Omdat je in bed plast

V: Als [slachtoffer] in de kist zat, hoe zat [slachtoffer] dan in de kist? Heb jij dat wel eens gezien?

T: hij zat in de kist. Toen hij wat kleiner was, hij zal er wel een beetje in hebben gelegen. Maar hij zat voornamelijk. En zijn handen en voeten waren met tie-wraps vast

V: Wie maakten zijn handen en voeten met tie-wraps vast

T: Papa

V: Papa deed het alleen?

T: Soms ook mama

V: En hoe vaak krijgt [slachtoffer] te eten?

T: Alleen als hij niet steelt, dan krijgt hij eten. Als hij niet heeft gestolen nachts, mag hij met ons eten

V: En anders?

T: Dan krijgt hij niks

Een proces-verbaal van bevindingen:18.

Bij afbeelding 1, 2 en 3 is bij de eigenschappen van de afbeelding te lezen dat de afbeeldingen zijn gewijzigd op 9 februari 2017 te 00:30 uur.

Op afbeeldingen 1, 2 en 3 zijn kinderhanden te zien. Rond de polsen en de handen zag ik diverse kleine verwondingen cq blauwe plekken zaten. Op afbeeldingen 1 en 3 was een deel van het gezicht te zien, mogelijk het gezicht van [slachtoffer] . Op de genoemde afbeeldingen was te zien dat het kind op de foto een besmeurd kledingstuk, ogenschijnlijk ontlasting, aan het schoonspoelen was.

Bewijsoverwegingen

Feit 1

Op grond de bovenstaande bewijsmiddelen is vast komen te staan dat [slachtoffer] door zijn ouders, zijnde verdachte en medeverdachte, met tie-wraps is vastgebonden. Ook is [slachtoffer] door zijn moeder geschopt. Uit de verklaringen van [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] , in samenhang met de rapportage van het NFI blijkt dat [slachtoffer] onvoldoende eten heeft gekregen van zijn ouders. Hiermee is sprake van de mishandeling van [slachtoffer] .

De verweren die door de verdediging naar voren zijn gebracht worden weerlegd door de bewijsmiddelen zoals hiervoor uiteengezet.

Feit 2

Op grond de bovenstaande bewijsmiddelen is vast komen te staan dat [slachtoffer] in de tenlastegelegde periode meerdere malen van zijn vrijheid is beroofd. [slachtoffer] is opgesloten in een kist en vastgemaakt aan het kinderzitje in de auto. Ook werden zijn polsen en enkels vastgebonden met tiewraps. Hiermee is sprake van wederrechtelijke vrijheidsberoving.

De verweren die door de verdediging naar voren zijn gebracht, worden weerlegd door de bewijsmiddelen zoals hiervoor uiteengezet. Ten aanzien van de tenlastegelegde periode overweegt het hof in het bijzonder dat uit de whatsapp-gesprekken tussen verdachte en medeverdachte [medeverdachte] valt op te maken dat in ieder geval vanaf maart 2017 sprake was wederrechtelijke vrijheidsberoving van [slachtoffer] door hem op te sluiten in een kist en/of box en hem vast te binden met tiewraps. Zo schreef medeverdachte [medeverdachte] in een bericht van 26 februari 2017 aan verdachte dat hij ‘iets voor de handen heeft’ en dat ‘deze de rest van nacht volledig ontspannen zijn’. Naar het oordeel van het hof gaat het hier om het vastbinden van de handen van [slachtoffer] . Korte tijd later schreef medeverdachte [medeverdachte] in een bericht van 14 maart 2017 dat ‘hij hem had gezegd dat hij moest blijven liggen tot jij hem eruit kon halen’. Naar het oordeel van het hof bedoelt medeverdachte [medeverdachte] hiermee dat hij tegen [slachtoffer] had gezegd dat hij pas uit de kist/box mocht komen als medeverdachte [medeverdachte] dat tegen verdachte had gezegd.

Feit 3

Op grond van de bovenstaande bewijsmiddelen is vast komen te staan dat verdachte [slachtoffer] te weinig en ongeregeld (beschimmeld) eten heeft gegeven. Verdachte en medeverdachte hebben onvoldoende medische zorg voor [slachtoffer] gezocht terwijl hij ondervoed was en schimmels had. Omdat [slachtoffer] in de kist werd opgesloten moest hij zijn behoeften in de kist doen. Ook was daardoor sprake van onvoldoende hygiëne. Doordat [slachtoffer] onvoldoende gekleed werd, werd hij onvoldoende beschermd tegen de kou. [slachtoffer] werd immers naakt aangetroffen door de buren op de camping en heeft verklaard dat hij naakt in de kist moest. [slachtoffer] is meerdere malen vastgebonden en ook aan verschillende voorwerpen vastgebonden, waardoor hij onvoldoende beweging had.

