Rb. Oost-Brabant, 17-07-2018, nr. C/01/333627 / KG ZA 18-229

Het verloop van de procedure blijkt uit:

Ten slotte is vonnis bepaald.

[gedaagde] heeft HTS-Bouwkunde gedaan. Hij is werkzaam geweest als assistent uitvoerder in de bouw, als technisch tekenaar en als projectleider op een architectenbureau.

JET BIK houdt zich bezig met het produceren en verhandelen van daglichtproducten, zoals lichtkoepels, daglichtsystemen en dak-toegangen.

[gedaagde] is op 1 maart 2013 bij JET BIK in dienst getreden op basis van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd voor de duur van één jaar in de functie van ‘Rayonmanager lichtstraten’. In de arbeidsovereenkomst is in artikel 7 een geheimhoudingsbeding en een concurrentiebeding opgenomen:

“GEHEIMHOUDING

a. Werknemer erkent, dat hem door werkgever geheimhouding is opgelegd ten aanzien van alle bijzonderheden betreffende of verbandhoudende met de onderneming van werkgever. Onder deze door werkgever aan werknemer opgelegde geheimhouding valt onder meer alle informatie – waaronder van technische, financiële of commerciële aard – die werknemer tijdens het dienstverband ter kennis komt over de bedrijfsvoering, de ontwikkeling van producten alsmede de zakelijke betrekkingen tussen de onderneming van werkgever en haar relaties. Onder relaties worden in dit verband zowel klanten als leveranciers van werkgever verstaan.

Het is werknemer uitdrukkelijk verboden, hetzij gedurende het dienstverband, hetzij na beëindiging hiervan, enigerlei informatie in welke vorm dan ook aan derden te verstrekken of te onthullen inzake bijzonderheden betreffende of verbandhoudende met de onderneming waarvan werkgever geheimhouding heeft opgelegd en/of waarvan werkgever het vertrouwelijke karakter heeft aangegeven en/of waarvan werknemer de vertrouwelijkheid redelijkerwijs had kunnen of behoren te begrijpen.

Onder “onderneming” in de zin van dit artikel wordt tevens verstaan elke met de onderneming van werkgever gelieerde onderneming.”

(…)

NON-CONCURRENTIEBEDING

a. Tenzij werkgever werknemer daartoe voorafgaand schriftelijke toestemming heeft verleend, is het werknemer verboden, omdat gedurende een periode van 12 maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst, zelfs in enigerlei vorm een onderneming, gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – te drijven, mede te drijven, te doen of te laten drijven, hetzij direct, hetzij indirect alsook financieel in welke vorm dan ook bij een dergelijke onderneming belang te hebben. Gedurende deze periode van 12 maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst is het werknemer eveneens, hetzij direct, hetzij indirect, in of voor een onderneming, gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming –, op enigerlei wijze werkzaam te zijn, tegen vergoeding of om niet, hetzij om daarin aandeel van welke aard ook te hebben. Het verbod beperkt zich tot een gelijk, gelijksoortige of aanverwante onderneming aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – die gevestigd is in Europa dan wel activiteiten ontplooit binnen Europa.

Bij overtreding van het onder a. van dit artikel opgenomen verbod is werknemer ten behoeve van werkgever een direct opeisbare boete verschuldigd van € 10.000,-- boete per overtreding en € 1.000,-- boete voor iedere dag, dat de overtreding voortduurt. De boete zal verschuldigd zijn door het enkele feit der overtreding, maar laat onverminderd het recht van werkgever nakoming van het verbod te verlangen en laat onverminderd het recht van werkgever naast de boete een volledige schadevergoeding ter zake de overtreding en/of niet nakoming te vorderen.”

Per 1 maart 2014 is de arbeidsovereenkomst omgezet in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. In de gewijzigde arbeidsovereenkomst is bepaald dat alle overige arbeidsvoorwaarden onverminderd van kracht blijven.

