HvJ EU, 20-06-2019, nr. C-100/18

HvJ EU, 20-06-2019, nr. C-100/18

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Uitspraak 20‑06‑2019

A. Arabadjiev, T. von Danwitz, P. G. Xuereb

Partij(en)

In zaak C-100/18*,

betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Tribunal Supremo (hoogste rechterlijke instantie, Spanje) bij beslissing van 30 januari 2018, ingekomen bij het Hof op 12 februari 2018, in de procedure

Línea Directa Aseguradora, S.A.

tegen

Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros,

wijst

HET HOF (Tweede kamer),

samengesteld als volgt: A. Arabadjiev (rapporteur), kamerpresident, T. von Danwitz en P. G. Xuereb, rechters,

advocaat-generaal: Y. Bot,

griffier: A. Calot Escobar,

gezien de stukken,

gelet op de opmerkingen van:

—

Línea Directa Aseguradora, S.A., vertegenwoordigd door M. Relaño, abogado,

—

Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros, vertegenwoordigd door C. Blanco Sánchez de Cueto, procurador, en A. Ruiz Hourcadette, abogada,

—

de Spaanse regering, vertegenwoordigd door L. Aguilera Ruiz en V. Ester Casas als gemachtigden,

—

de Litouwse regering, vertegenwoordigd door R. Krasuckaitė en G. Taluntytė als gemachtigden,

—

de Oostenrijkse regering, vertegenwoordigd door G. Hesse als gemachtigde,

—

de regering van het Verenigd Koninkrijk, vertegenwoordigd door S. Brandon als gemachtigde, bijgestaan door A. Bates, barrister,

—

de Europese Commissie, vertegenwoordigd door H. Tserepa-Lacombe en J. Rius als gemachtigden,

gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 28 februari 2019,

het navolgende

Arrest

1

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 3 van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (PB 2009, L 263, blz. 11).

2

Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Línea Directa Aseguradora, S.A. (hierna: ‘Línea Directa’) en Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros (hierna: ‘Segurcaixa’) over de terugbetaling van de door Segurcaixa aan het slachtoffer van een brand uitgekeerde schadevergoeding, welke brand is ontstaan in het elektrische circuit van een bij LíneaDirecta verzekerde auto.

Toepasselijke bepalingen

Unierecht

3

Artikel 1 van richtlijn 2009/103 bepaalt:

‘Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

1)

‘voertuigen’: alle rij- of voertuigen die bestemd zijn om zich anders dan langs spoorstaven over de grond te bewegen en die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven, alsmede al dan niet aan de rij- of voertuigen gekoppelde aanhangwagens en opleggers;

[…]’

4

Artikel 3 van deze richtlijn luidt:

‘Iedere lidstaat treft, onverminderd de toepassing van artikel 5, de nodige maatregelen opdat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op zijn grondgebied zijn gestald, door een verzekering is gedekt.

De dekking van de schade alsmede de voorwaarden van deze verzekering worden in de in de eerste alinea bedoelde maatregelen vastgesteld.

Iedere lidstaat treft de nodige maatregelen opdat door de verzekeringsovereenkomst eveneens worden gedekt:

a)

de schade die is veroorzaakt op het grondgebied van de andere lidstaten, overeenkomstig de in deze staten geldende wettelijke regelingen;

b)

de schade waarvan onderdanen van de lidstaten het slachtoffer kunnen zijn op het traject dat een rechtstreekse verbinding vormt tussen twee gebieden waar het Verdrag van toepassing is, wanneer er geen nationaal bureau van verzekeraars bestaat voor dat traject. In dat geval wordt de schade gedekt overeenkomstig de nationale wetgeving inzake de verplichte verzekering die geldt in de lidstaat op het grondgebied waarvan het voertuig gewoonlijk is gestald.

De in de eerste alinea bedoelde verzekering dekt zowel materiële schade als lichamelijk letsel.’

5

Artikel 5 van die richtlijn bepaalt:

‘1.

Iedere lidstaat kan afwijken van de bepalingen van artikel 3 ten aanzien van publiekrechtelijke of privaatrechtelijke natuurlijke of rechtspersonen, van wie door deze staat een lijst wordt opgemaakt, die aan de andere lidstaten en aan de Commissie wordt toegezonden.

[…]

2.

Iedere lidstaat kan afwijken van de bepalingen van artikel 3 ten aanzien van bepaalde typen voertuigen of bepaalde voertuigen met een speciale kentekenplaat, waarvan door deze staat een lijst wordt opgemaakt, die aan de andere lidstaten en aan de Commissie wordt toegezonden.

