Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/6.1:6.1 Inleiding

Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/6.1

6.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het onderzoeksobject…

De hoofdvraag binnen dit onderzoek (In hoeverre is het Nederlandse systeem van sanctionering van fiscale fraude juridisch houdbaar?) valt uiteen in drie onderdelen. In dit hoofdstuk en in hoofdstuk zeven wordt het onderdeel sanctionering uitgebreid belicht.

…sluit aan bij het derde uitgangspunt voor dit onderzoek

Het derde uitgangspunt voor dit onderzoek, zoals gepresenteerd in paragraaf 1.3.1.4, luidde als volgt: Er is in de loop van tijd een veelheid aan sanctiemodaliteiten ten aanzien van fiscale fraude ontstaan. Omdat het fiscale systeem van bestraffing duaal is, is het palet aan sancties op zich al aanzienlijk: sommige verplichtingen kunnen bij niet naleving leiden tot een sanctie in de vorm van een bestuurlijke boete en bij het schenden van andere verplichtingen is strafrechtelijke vervolging mogelijk. Voor een derde groep verplichtingen is voor wat betreft de niet-naleving in zowel bestuurlijke als strafrechtelijke bestraffing voorzien. Daarnaast is het palet aan sancties en het aantal sanctioneringsmogelijkheden in de loop van tijd toegenomen, als gevolg van het rechtshandhavingstekort in de strafrechtelijke keten (paragraaf 1.2.3.) en als gevolg van de politiek-maatschappelijke cultuur van verharding (paragraaf 1.2.4.).

Leeswijzer

In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de mogelijke sancties die zijn bedreigd tegen fiscale fraude. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen vrijheidsbenemende en vrijheidsbeperkende straffen in paragraaf 6.2, vermogenssancties in paragraaf 6.3, en sancties die onder de noemer van ‘naming en shaming’ bijeen zouden kunnen worden gebracht in paragraaf 6.4. In paragraaf 6.5 wordt stilgestaan bij de modaliteit van de strafbeschikking.

Middels dit overzicht wordt getracht een volledig beeld te schetsen van de aard en van de toepassingsmogelijkheden van fiscale sancties. Hiertoe wordt in iedere paragraaf steeds achtereenvolgens behandeld:

■

Wat de sanctie inhoudt en wat de wettelijke grondslag is;

■

De mogelijke hoogte of duur van de sanctie en de vraag of een bepaald minimum en/of maximum aan de sanctie verbonden is;1

■

Ten aanzien van welke feiten uit het scala dat ‘fiscale fraude’ heet uit de hoofdstukken vier en vijf de sanctie kan worden toegepast;

■

De mogelijkheid van combinatie met andere sancties en de mogelijkheid van voorwaardelijke oplegging van de sanctie.2

Van groot belang is dat in dit hoofdstuk met regelmaat over sancties wordt gesproken, terwijl een specifiekere aanduiding (herstelsanctie/bestraffende sanctie/straf/maatregel/criminal charge) misschien meer in de lijn der verwachting zou liggen. Deze algemenere aanduiding als sanctie heeft te maken met het feit dat de kwalificatievraag (is (de oplegging van) een sanctie ook een straf/criminal charge?) pas in hoofdstuk zeven wordt beantwoord. Daartoe wordt in dat hoofdstuk noodzakelijkerwijs eerst uiteengezet welke voorwaarden gelden voor de specifiekere kwalificatie van (de oplegging van) een sanctie, bijvoorbeeld als straf of criminal charge. Tot die tijd wordt, tenzij een nadere specificatie al mogelijk is, de neutrale term sanctie gebruikt.

Doel

Het doel van dit onderzoek is te bezien in hoeverre het systeem van sanctionering van fiscale fraude nog juridisch houdbaar is. Hiertoe is inzicht in de sanctioneringsmogelijkheden noodzakelijk. In de conclusie van dít hoofdstuk wordt dan ook de volgende vraag beantwoord: Welke sanctioneringsmogelijkheden ten aanzien van fiscale fraude zijn er?

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.