Per 1 maart 2017 heeft er een functiewijziging plaatsgevonden en vanaf die datum was [gedaagde] werkzaam als ‘Salesmanager Projecten Nederland’, waarbij hij ook verantwoordelijk bleef voor de verkoop van daglichtconstructies in zijn eigen rayon. Het salaris van [gedaagde] is verhoogd tot € 4.300,-- per maand en bij brief van 11 april 2017 heeft JET BIK aangegeven dat het salaris met ingang van 1 januari 2018 verhoogd zal gaan worden naar € 4.500,-- per maand.

Bij brief van 29 maart 2018 heeft [gedaagde] zijn arbeidsovereenkomst opgezegd met inachtneming van de contractuele opzegtermijn van één maand. In deze brief geeft [gedaagde] aan dat zijn nieuwe werkgever “gespecialiseerd is in het vervaardigen en verwerken van vezel versterkt composiet, wat verwerkt wordt in diverse afzetmarkten”.

Bij e-mailbericht van 6 april 2018 heeft de heer [naam commercieel directeur] , commercieel directeur van JET BIK, [gedaagde] – voor zover thans van belang – het volgende gemeld:

“Geachte heer [gedaagde] , beste [gedaagde] ,

Gisteren heb je ons verteld dat het bedrijf waar je, na je ontslagname van afgelopen donderdag 29 maart 2018, gaat werken, de firma Lamilux blijkt te zijn.

Dit is een directe concurrent van ons.

Wij hebben je gewezen op het door jou ondertekende concurrentiebeding. Dit verbiedt onder meer het verrichten van werkzaamheden voor concurrerende ondernemingen gedurende een jaar na het einde van de arbeidsovereenkomst.

Je hebt gisteren ook verteld al drie maanden bezig te zijn geweest met de voorbereiding van deze stap.

We hebben je opgedragen om voor vanmiddag voor 12.00 uur de volgende informatie te verstrekken c.q. zaken in te leveren in Den Bosch, bij [naam] .

Vanzelfsprekend is het jou niet toegestaan om welke bedrijfsinformatie dan ook mee buiten het bedrijf te nemen. Het is je niet toegestaan om van deze bedrijfsinformatie kopieën, in welke vorm dan ook, achter te houden. Wij verlangen dan ook dat je al deze informatie en gegevensdragers vandaag voor 12.00 uur inlevert. Mocht je die informatie al met derden hebben gedeeld dan ontvangen wij graag een opgave daarvan binnen gelijk termijn.

(…)

Aangaande jouw werkzaamheden voor Lamilux behouden we al onze rechten voor. Gelet op de bedrijfsactiviteiten van Lamilux zijn die werkzaamheden zeer nadrukkelijk niet toegestaan. Op jouw mening dat deze werkzaamheden wel zouden zijn toegestaan ontvangen wij uiteraard graag een toelichting.”

Daarop heeft [gedaagde] gereageerd en daarin heeft hij – voor zover thans van belang – het volgende gemeld:

“Ten aanzien van uw vraag omtrent mijn functie en de nieuwe werkgever deel ik u mede dat ik vanaf 1 mei 2018 in dienst treed van de firma ‘Lamilux Composites GmbH’. Dit bedrijf levert en produceert gesloten vezelsterke composiet afwerkingsmaterialen voor diverse sectoren in een groot aantal verschillende landen. De combinatie van het productieproces, het eindproduct, de klantengroep, de eindverwerkers, en het afzetgebied, is op geen enkele manier concurrerend met de producten, diensten, of gebruikers van de firma ‘JET BIK Projecten B.V.’, welk bedrijf zich specifiek bezig houdt met transparante daglichtvoorzieningen in het dakvlak.”

Bij brief van 20 april 2018 heeft de advocaat van JET BIK [gedaagde] gesommeerd te bevestigen dat hij niet in dienst zal gaan treden en geen werkzaamheden zal gaan verrichten voor Lamilux, alsmede alle in zijn bezit zijnde bedrijfsinformatie af te geven.

