4.2.3.3.1 Wetenschap van faillissementsaanvraag

De eerste mogelijkheid om op grond van artikel 47 Fw verplichte rechtshandelingen te vernietigen is dat de schuldeiser op het moment dat deze voldaan werd wist dat het faillissement reeds was aangevraagd. Opvallend is dat in dit geval geen rol is weggelegd voor subjectieve elementen aan de zijde van de schuldenaar. De enkele wetenschap van de wederpartij van de faillissementsaanvraag is voldoende. Artikel 47 Fw kent niet de mogelijkheid van tegenbewijs, in de zin dat de wederpartij te goeder trouw heeft gehandeld1 of dat deze goede gronden zou hebben gehad om te menen dat de faillissementsaanvraag ofwel zou worden ingetrokken ofwel zou worden afgewezen. Vereist is dat de wederpartij wetenschap had van een aanvraag die aanhangig was op het moment dat de wederpartij betaling ontving. In het geval van meerdere aanvragen is het niet vereist dat het faillissement ook is uitgesproken op die aanvraag.2

De Hoge Raad past deze vernietigingsgrond zeer restrictief toe. Uit het arrest Van Dooren q.q./ABN AMRO (I) volgt dat onvoldoende is dat de wederpartij weet dat een faillissement is te verwachten.3 De Hoge Raad bevestigde de regel uit Van Dooren q.q./ABN AMRO (I) in het arrest Meijs q.q./Bank of Tokyo Mitsubishi.4 In dit laatste arrest oordeelde de Hoge Raad nog dat artikel 47 Fw ook niet van toepassing is in gevallen waarin de wederpartij wist dat het faillissement 'onontkoombaar' was.