Het hof is, met de raadsvrouw, van oordeel dat er onvoldoende wettig en overtuigend bewijs is voor het tenlastegelegde bestanddeel van het onthouden van zorg bij fracturen en hoge koorts, zodat verdachte hiervan partieel zal worden vrijgesproken.

Op grond van het voorgaande acht het hof alle tenlastegelegde feiten wettig en overtuigend bewezen. Uit bovenstaande bewijsmiddelen volgt daarnaast dat in alle gevallen sprake is geweest van medeplegen.

Door wettige bewijsmiddelen, waarbij de inhoud van elk bewijsmiddel -ook in onderdelen- slechts wordt gebezigd tot het bewijs van dat tenlastegelegde feit waarop het blijkens de inhoud kennelijk betrekking heeft, en waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande:

1.

dat zij in of omstreeks de periode van 1 januari 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen of een ander, althans alleen, haar kind, [slachtoffer] , heeft mishandeld door hem meermalen, in elk geval éénmaal vast te binden en/of te knevelen en/of in elk geval de armen, polsen en enkels en/of voeten met behulp van tie-wraps vast te snoeren of te binden en/of door die [slachtoffer] meermalen, in elk geval éénmaal te schoppen en/of te trappen en/of opzettelijk de gezondheid van die [slachtoffer] te benadelen, door hem onvoldoende eten en drinken te geven.

2. dat zij op meerdere, althans enig tijdstip(pen) in de periode van 1 maart 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk haar kind, [slachtoffer] wederrechtelijk van de vrijheid heeft beroofd en/of beroofd gehouden, door die [slachtoffer] in een kist op te sluiten en/of opgesloten te houden en/of door die [slachtoffer] vast te binden met tie-wraps en/of touw, althans met bindmateriaal om zijn polsen en/of enkels en/of door die [slachtoffer] met tie-wraps vast te binden aan het kinderzitje in de auto.

3. dat zij op meerdere, althans enig tijdstip(pen) in de periode van 1 januari 2017 tot en met 22 juli 2017 te [pleegplaats] , althans in de gemeente [gemeente] en/of elders in Nederland tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk een kind [slachtoffer] tot wiens onderhoud en/of verzorging zij en/of haar mededader, zijnde de ouders van die [slachtoffer] verplicht waren meermalen, althans éénmaal in een hulpeloze toestand heeft gebracht of gelaten, hebbende zij en/of haar mededader die [slachtoffer] , die de leeftijd van acht jaar had en aldus geheel hulpbehoevend en afhankelijk, opzettelijk te weinig eten en/of ongeregeld eten gegeven en/of hebbende zij en/of haar mededader:

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl [slachtoffer] ondervoed was en/of

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl/toen [slachtoffer] fracturen en/of schimmels en/of zweren, althans letsels had en/of

- onvoldoende medische zorg gezocht voor [slachtoffer] terwijl/toen [slachtoffer] (hoge) koorts had en/of

- voor onvoldoende sanitaire voorzieningen gezorgd voor die [slachtoffer] door die [slachtoffer] op te sluiten in een kist en/of vast te binden waardoor [slachtoffer] niet de WC kon bereiken en/of (daardoor) (langdurig) in zijn urine en/of ontlasting zat/lag en/of

- voor onvoldoende hygiëne gezorgd voor [slachtoffer] door de met faeces en urine besmeurde [slachtoffer] niet direct, althans onvoldoende schoon te maken en/of die [slachtoffer] niet onverwijld en/of onvoldoende met warm water schoon te (laten) maken en/of

- voor onvoldoende bescherming tegen de kou gezorgd door [slachtoffer] onvoldoende te kleden en/of

- voor onvoldoende beweging gezorgd voor [slachtoffer] door [slachtoffer] meermalen al dan niet langdurig aan verschillende voorwerpen vast te binden (waardoor het skelet en spierweefsel van die jeugdige [slachtoffer] zich niet voldoende kon ontwikkelen).

Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard, zodat deze daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Het onder 1 bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van mishandeling, terwijl de schuldige het misdrijf begaat tegen haar kind.

Het onder 2 bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van wederrechtelijke vrijheidsberoving.

Het onder 3 bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van het opzettelijk iemand tot wiens onderhoud, verpleging of verzorging zij krachtens wet of overeenkomst verplicht is, in een hulpeloze toestand brengen en laten.

Verdachte is strafbaar aangezien geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die verdachte niet strafbaar zou doen zijn.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 4 jaren en 6 maanden met aftrek van voorarrest.

De raadsvrouw heeft verzocht om een straf op te leggen die wat betreft het onvoorwaardelijke deel de duur van de voorlopige hechtenis niet overstijgt, gelet op de overschrijding van de redelijke termijn, de persoonlijke omstandigheden van verdachte en de ontwikkeling die zij de afgelopen periode heeft doorgemaakt.

Het hof heeft de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en heeft het tevens gelet op de persoon van verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen en vindt daarin de redenen tot de oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van de hierna aan te geven duur.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan verschillende strafbare feiten jegens haar eigen zoontje, [slachtoffer] , van destijds 8 jaar oud. Samen met medeverdachte [medeverdachte] , de vader, heeft zij [slachtoffer] gedurende meerdere maanden mishandeld, wederrechtelijk van zijn vrijheid beroofd en hem niet de zorg gegeven die hij nodig had. Deze misdrijven vonden plaats op de camping waar de familie verbleef. [slachtoffer] werd ‘s nachts regelmatig opgesloten in een kist in de voortent. Hier moest hij de nacht doorbrengen. In de kist werden zijn polsen en enkels vastgebonden met tiewraps. Ook werd de kist afgesloten, waardoor [slachtoffer] geen toegang had tot sanitaire voorzieningen. Soms lag [slachtoffer] daarom in zijn eigen urine en ontlasting in de kist. Wanneer de familie op weg ging met de auto, werd [slachtoffer] aan het kinderzitje vastgebonden met tiewraps. Naast deze wederrechtelijke vrijheidsberoving, is [slachtoffer] geschopt. Ook hebben verdachte en medeverdachte hem verwaarloosd. [slachtoffer] kreeg onvoldoende eten en voor hem werd geen medische zorg gezocht wanneer hij dit nodig had. Bij [slachtoffer] werden verschillende schimmels en wonden geconstateerd. Ook bleek hij ondervoed te zijn.

Het hof rekent verdachte deze handelingen zwaar aan. Verdachte heeft haar eigen kind, die jong en afhankelijk was, op een bijzonder afschuwelijke en wrede manier behandeld. Het hof ziet hierin een bepaalde mate van gewetenloosheid. Dit komt niet alleen tot uitdrukking in de handelingen van verdachte en medeverdachte, maar ook in de respectloze en denigrerende manier waarop in berichten over en weer over [slachtoffer] werd geschreven. Deze gebeurtenissen kunnen bij [slachtoffer] leiden tot diepgewortelde en langdurige trauma’s. Verdachte is er mede voor verantwoordelijk dat hij een verkeerde start van zijn leven kent.

Het hof heeft daarnaast acht geslagen op het uittreksel uit de justitiële documentatie van 23 augustus 2023 waaruit blijkt dat verdachte in Nederland niet eerder onherroepelijk is veroordeeld voor een soortgelijk feit.

Het hof weegt mee dat verdachte in Duitsland wel eerder onherroepelijk is veroordeeld voor een soortgelijk feit. Voorafgaand aan de bewezenverklaarde feiten heeft verdachte in Duitsland een gevangenisstraf voor de duur van 2,5 jaar gekregen voor de misdrijven die zij samen met medeverdachte heeft begaan tegen een ander minderjarig kind van wie zij de moeder was. Dit betrof haar oudste zoon. Onderhavige zaak en de zaak waarvoor verdachte in Duitsland is veroordeeld, vertonen opvallende overeenkomsten. Het hof vindt het dan ook zeer kwalijk dat verdachte na een eerdere veroordeling wegens misdrijven tegen haar eigen kind, wederom op gelijkende wijze ernstig in de fout is gegaan. Het hof neemt dit in strafverzwarende zin mee.

Ter terechtzitting van het hof heeft de raadsvrouw over de persoonlijke omstandigheden van verdachte aangegeven dat zij kampt met ernstige gezondheidsproblemen. Daarnaast heeft de raadsvrouw een brief van verdachte overgelegd waarin zij laat weten zichzelf de afgelopen jaren te hebben ontwikkeld. Verdachte is verhuisd naar een nieuwe omgeving en heeft de hulp van een psychologisch adviseur ingeroepen.

