Module Ruimtelijke ordening 2014/1201:Bouwwerk

Module Ruimtelijke ordening 2014/1201

Bouwwerk

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Definitie: elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, met inbegrip van een gedeelte daarvan, die op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden is, hetzij direct hetzij indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren.

Er is geen wet die het begrip ‘bouwwerk’ definieert. Welke uitleg van het begrip moet worden toegepast, is afhankelijk van het instrument dat wordt ingezet.

Vergunningvrije bouwwerken

Wat een bouwwerk is, zeggen de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) of het Besluit Omgevingsrecht (Bor) niet. De wetgever achtte het niet nodig voor dit begrip een definitie in de wet op te nemen, omdat hierover uitgebreide jurisprudentie is ontwikkeld. Volgens de toelichting bij het Bor over vergunningvrije bouwwerken gaat het om alle met de grond verbonden constructies van enige omvang met een plaatsgebonden karakter. Van een plaatsgebonden karakter is alleen sprake bij een langduriger plaatsing. Daarnaast is de mate waarin sprake is van (blijvende) planologische gevolgen van belang of er sprake is van een bouwwerk. In ieder geval kan worden vastgesteld dat bij een plaatsing gedurende meer dan drie maanden (plaatsing gedurende een aanmerkelijk deel van een seizoen) sprake is van een bouwwerk.

Voorbeelden uit toelichting Bor

Uit de toelichting op het Bor kunnen we de volgende voorbeelden herleiden van wat wel en niet als bouwwerk kan worden aangemerkt:

Wel:

•

Tenten die voor drie maanden geplaatst zijn voor het lammeren van schapen.

•

Plaatsen van een caravan midden in het bos in strijd met het bestemmingsplan voor wildkamperen.

•

Plaatsing gedurende meer dan drie maanden (een aanmerkelijk deel van een seizoen).

•

Zwembad en whirlpool.

Niet:

•

Een tent die 31 dagen geplaatst is.

•

Tijdens de vakantie enkele weken plaatsen van een toercaravan op een camping, in overeenstemming met de planologische regelgeving.

•

Tijdelijk zwembad voor enkele dagen of enkele weken (plaatsgebonden karakter ontbreekt).

•

Bij vijvers ontbreekt vaak het constructieve element.

•

Een opblaasbaar zwembadje (plaatsgebonden karakter ontbreekt).

Bouwverordening

Artikel 1 van de Model-bouwverordening van de VNG bevat wel een definitie van het begrip bouwwerk. Deze luidt:

"Artikel 1.1 van de Model Bouwverordening van de VNG bevat wel een definitie van het begrip bouwwerk. Deze luidt: “elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, met inbegrip van een gedeelte daarvan, die op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden is, hetzij direct hetzij indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren.” Deze definitie is de meest gangbare. "

Bestemmingsplan

De gemeente is vrij om het begrip bouwwerk te definiëren in een bestemmingsplan, maar vaak wordt aangesloten bij de bovenstaande definitie van de Model Bouwverordening. Een bestemmingsplan komt overigens pas aan bod als eerst op basis van het Bor is geconcludeerd dat voor een bepaald bouwwerk (volgens de andere begripsomschrijving) een vergunning is vereist.

Rechtspraak

In de rechtspraak worden de volgende drie criteria gehanteerd, wil er sprake zijn van een bouwwerk. Er moet sprake zijn van:

•

Een constructie;

•

Een zekere omvang;

•

Plaatsgebondenheid, het in of aan de grond verbonden zijn en een min of meer permanente aanwezigheid.

Vangnet gebruiksvoorschriften

Indien iets geen bouwwerk is, is het nog niet regelvrij. De bestemmingsomschrijving en de gebruiksregels in het bestemmingsplan zijn onverkort van toepassing. Er kan dus nog sprake zijn van handelen in strijd met de bestemming.

Voor verdere informatie zie:

Buuren, P.J.J. van, A.A.J. de Gier, A.G.A. Nijmeijer en J. Robbe, Hoofdlijnen ruimtelijk bestuursrecht, Deventer 2017, § 3.4.5, 7.1.2, 7.1.3.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.