Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/VII.G.7.5:VII.G.7.5 Testamentaire 'wertverschiebende' lasten worden altijd gevolgd

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/VII.G.7.5

VII.G.7.5 Testamentaire 'wertverschiebende' lasten worden altijd gevolgd

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Niet alleen uit civielrechtelijk oogpunt is het 'veilig'om in de 'quasi-wettelijke verdeling' een testamentaire last op te nemen die de kinderen (of de kantonrechter) immers niet zomaar naast zich neer kunnen leggen, doch ook uit successierechtelijk oogpunt is dit onder het mom 'dubbel genaaid is extra stevig' verstandig.1 Dit omdat de testamentaire last in het systeem van de Successiewet een 'status aparte' heeft. Verstraaten geeft deze status2 kort en krachtig aan:

'Een lastbevoordeelde verkrijgt namelijk krachtens erfrecht, hetgeen inhoudt dat voor hem de lastbevoordeling een met successierecht te belasten verkrijging is. Daar staat tegenover dat degene die de last heeft moeten uitvoeren deze verplichting in aftrek kan brengen voor het successierecht (zie art. 5, lid1).'

Duidelijker kan het niet gezegd worden. Een andere behandeling in het systeem krijgt echter de onpersoonlijke last. In de woorden van Verstraaten:

'Als een last geen lastbevoordeling inhoudt (een zogenoemde onpersoonlijke last) komt aftrek niet aan de orde, waartegenover staat dat anderzijds terzake daarvan ook geen successierecht kan worden geheven.'

Wat is nu het te belasten 'bevoordelende' element van de testamentaire last3 bij een'quasi-wettelijke verdeling'?

Dit is de 'waardeverschuiving' die ontstaat doordat aan de langstlevende goederen worden toebedeeld waartegenover geen zakelijke onderbedelingsvordering hoeft te worden vergoed, doch een niet-opeisbare renteloze vordering. Vanzelfsprekend komt dit voordeel weer neer op het fictief vruchtgebruik in de zin van BNB 1989/260. Dat toch ook onder nieuw erfrecht de mogelijkheidvan de derde bevoordelende last erkendwordt en derhalve het gebruik van de begrippen 'bevoordeling' en 'last' niet per definitie op gespannen voet staat, blijkt mede uit het preadvies van de KNB over 'Bewind', en wel uit het gedeelte van de hand van Vegter. Hij merkt op dat volgens de wetgever uit de testeervrijheid voortvloeit dat de erflater aan de bevoordeelde het vorderingsrecht kan onthouden.4

Als er overigens door de langstlevende echtgenoot van de 'tenzij-clausule' gebruik wordt gemaakt om de testamentaire last niet uit te voeren, kan dit in het successierechtelijke systeem zonder meer gezien worden als de vervulling van een voorwaarde in de zin van art. 45 en art. 53 SW 1956. Het betrof immers een testamentaire verplichting onder een ontbindende voorwaarde.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.