17.3.4 Commuun internationaal privaatrecht

In het Piscator-arrest lijkt de HR reeds de gedachte van een forum non conveniens toets te hebben verworpen.1 In het huidige recht heeft de wetgever geen plaats ingeruimd voor een forum non conveniens toets van een forumkeuze. Het vereiste van een redelijk belang mag niet als een forum (non) conveniens toets worden gezien.2 De Nederlandse rechter kan derhalve zijn bevoegdheid niet afwijzen met een beroep op de forum non conveniens leer of een onvoldoende aanknoping met de Nederlandse rechtsorde.3 Het Nederlandse commune internationaal privaatrecht betreffende forumkeuze is derhalve evenals EEX-V°Nerdrag een gesloten systeem.4

Een Nederlands gerecht dat op grond van de art. 8 lid 1 of 9 aanhef en sub a Rv krachtens forumkeuze bevoegd is, zal zijn rechtsmacht daarom moeten aanvaarden overeenkomstig de wil van partijen zonder ruimte te laten voor een forum non conveniens toets.5 In het bijzonder bij forumkeuze lijkt de partijautonomie en rechtszekerheid zich niet goed te verhouden met een open toets als de forum non conveniens. Het omgekeerde — het aannemen van bevoegdheid in weerwil van een forumkeuze ex art. 8 lid 2 Rv — is eveneens uitgesloten.6

De forum non conveniens theorie maakt evenmin deel uit van het Belgische commune internationaal privaatrecht betreffende forumkeuze.7 De geldigheid en gevolgen van een forumkeuze worden om deze reden niet ter zijde gelaten. Een correctie op het wettelijke systeem vindt dan ook niet plaats, indien partijen de buitenlandse gerechten hebben gekozen of de buitenlandse rechter hebben geadieerd in weerwil van een forumkeuze.