Gelet op de ernst van de bewezenverklaarde feiten en de overige omstandigheden, zoals deze uit de hierboven genoemde bewijsmiddelen zijn gebleken, is het hof met de advocaat-generaal van oordeel dat de straf zoals opgelegd door de rechtbank onvoldoende recht doet aan de ernst van de bewezenverklaarde feiten. Daarnaast gaat het hof uit van een ruimere pleegperiode dan de rechtbank. Alles afwegende acht het hof een gevangenisstraf voor de duur van 54 maanden met aftrek van voorarrest passend en geboden.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.

Het recht op behandeling binnen een redelijke termijn

Namens de verdediging is aangevoerd dat sprake is van schending van het recht op een behandeling binnen een redelijke termijn. Het vonnis van de rechtbank dateert van 14 augustus 2018. In hoger beroep hebben meerdere regiezittingen plaatsgevonden naar aanleiding van onderzoekswensen van de verdediging. Vervolgens zijn er – voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van 25 september 2023 – drie eerdere data gepland voor de inhoudelijke behandeling. Tijdens de eerste datum, namelijk op 8 september 2020, was verdachte gedetineerd in Duitsland. Zij wilde gebruik maken van haar aanwezigheidsrecht en stemde niet in met het horen via een geluid- en beeldverbinding. Verdachte zou pas op 30 juni 2022 in vrijheid worden gesteld. Vanwege de wens van verdachte om gebruik te kunnen maken van het aanwezigheidsrecht werd het onderzoek ter terechtzitting aangehouden. Vervolgens is verdachte opgeroepen voor de terechtzitting van 5 december 2022. De dagvaarding was gestuurd naar de bij het Openbaar Ministerie bekende adressen in Nederland en Duitsland. Verdachte verscheen echter niet ter terechtzitting en de raadsvrouw bleek niet te zijn gemachtigd om de verdediging te voeren. Wel noemde ze een adres van verdachte in Duitsland dat bij het Openbaar Ministerie niet bekend was. Het hof besloot de zaak aan te houden omdat ten aanzien van de dagvaardingen die naar Duitsland waren gestuurd niet de juiste termijn in acht was genomen en er niet vanuit kon worden gegaan dat verdachte afstand deed van haar aanwezigheidsrecht. Er werd een nieuwe inhoudelijke behandeling gepland, namelijk op 13 april 2023. Verdachte was toen echter vanwege ziekte niet aanwezig. Omdat zij gebruik wilde maken van haar aanwezigheidsrecht werd het onderzoek ter zitting opnieuw aangehouden Het hof constateert dat sprake is van een fors tijdsverloop. In hoofdzaak is dit echter toe te schrijven aan de detentie van verdachte (waardoor de zaak twee jaar bleef stilliggen), haar afwezigheid wegens ziekte (waardoor een vertraging van ongeveer zes maanden ontstond) en onderzoekswensen vanuit de verdediging (waarmee ongeveer anderhalf jaar gemoeid was). Het forse tijdsverloop is dus voor een belangrijk deel veroorzaakt door de wensen van de verdachte en het feit dat het hof die wensen tot aan de zitting van 25 september 2023 heeft ingewilligd. Gelet hierop stelt het hof vast dat geen sprake is van schending van het recht op een behandeling binnen een redelijke termijn. Het hof merkt nog op dat op de zitting van 25 september 2023 door de verdediging opnieuw getracht is om de zitting geen doorgang te laten vinden. In de eerste plaats werd een verzoek om aanhouding gedaan wegens ziekte van verdachte en toen dat werd afgewezen deed de raadsvrouw aan het eind van de inhoudelijke behandeling een herhaald verzoek om de kinderen van verdachte ( [slachtoffer] en [zusje slachtoffer] ) te laten horen. In geval dit verzoek was toegewezen, was er opnieuw vertraging ontstaan. Het hof kan zich niet aan de indruk onttrekken dat verdachte vooral bezig is om te voorkomen dat zij (onherroepelijk) wordt veroordeeld en daarbij niet of minder hecht aan een behandeling binnen een redelijke termijn.

Het hof heeft gelet op de artikelen 47, 57, 255, 282, 300 en 304 van het Wetboek van Strafrecht.

Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij golden ten tijde van het bewezenverklaarde.

Het hof:

Wijst af het verzoek tot het horen van getuigen.

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het onder 1, 2 en 3 bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 54 (vierenvijftig) maanden.

Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.