Bij brief van 26 april 2018 heeft de gemachtigde van [gedaagde] , DAS Rechtsbijstand, op de brief van de advocaat van JET BIK gereageerd en aangegeven dat zij het concurrentiebeding niet rechtsgeldig acht en dit voorts niet wordt overtreden, althans moet worden vernietigd.

Op 1 mei 2018 is [gedaagde] in dienst getreden bij Lamilux Composites GmbH te Duitsland (hierna te noemen: Lamilux Composites) op basis van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd voor de duur van één jaar in de functie van ‘Projectmanager’. De arbeidsovereenkomst bepaalt in art. 1.2: “Belangrijke individuele taken kunnen deel uitmaken van een nog te creëren functieomschrijving”. In de arbeidsovereenkomst is bepaald dat [gedaagde] een maandelijks brutosalaris zal ontvangen van € 7.500,--. [gedaagde] is thans intern in opleiding bij Lamilux Composites voor de functie ‘Projectmanager’. In de “Aanvullende overeenkomst 3 bij de arbeidsovereenkomst van 26-03-2018” is het volgende bepaald:

“De arbeidsovereenkomst d.d. 26-03-2018 tussen LAMILUX Composites GmbH en de heer [gedaagde] wordt aangegaan voor een beperkte duur van één jaar. Na beëindiging van het dienstverband op 31 april 2019 zal de heer [gedaagde] per 01-05-2019 in dienst treden van LAMILUX [naam bestuurder] GmbH.”

Lamilux Composites maakt onderdeel uit van de Lamilux Groep. Lamilux [naam bestuurder] Holding GmbH & Co. KG is de holdingmaatschappij (hierna te noemen: de holding) van de Lamilux Groep. De holding houdt de meerderheid van de aandelen in haar drie werkmaatschappijen; Lamilux [naam bestuurder] GmbH, Lamilux Composites en Mirotec Glas- und Metallbau GmbH.

Lamilux [naam bestuurder] GmbH (hierna te noemen: Lamilux [naam bestuurder] ) houdt zich bezig met de productie en verkoop van daglichttoetreding, rook- en warmteafvoersystemen.

Lamilux Composites houdt zich bezig met de productie en levering van vezelsterke afwerkingsmaterialen van composiet.

De website http://www.lamilux.com/company/about-us.html vermeldt – voor zover thans van belang:

“LAMILUX DAYLIGHT SYSTEMS – ACTIVE ENERGY MANAGERS FOR SUSTAINABLE BUILDINGS

LAMILUX rooflight domes, continuous rooflight and glass [gedaagde] structures act as active energy managers on the roofs of industrial and administrative buildings, sports and events halls, prestigious buildings, shopping malls and residential buildings. (…)”

En voorts is vermeld in het onderdeel van de website www.lamilux.com l LAMILUX [naam bestuurder] Group:

“Daylight systems. Tagelichtsysteme - Daylight elements - Building automation – Restoration work – SHEV (…)

(…)

LAMILUX now provides its energy-efficient CI-Systems in combination with the Columbus (…) for a contactless switching operation; Signaling the opening position (open/closed) of the daylight (…)”

Op dezelfde website wordt onder het onderdeel “onderneming” vermeld:

“LAMILUX [naam bestuurder] GMBH

Onze rijkdom aan ideeën en ons creatief denken waren altijd al bepalend voor het commercieel succes van de LAMILUX [naam bestuurder] Group. Als innovatieve en succesvolle onderneming, gedreven door een visionaire benadering van markten en ideeën, bieden wij wereldwijd LAMILUX daglichtsystemen en LAMILUX composites aan.”

De website http://lamilux.nl/daglichtsystemen.html vermeldt – voor zover thans van belang:

“DAGLICHTSYSTEMEN – ACTIEVE ENERGIEMANAGERS VOOR DUURZAAM BOUWEN!

