Informatierechten van aandeelhouders (IVOR nr. 134) 2024/2.3.3.1:2.3.3.1 Functiescheiding en bevoegdheidsverdeling

Informatierechten van aandeelhouders (IVOR nr. 134) 2024/2.3.3.1

2.3.3.1 Functiescheiding en bevoegdheidsverdeling

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De hiervoor omschreven functiescheiding komt in het Nederlandse vennootschapsrecht tot uiting in de duale structuur van de kapitaalvennootschap. Iedere Nederlandse kapitaalvennootschap dient dwingendrechtelijk over twee organen te beschikken: het bestuur (de leiding) en de algemene vergadering (de kapitaalverschaffers). Daarnaast kan – en, bij toepassing van het structuurregime: moet – een raad van commissarissen worden benoemd, die toezicht houdt op het bestuur en het bestuur met raad terzijde staat. Ik zal het bestuur en de raad van commissarissen hierna gezamenlijk aanduiden als de vennootschapsleiding; de vennootschap wordt in dit onderzoek behandeld als een duale structuur bestaande uit de vennootschapsleiding en de algemene vergadering. Zoals ik in par. 2.4 hierna zal toelichten, hebben het bestuur en de raad van commissarissen een vergelijkbare toegang tot informatie van de vennootschap, waardoor het verschil tussen hun beider informatieposities voor de strekking van dit onderzoek verwaarloosbaar is.

Binnen de wettelijke vennootschapsstructuur bestaat een (op het oog overzichtelijke) bevoegdheidsverdeling, waarin de functiescheiding is terug te zien. Op grond van die wettelijke bevoegdheidsverdeling is het bestuur belast met het besturen van de vennootschap.1 De raad van commissarissen houdt toezicht op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken in de vennootschap en de met haar verbonden onderneming, waarbij hij het bestuur tevens met raad terzijde staat.2 Alle overige bevoegdheden komen toe aan de algemene vergadering.3 Concreet betekent dit dat de algemene vergadering beslist over de aard en structuur van de vennootschap,4 het kapitaal van de vennootschap5 en de samenstelling van de vennootschapsleiding.6 De Hoge Raad heeft deze bevoegdheidsverdeling als volgt omschreven:

“Het bepalen van het beleid en de strategie van een vennootschap en de met haar verbonden onderneming is in beginsel een aangelegenheid van het bestuur van de vennootschap. De raad van commissarissen houdt daarop toezicht. De algemene vergadering kan haar opvattingen terzake tot uitdrukking brengen door uitoefening van de haar in de wet en de statuten toegekende rechten.”7

Tussen de vennootschapsorganen bestaat geen hiërarchische relatie.8 Het primaat ten aanzien van de strategie en het beleid ligt bij het bestuur.9 Het bestuur is als gevolg daarvan in beginsel niet gehouden om de algemene vergadering te consulteren of te informeren over de wijze waarop hij zijn taak vervult.10 Als onderdeel van zijn toezichthoudende taak toetst de raad van commissarissen het gevoerde beleid, maar houdt hij zich ook bezig met de algemene lijn van het nog te voeren beleid op langere termijn.11 Hoewel de raad van commissarissen in voorkomende gevallen dicht op het bestuur zal zitten, en bepaalde omstandigheden kunnen nopen tot een intensivering van het toezicht, dient de raad van commissarissen te waken voor het risico dat hij zich (te zeer) op het terrein van het bestuur gaat begeven.12

De algemene vergadering staat in deze bevoegdheidsverdeling op meer afstand van de vennootschapsleiding en de onderneming. Zij heeft afstand te houden van de leidinggevende functie13 en zal slechts van tijd tot tijd haar rechten uitoefenen.14 Individuele aandeelhouders komen voorts bepaalde wettelijke rechten toe om invloed uit te oefenen ter vergadering,15 opdat ook hun standpunt kan worden meegewogen door de algemene vergadering, alsmede om – buiten vergadering – hun positie te beschermen.16 Hoewel aandeelhouders op individuele basis kapitaal verschaffen, liggen de daaraan ontleende rechten hoofdzakelijk bij de collectieve algemene vergadering. Daarbuiten hebben individuele aandeelhouders geen rol van betekenis in de formele bevoegdheidsverdeling binnen de vennootschap.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.