Aldus gewezen door

mr. D.R. Sonneveldt, voorzitter,

mr. R. Prakke-Nieuwenhuizen en mr. J.D. den Hartog, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. I.M.G. van der Lee, griffier,

en op 9 oktober 2023 ter openbare terechtzitting uitgesproken.

Proces-verbaal van het in dezelfde zaak voorgevallene ter openbare terechtzitting van het gerechtshof van 9 oktober 2023.

Tegenwoordig:

mr. C.H. Zuur, voorzitter,

mr. N.M.L. Habich, advocaat-generaal,

mr. J.P. Fuchs-van Dis, griffier.

De voorzitter doet de zaak uitroepen.

De verdachte is niet in de zaal van de terechtzitting aanwezig.

De voorzitter spreekt het arrest uit.

Waarvan is opgemaakt dit proces-verbaal, dat door de voorzitter en de griffier is vastgesteld en ondertekend.

Afdeling strafrecht

Parketnummer: 21-004777-18

Uitspraak d.d.: 19 februari 2019

TEGENSPRAAK

Tussenarrest van de meervoudige kamer voor strafzaken

gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Gelderland van 14 augustus 2018 met parketnummer 05-840799-17 in de strafzaak tegen

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] (Bondsrepubliek Duitsland) op [1983] ,

thans verblijvende in [detentieadres] .

Het hoger beroep

De verdachte en de officier van justitie hebben tegen het hiervoor genoemde vonnis hoger beroep ingesteld.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van het hof van 5 februari 2019 en, overeenkomstig het bepaalde bij artikel 422 van het Wetboek van Strafvordering, het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van hetgeen namens verdachte door haar raadsman,

mr. A.J. Sprey, naar voren is gebracht.

Het hof heeft voorts kennisgenomen van het standpunt van de advocaat-generaal.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft ter terechtzitting van 5 februari 2019, evenals bij appelschriftuur van

10 september 2018, verzocht om als getuigen te horen:

Ter terechtzitting heeft de raadsman voornoemde getuigenverzoeken nader onderbouwd.

Daarnaast heeft de raadsman te kennen gegeven dat het in de appelschriftuur genoemde verzoek om foto’s en video’s aan het dossier toe te voegen niet langer wordt gehandhaafd, nu de advocaat-generaal heeft toegezegd dat de verdediging in de gelegenheid zal worden gesteld om de verzochte foto’s en video’s te bekijken.

Het standpunt van het openbaar ministerie

De advocaat-generaal heeft bij e-mail van 10 oktober 2018 gereageerd op de onderzoekswensen van de verdediging.

De advocaat-generaal heeft zich primair verzet tegen het horen van [getuige 1] en [getuige 2] . Subsidiair heeft zij verzocht om kinder- en jeugdpsycholoog drs. A. Laurijssen-Timmers als deskundige te laten benoemen, voordat het hof op dit verzoek van de verdediging een beslissing neemt. De deskundige dient te rapporteren over de vraag of en in hoeverre de gezondheid en/of het welzijn van [getuige 1] en [getuige 2] , door het als getuige afleggen van een verklaring in de onderhavige strafzaak, in gevaar wordt gebracht.

Voorts heeft de advocaat-generaal zich verzet tegen het horen van [getuige 3] , [getuige 4] en [getuige 5] .

Tot slot heeft de advocaat-generaal ingestemd met het verzoek van de verdediging om [getuige 6] en [getuige 7] als getuigen te horen.

Het oordeel van het hof

Het hof stelt vast dat de hierboven genoemde getuigenverzoeken beoordeeld moeten worden aan de hand van het criterium van het verdedigingsbelang.

Het hof is van oordeel dat thans onvoldoende blijkt op grond van welke concrete feiten en omstandigheden het horen van [getuige 1] en [getuige 2] hun gezondheid en/of hun welzijn in gevaar zal brengen. Om die reden zal het hof, zoals voorgesteld door de advocaat-generaal, de beslissing op dit verzoek aanhouden en de zaak verwijzen naar de raadsheer-commissaris, teneinde een deskundige te benoemen (bijvoorbeeld kinder- en jeugdpsycholoog

drs. A. Laurijssen-Timmers) en de deskundige te laten rapporteren over de vraag of en in hoeverre de gezondheid en/of het welzijn van [getuige 1] en [getuige 2] , door het als getuige afleggen van een verklaring in de onderhavige strafzaak, in gevaar wordt gebracht. Daarbij dient de deskundige - voor ieder van deze twee kinderen afzonderlijk - gemotiveerd aan te geven waarom een verhoor wel of niet mogelijk is en als een verhoor wel mogelijk is of daarvoor beperkende voorwaarden hebben te gelden, uitgaande van de verhoormogelijkheden in een verhoorstudio of een verhoor bij de raadsheer-commissaris.

