26 Tenuitvoerlegging beslissingen

Een gewezen vonnis kan als het uitvoerbaar bij voorraad is verklaard of in kracht van gewijsde is gegaan (en overigens na betekening) ten uitvoer worden gelegd. Het staat de partij tegen wie de tenuitvoerlegging zich richt vrij om in dat geval een executiegeschil aanhangig te maken (art. 438 Rv.). De voorzieningenrechter kan in een executiegeschil staking van de tenuitvoerlegging bevelen op de grond dat de executant misbruik van zijn executiebevoegdheid maakt.1 Daarbij is het beroep op misbruik van executiebevoegdheid niet beperkt tot vonnissen die nog niet in kracht van gewijsde zijn gegaan. Ook de bevoegdheid om een onherroepelijk geworden rechterlijke uitspraak ten uitvoer te leggen kan worden misbruikt.2 De marges om misbruik in dit verband aan te nemen zijn buitengewoon smal. Twee samenhangende omstandigheden spelen daarbij een rol. In de eerste plaats geldt het dogmatische bezwaar dat een executiegeschil tot schorsing van de tenuitvoerlegging zich moeizaam verdraagt met het gesloten stelsel van rechtsmiddelen. In de tweede plaats moet het executiegeschil voor de veroordeelde een laatste strohalm zijn; het mag in geen geval tot een ‘verkapt appel’ leiden.3

De Hoge Raad heeft in een standaardarrest uit 1983 aangegeven in welke gevallen sprake is van misbruik van executiebevoegdheid en wel van dien aard dat schorsing van de tenuitvoerlegging gerechtvaardigd is. De directe aanleiding vormde een zaak waarin een kort geding aanhangig was gemaakt om de staking van een ontruimingsvonnis te bewerkstelligen. De Hoge Raad heeft overwogen: