Einde inhoudsopgave
Impassezaken en verantwoordelijkheden binnen het enquêterecht (IVOR nr. 69) 2010/5.3.2.3
5.3.2.3 Aanvullende maatregelen
mr. F. Veenstra, datum 28-10-2010
- Datum
28-10-2010
- Auteur
mr. F. Veenstra
- JCDI
JCDI:ADS469156:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Algemeen
Ondernemingsrecht / Rechtspersonenrecht
Voetnoten
Voetnoten
OK 28 oktober 1993,NJ 1994, 566, dictum (Relocation Advisers (RLA)). Aldus ook OK 4 mei 1995, rekestnr. 54/95 OK, dictum (Schoonmaakbedrijf Kerstens). Vermeldenswaard is nog dat de aandeelhouders van RLA over en weer hebben verzocht dat de ander zijn/haar aandelen ten titel van beheer zal overdragen om zo de patstelling in de AVA te doorbreken. Deze oplossing heeft volgens de OK echter niet de voorkeur (waarom dit niet het geval is, wordt niet uitgelegd).
OK 23 juni 1994,NJ 1995, 456 (ITP Holland Beleggingsmaatschappij).
OK 30 november 2000,JOR 2001, 4, r.o. 3.8 (Zwagerman Beheer); OK 23 november 2000, JOR 2001, 10, r.o. 3.2 (Gebroeders Langedijk: de OK bepaalt bovendien dat alle besluiten van de AVA de instemming behoeven van de commissaris).
Vermeldenswaard in dit verband is dat blijkens OK 6 juli 2000,JOR 2000, 193 (EMO Groep), waarin het enquêteverzoek is toegewezen, verzoeker [R] zich in navolging van zijn broer bereid heeft verklaard zijn pakket certificaten over te dragen. De pogingen van de onderzoeker – die destijds eveneens de taak kreeg een minnelijke regeling te beproeven – hebben schijnbaar nog niet tot het gewenst resultaat geleid.
OK 21 juni 2001,JOR 2001, 184, r.o. 3.8 (EMO Groep).
Verzoeken van dezelfde strekking worden afgewezen in: OK 23 november 2000,JOR 2001, 10 (Gebroeders Langedijk); OK 29 april 2002,ARO 2002, 68 (Tactron Holding). De OK oordeelt in de laatste beschikking dat verzoeker onvoldoende heeft gesteld op grond waarvan het beknotten van de aandeelhoudersrechten van de medeaandeelhouders jegens dezen gerechtvaardigd is te achten dan wel van belang is met het oog op het adequaat – toekomstig – functioneren van Tactron Holding , terwijl de overdracht ten titel van beheer van alle aandelen aan de commissaris evenmin in het belang is te achten van Gebroeders Langedijk.
OK 4 juli 2007,ARO 2007, 126, r.o. 3.11 (Samlerhuset Group).
150.Gelijke verdeling zeggenschap. De Ondernemingskamer neemt in een aantal zaken waarin de zeggenschap in de AVA gelijk is verdeeld eveneens maatregelen om te voorkomen dat de besluitvorming stagneert. De bij RLA benoemde commissaris krijgt niet alleen tot taak de bestuursvergaderingen voor te zitten, maar zal ook de AVA’s leiden. Hij neemt ook in de AVA de beslissing indien de volstrekte meerderheid niet na twee stemmingen is verkregen (art. 2: 556 sub d BW).1 De Ondernemingskamer meent dat het, teneinde het voorbestaan van ITP Holland Beleggingsmaatschappij te waarborgen, noodzakelijk is (ook) op aandeelhoudersniveau voorzieningen te treffen, ‘in ieder geval zolang de beide aandeelhouders niet tot overeenstemming zijn gekomen omtrent de onderlinge overdracht van aandelen.’ (rechtsoverweging 5.5). Teneinde mogelijke besluitvor- mingsproblemen in de AVA in de kiem te smoren, worden beide aandeelhouders veroordeeld hun aandelen ten titel van beheer over te dragen aan een door onverwijld daartoe op te richten stichting AK.2 In de procedure inzake Daidalos gaan de aandelen in tegenovergestelde richting over: de Stichting AK Daidalos word overeenkomstig het daartoe strekkend verzoek veroordeeld de aandelen ten titel van beheer over te dragen, en wel aan de beide certificaathouders (elk 49%) en de door de Ondernemingskamer benoemde bestuurder (2%).