Sinds meer dan 80 jaar produceert LAMILUX kwalitatief hoogstaande daglichtsystemen uit kunststof, glas en aluminium. Architecten, ingenieurs, planners en dakdekkers passen de LAMILUX daglichtsystemen zowel bij de bouw van fabrieken, kantoren als loodsen, maar in de privé woningbouw toe. Ze dienen vooral om het beschikbaar natuurlijk licht optimaal in gebouwen te geleiden. Ze dienen, uitgerust met regelbare kleppensystemen, ook als rook- en warmteafvoersystemen (RWA) en energie-efficiënte systemen voor de natuurlijke ventilatie van gebouwen.

Het aanbod van LAMILUX CI-systemen omvat lichtkoepels, lichtstraten en zeer mooi vormgegeven glazen daken. LAMILUX heeft bovendien veel competentie bij de ontwikkeling en de productie van regelsystemen voor de bediening en automatisering van rook- en warmteafvoerinstallaties, ventilatiesystemen en zonweringen.”

JET BIK vordert bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:

I. [gedaagde] te verbieden om gedurende een periode van 12 maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst, te weten 30 april 2018, in enigerlei vorm een onderneming, gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – te drijven, mede te drijven, te doen of te laten drijven, hetzij direct, hetzij indirect, in of voor een onderneming, gelijk gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – op enigerlei wijze werkzaam te zijn, tegen vergoeding of om niet, hetzij om daarin aandeel van welke aard ook te hebben, voor zover binnen Europa, zulks op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 10.000,00 per overtreding en

€ 1.000,00 per dag voor iedere dag of dagdeel dat de overtreding voortduurt;

II. [gedaagde] te veroordelen tot betaling van een voorschot van € 10.000,00 danwel een in goede justitie te bepalen ander bedrag op de in een bodemprocedure nader vast te stellen boete van € 10.000,00 vermeerderd met € 1.000,00 voor iedere dag vanaf 1 mei 2018 dat hij werkzaamheden verricht voor Lamilux;

III. [gedaagde] te veroordelen in de kosten van deze procedure, waaronder begrepen de nakosten, te vermeerderen met de wettelijke rente hierover, indien deze kosten niet binnen twee weken na dit vonnis zijn voldaan.

JET BIK legt daaraan het volgende ten grondslag.

[gedaagde] heeft onlangs ontslag genomen bij JET BIK en is in dienst getreden bij een concurrerende onderneming. Indiensttreding bij een concurrerende onderneming wordt echter voor een periode van een jaar na het eindigen van de dienstbetrekking uitdrukkelijk verboden door het bij indiensttreding overeengekomen en nadien herbevestigde concurrentiebeding.

[gedaagde] voert verweer.

[gedaagde] meent dat er geen sprake is van overtreding van het concurrentiebeding. Lamilux Composites houdt zich uitsluitend bezig met de productie en levering van gesloten vezelsterke afwerkingsmaterialen van composiet voor diverse sectoren. Op geen enkele wijze zijn de werkzaamheden van Lamilux Composites concurrerend met de werkzaamheden van JET BIK, die zich immers bezighoudt met het produceren en verhandelen van daglichtproducten. Verder ligt het werkgebied van [gedaagde] in zijn huidige functie buiten Europa, is de klantendoelgroep verschillend en het takenpakket van de huidige functie van [gedaagde] totaal anders. Bovendien is het begrip “onderneming” in het concurrentiebeding niet dusdanig ruim dat daaronder de gehele Lamilux Group dient te worden verstaan.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

Concurrentiebeding

Omdat zij gemotiveerd betoogt dat [gedaagde] thans werkzaam is voor een directe concurrente van haar, heeft JET BIK spoedeisend belang bij toewijzing van het door haar gevraagde verbod.

