2.3.3.1 Algemeen

Het EVRM bindt alle organen van de staat, zoals de (nationale) wet- en besluitgever, uitvoerende en rechtsprekende organen.4 Voor de uitvoerende organen betekent deze gebondenheid dat zij bij de uitvoering van hun taken de door het Verdrag gegarandeerde rechten en vrijheden moeten respecteren. Voor de nationale gerechten betekent de gebondenheid aan het Verdrag dat de uitleg daarmee in overeenstemming moet zijn.5 Zij zullen geschillen zo nodig aan het Verdrag moeten toetsen.6 De wetgever mag op zijn beurt geen regels uitvaardigen die met het Verdrag in strijd zijn. (Organen van) verdragsstaten zullen bij de realisatie van verdragsrechten acht moeten slaan op de uitleg die het EHRM daarvan in zijn rechtspraak geeft.7 Overigens laat art. 53 EVRM aan de nationale wetgever de vrijheid om een verdergaande bescherming te bieden dan de bepalingen van het EVRM en de Protocollen bij het Verdrag geven.

Er bestaan sterke aanwijzingen dat de uitspraken van het Hof ook bindende werking hebben ten opzichte van verdragsstaten die niet partij in een zaak waren.8 Die gebondenheid betreft dan enkel de interpretatie door het Hof van verdragsvoorschriften.9 Niet zonder belang nog is dat volgens vaste jurisprudentie van het EHRM, uit de in het EVRM vastgelegde vrijheden (zie § 2.3.2 hiervoor) ook verplichtingen van de overheid kunnen voortvloeien tot actief optreden.10