Het hof is van oordeel dat het verdedigingsbelang om [getuige 3] , [getuige 4] , [getuige 6] en [getuige 7] als getuigen te horen door de raadsman voldoende is gemotiveerd. Daarom wijst het hof deze verzoeken toe.

Het hof wijst het verzoek van de raadsman tot het horen van [getuige 5] af, nu het verzoek onvoldoende is onderbouwd. Door afwijzing van dit verzoek is verdachte redelijkerwijs niet in haar verdediging geschaad.

Het hof:

Heropent het onderzoek.

Houdt de beslissing ten aanzien van het verzoek tot het horen van [getuige 1] en [getuige 2] aan.

Verwijst de zaak naar de raadsheer-commissaris, belast met de behandeling van strafzaken in dit hof, teneinde een deskundige te benoemen (bijvoorbeeld kinder- en jeugdpsycholoog drs. A. Laurijssen-Timmers) en de deskundige te laten rapporteren over de vraag of en in hoeverre de gezondheid en/of het welzijn van [getuige 1] en [getuige 2] , door het als getuige afleggen van een verklaring in de onderhavige strafzaak, in gevaar wordt gebracht. Daarbij dient de deskundige - voor ieder van deze twee kinderen afzonderlijk - gemotiveerd aan te geven waarom een verhoor wel of niet mogelijk is en als een verhoor wel mogelijk is of daarvoor beperkende voorwaarden hebben te gelden, uitgaande van de verhoormogelijkheden in een verhoorstudio of een verhoor bij de raadsheer-commissaris.

Wijst toe het verzoek van de raadsman tot het horen van de onder 3, 4, 6 en 7 genoemde getuigen.

Verwijst de zaak naar voornoemde raadsheer-commissaris, teneinde de hierna te noemen getuigen te horen, te weten:

 Mevrouw [getuige 3] , geboren op [1982] , woonachtig te [woonplaats]

(Duitsland), aan de [adres] ;

 De heer [getuige 4], geboren op [1972] , woonachtig te [woonplaats]

(Duitsland), aan de [adres] ;

 De heer [getuige 6], werkzaam bij het bedrijf [bedrijf] te [plaats] (Duitsland);

 De heer [getuige 7], werkzaam bij het bedrijf [bedrijf] te [plaats] (Duitsland).

Stelt daartoe de stukken in handen van de raadsheer-commissaris.

Wijst af het verzoek van de raadsman tot het horen van [getuige 5] .

Schorst het onderzoek ter terechtzitting voor onbepaalde tijd.

Om de klemmende redenen dat de onderzoekshandelingen naar verwachting niet binnen een maand zullen zijn voltooid en het zittingsrooster van het hof een eerdere behandeling van de zaak niet toelaat, zal het onderzoek langer dan een maand, maar niet langer dan drie maanden worden geschorst.

Bepaalt dat het onderzoek zal worden hervat tegen een nog nader te bepalen terechtzitting.

Beveelt de oproeping van de verdachte en een tolk in de Duitse taal tegen het nog nader te bepalen tijdstip, met tijdige kennisgeving daarvan aan de raadsman van de verdachte.

Beveelt dat deze zaak bij de volgende terechtzitting gelijktijdig wordt behandeld met de strafzaak (parketnummer 21-004775-18) van de medeverdachte [medeverdachte] , zonder deze zaken te voegen.

Aldus gewezen door

mr. A. van Maanen, voorzitter,

mr. M. Barels en mr. J. Corthals, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. A. Muradov, griffier,

en op 19 februari 2019 ter openbare terechtzitting uitgesproken.

Proces-verbaal van het in dezelfde zaak voorgevallene ter openbare terechtzitting van het gerechtshof van 19 februari 2019.

Tegenwoordig:

mr. M.E. van Wees, voorzitter,

mr. J.W.M. Grimbergen, advocaat-generaal,

mr. S.H. Diepeveen, griffier.

De voorzitter doet de zaak uitroepen.

De verdachte is niet in de zaal van de terechtzitting aanwezig.

De voorzitter spreekt het tussenarrest uit.

Waarvan is opgemaakt dit proces-verbaal, dat door de voorzitter en de griffier is vastgesteld en ondertekend.