Niet in geschil is dat JET BIK en Lamilux [naam bestuurder] zich beiden bezig houden met de productie en verkoop van daglichtsystemen. De voorzieningenrechter kan zich niet aan de indruk onttrekken dat Lamilux en in het bijzonder haar bestuurder Dr. [naam bestuurder] (hierna te noemen: Dr. [naam bestuurder] ) in [gedaagde] geïnteresseerd zijn omdat hij voor JET BIK werkzaam is geweest en een grondige kennis heeft van alle “in en outs” van de onderneming van JET BIK. Tijdens de zitting heeft [gedaagde] verklaard dat hij Dr. [naam bestuurder] voordien nog niet kende en hij door hem is uitgenodigd voor een etentje in Apeldoorn. Vervolgens heeft Dr. [naam bestuurder] [gedaagde] aangeboden bij het Lamilux concern in dienst te treden. Daarbij is opvallend dat [gedaagde] in dienst van het Lamilux concern € 7.500,00 per maand verdient, terwijl hij in dienst van JET BIK laatstelijk € 4.500,00 per maand verdiende. Tevens is opvallend dat meteen is overeengekomen dat [gedaagde] een jaar in dienst zal zijn van Lamilux Composites en daarna in dienst zal treden van Lamilux [naam bestuurder] . Deze feiten en omstandigheden in samenhang beschouwd doen in ieder geval vrezen dat [gedaagde] het concurrentiebeding in de toekomst zal overtreden. Het gevraagde verbod dient dan ook te worden toegewezen.

Boete

Wil een concurrentiebeding effectief zijn, moet de voormalige werkgever in kort geding een voorschot op verbeurde boetes kunnen krijgen. JET BIK heeft dan ook spoedeisend belang bij de veroordeling van [gedaagde] tot betaling van een voorschot.

Met betrekking tot een voorziening in kort geding, bestaande in veroordeling tot betaling van een geldsom, is terughoudendheid op zijn plaats. De rechter zal daarbij niet alleen hebben te onderzoeken of het bestaan van een vordering van de eiser op de gedaagde voldoende aannemelijk is, maar ook of daarnaast sprake is van feiten en omstandigheden die meebrengen dat uit hoofde van onverwijlde spoed een onmiddellijke voorziening is vereist, terwijl de rechter in de afweging van de belangen van partijen mede zal hebben te betrekken de vraag naar - kort gezegd - het risico van onmogelijkheid van terugbetaling, welk risico kan bijdragen tot weigering van de voorziening.

[gedaagde] heeft gesteld dat hij thans in dienst is van Lamilux Composites en dat die werkmaatschappij van de holding geen concurrent is van JET BIK. Hiermee gaat [gedaagde] naar het oordeel van de voorzieningenrechter voorbij aan het feit dat de holding van de Lamilux Group met haar drie werkmaatschappijen duidelijk één concern vormen, welk concern door Dr. [naam bestuurder] wordt beheerst. Dit blijkt ook uit het feit dat Lamilux Composites met [gedaagde] is overeengekomen dat hij na een jaar in dienst zal treden van Lamilux [naam bestuurder] . Zowel de holding, als haar drie werkmaatschappijen, hebben dezelfde directeur, te weten Dr. [naam bestuurder] . Blijkens het uittreksel uit het Duitse ‘Handelsregister B des Amtsgerichts Hof’ is de werkmaatschappij Lamilux Composites aan de Zehstraße 2, 95111 Rehau te Duitsland gevestigd en dat blijkt volgens de website van de Lamilux Group ook het adres te zijn van de holding, waarbij op het ‘contactformulier ook wordt verwezen naar ‘Daglichtsystemen’. (prod. 14 van JET BIK). Deze feiten en omstandigheden in combinatie met de hiervoor in r.o. 5.2 genoemde feiten en omstandigheden, brengen de voorzieningenrechter tot de conclusie dat [gedaagde] en diens nieuwe werkgever het concurrentiebeding met JET BIK trachten te omzeilen door het dienstverband van [gedaagde] met Lamilux Composites. Door in dienst te treden van Lamilux Composites en voor haar werkzaam te zijn overtreedt [gedaagde] het concurrentiebeding.