Bij Catharina Adriana is het niet nodig in te grijpen in de AVA teneinde blokkades in de besluitvorming te voorkomen: de aandeelhouders hebben stemovereenkomsten gesloten die in werking treden ‘indien na éénmaal herhaald overleg de stemmen blijven staken, en die in dat geval voorzien in een voor de betrokken aandeelhouders bindende beslissing door de [RvC] met gewone meerderheid van stemmen te nemen, tenzij [de RvC] verkiest daartoe een derde, als bindend adviseur te kiezen en aan te stellen, tot welke laatste hij de bevoegdheid zal hebben. De benoeming van een dergelijke bindende adviseur geschiedt voor rekening van de vennootschap (...).’
151.Ongelijke verdeling zeggenschap . In een aantal zaken waarin de aandelen niet gelijk zijn verdeeld, dienen de benoemde commissarissen zich vooral in te spannen teneinde de geschillen tussen de aandeelhouders definitief te beslechten. Zo mogen degenen die bij Gebroeders Langedijk en Zwagerman Beheer tot commissaris worden benoemd het tevens tot hun taak rekenen een definitieve oplossing van de tussen partijen bestaande geschillen te beproeven, een oplossing die meest waarschijnlijk gezocht zal moeten worden in de verkoop en overdracht door verzoekers van de door hen gehouden aandelen.3 De commissaris van EMO Groep krijgt een soortgelijke opdracht.4 De Ondernemingskamer voegt hier nog aan toe dat hoewel de besluiten met betrekking tot de onzakelijk hoge beheersvergoeding niet worden vernietigd, ‘het belang van verzoeker wél [kan] meebrengen dat bij een eventuele – op zichzelf wenselijk voorkomende – overdracht van diens certificaten voor doeleinden van vaststelling van een redelijke overnameprijs met enige terugwerkende kracht (te denken is aan een periode van omstreeks vijf jaar) wordt uitgegaan van een zakelijk verantwoorde beheersver-goeding (met inachtneming van het effect van de vennootschapsbelasting). De te benoemen commissaris mag het tot zijn taak rekenen een afwikkeling in deze zin te beproeven, waarbij hij tevens sturing kan geven aan de besluitvorming over de vraag in hoeverre het – daarnaast – mogelijk én opportuun is om jegens derden (...) op de in het verleden berekende beheersvergoedingen terug te komen.’5
De Ondernemingskamer veroordeelt [S] in de beschikking inzake Joh. Friesendorp een aantal aandelen ten titel van beheer over te dragen (kennelijk om zijn meerderheidspositie te neutraliseren) aan de voorzitter van de RvC, die tevens de AVA’s zal leiden. Hoewel de Ondernemingskamer in de beschikking inzake De Hasker Appelhof Holding heeft geoordeeld dat de beide bestuurders voor het wanbeleid van de vennootschap verantwoordelijk zijn (zie ook het dictum), veroordeelt zij alleen verzoekster [B] haar aandelen ten titel van beheer over te dragen aan een buitenstaander. Reden hiervoor is dat de AVA niet meer functioneert, hetgeen mede is te wijten aan de opstelling van de vertegenwoordiger van [B].6 Ook in de procedure inzake Samlerhuset Group wordt de verzoekende aandeelhouder veroordeeld zijn aandelen ten titel van beheer over te dragen, thans aan een buitenstaander, teneinde te voorkomen dat hij ‘zijn werkzaamheden als in rechtsoverweging 3.5 geschetst zal voortzetten’.7