In de arbeidsovereenkomst tussen JET BIK en [gedaagde] is bepaald dat door te handelen in strijd met het concurrentiebeding “de werknemer ten behoeve van de werkgever een direct opeisbare boete verschuldigd is van € 10.000,00 per overtreding en € 1.000,00 per dag voor iedere dag dat de overtreding voortduurt”. Dat [gedaagde] in strijd heeft gehandeld met het concurrentiebeding is voldoende aannemelijk naar het oordeel van de voorzieningenrechter, waardoor [gedaagde] de boete verschuldigd is van € 10.000,00, alsmede € 1.000,00 per dag vanaf 1 mei 2018 tot datum uitdiensttreding bij de huidige werkgever van [gedaagde] . Bij wege van voorschot zal de voorzieningenrechter [gedaagde] veroordelen een bedrag van € 30.000,00 aan JET BIK te betalen.

Proceskostenveroordeling

[gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Jet Bik worden begroot op:

- dagvaarding € 82,57

- griffierecht 1.950,00

- overige kosten 0,00

- salaris advocaat 980,00

Totaal € 3.012,57

Omdat de vorderingen in conventie (gedeeltelijk) worden toegewezen, dient de reconventie door de voorzieningenrechter te worden beoordeeld.

Gezien zijn opleiding en ervaring moet [gedaagde] in staat worden geacht op korte termijn hem passend werk te kunnen vinden, zonder het concurrentiebeding te overtreden. De door [gedaagde] primair ingestelde vordering zal dan ook worden afgewezen.

Ten aanzien van de subsidiair ingestelde vordering geldt dat niet betwist is dat Lamilux Group haar werkzaamheden in Nederland zal gaan uitbreiden en JET BIK ook in de rest van Europa (indirect) werkzaamheden verricht. Ook de subsidiair ingestelde vordering zal daarom worden afgewezen.

[gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Jet Bik worden begroot op:

- salaris advocaat € 490,00 (factor 0,5 × tarief € 980,00)

- overige kosten 0,00

Totaal € 490,00

De voorzieningenrechter

in conventie

verbiedt [gedaagde] om gedurende een periode van 12 maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst, te weten 30 april 2018, in enigerlei vorm een onderneming, gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – te drijven, te doen of te laten drijven, hetzij direct, hetzij indirect, in of voor een onderneming, gelijk, gelijksoortig of aanverwant aan de onderneming van werkgever – of aan een met werkgever gelieerde onderneming – op enigerlei wijze werkzaam te zijn, tegen vergoeding of om niet, hetzij om daarin aandeel van welke aard ook te hebben, voor zover binnen Europa,

veroordeelt [gedaagde] om aan JET BIK een dwangsom te betalen van € 10.000,00 per overtreding en € 1.000,00 voor iedere dag of dagdeel dat hij niet aan de in 7.1. uitgesproken hoofdveroordeling voldoet,

veroordeelt [gedaagde] tot betaling aan JET BIK van een voorschot van € 30.000,00,

veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten, aan de zijde van JET BIK tot op heden begroot op € 3.012,57, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW over dit bedrag met ingang van de veertiende dag na betekening van dit vonnis tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt [gedaagde] in de na dit vonnis ontstane kosten van JET BIK, begroot op

€ 157,00 aan salaris advocaat, te vermeerderen, onder de voorwaarde dat [gedaagde] niet binnen 14 dagen na aanschrijving aan het vonnis heeft voldaan en er vervolgens betekening van de uitspraak heeft plaatsgevonden, met een bedrag van € 82,00 aan salaris advocaat en de explootkosten van betekening van de uitspraak, de nakosten van JET BIK te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in art. 6:119 BW met ingang van veertien dagen na de betekening van dit vonnis tot aan de voldoening,

verklaart dit vonnis in conventie tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af,

in reconventie

wijst de vorderingen af,

veroordeelt [gedaagde] in de proceskosten, aan de zijde van JET BIK tot op heden begroot op € 490,00,

verklaart dit vonnis in reconventie wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. E. Loesberg en in het openbaar uitgesproken op 17 juli 2018.