[…]’

6

Artikel 13, lid 1, onder c), van die richtlijn luidt als volgt:

‘1.

Iedere lidstaat neemt de nodige maatregelen, opdat alle wettelijke bepalingen of contractuele clausules in een verzekeringspolis, afgegeven overeenkomstig artikel 3, voor de toepassing van dat artikel worden geacht niet te gelden inzake aanspraken van derden die slachtoffer zijn van een ongeval, in gevallen waarin van de verzekering is uitgesloten het gebruik of het besturen van voertuigen:

[…]

c)

door personen die de wettelijke technische vereisten inzake de toestand en veiligheid van het betrokken voertuig niet in acht hebben genomen.’

Spaans recht

7

De Ley sobre responsabilidad civil y seguro en la circulación de vehículos a motor (wet inzake de wettelijke aansprakelijkheid en de verzekering in het motorrijtuigenverkeer), die is gecodificeerd bij Real Decreto Legislativo 8/2004 por el que se aprueba el texto refundido de la Ley sobre responsabilidad civil y seguro en la circulación de vehículos a motor (koninklijk wetgevend besluit 8/2004 tot goedkeuring van de gecodificeerde tekst van de wet inzake wettelijke aansprakelijkheid en de verzekering in het motorrijtuigenverkeer), van 29 oktober 2004 (BOE nr. 267 van 5 november 2004, blz. 3662) bepaalt, in de op het hoofdgeding toepasselijke versie, in artikel 1, lid 1:

‘De bestuurder van een motorrijtuig is wegens het risico dat door het besturen daarvan ontstaat, aansprakelijk voor de daarmee in het verkeer aan personen en zaken toegebrachte schade.

In geval van schade aan personen vervalt zijn aansprakelijkheid alleen indien hij bewijst dat de schade uitsluitend te wijten is aan de schuld van de gelaedeerde persoon of aan overmacht die losstaat van het besturen of het functioneren van het voertuig; gebreken aan het voertuig of het breken of niet werken van een onderdeel of mechanisme worden niet als overmacht beschouwd.

In geval van schade aan goederen is de bestuurder aansprakelijk jegens derden wanneer hij civielrechtelijk aansprakelijk is krachtens de artikelen 1902 en volgende van de [Código Civil (burgerlijk wetboek)], de artikelen 109 en volgende van de [Código Penal (wetboek van strafrecht)] en de bepalingen van de onderhavige wet.

Indien de bestuurder en het slachtoffer beiden nalatig zijn geweest, wordt de aansprakelijkheid gedeeld naar billijkheid en het bedrag van de schadevergoeding uitgesplitst volgens ieders aansprakelijkheid.

De eigenaar die niet de bestuurder is, is aansprakelijk voor het lichamelijk letsel en de materiële schade die worden veroorzaakt door de bestuurder wanneer hij met hem een van de in artikel 1903 van het burgerlijk wetboek en artikel 120, lid 5, van het wetboek van strafrecht genoemde banden heeft. Deze aansprakelijkheid eindigt wanneer de eigenaar bewijst dat hij alle zorgvuldigheid van een goed huisvader heeft betracht om de schade te voorkomen.

De eigenaar die niet de bestuurder is van een voertuig dat niet door de verplichte verzekering is gedekt, is gezamenlijk met de bestuurder aansprakelijk voor de materiële schade en het lichamelijk letsel die door dit voertuig worden veroorzaakt, tenzij hij bewijst dat het voertuig van hem is gestolen.’

8

Artikel 2, lid 1, van de Reglamento del seguro obligatorio de responsabilidad civil en la circulación de vehículos de motor (regeling inzake de verplichte verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid betreffende de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen), zoals gecodificeerd bij Real Decreto 1507/2008 por el que se aprueba el Reglamento del seguro obligatorio de responsabilidad civil en la circulación de vehículos a motor (koninklijk besluit 1507/2008 tot goedkeuring van de regeling inzake de verplichte wettelijke-aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen), van 12 september 2008 (BOE nr. 222 van 13 september 2008, blz. 37487) luidt als volgt:

‘Voor de wettelijke aansprakelijkheid in het verkeer van motorrijtuigen en de dekking door de verplichte verzekering als geregeld in deze regeling, wordt verstaan onder deelneming aan het verkeer, de gevolgen van het risico waarmee het besturen van motorrijtuigen als bedoeld in het voorgaande artikel gepaard gaat, zowel in garages en op parkeerplaatsen als op openbare en privéterreinen die geschikt zijn voor verkeer, binnen of buiten de bebouwde kom, alsmede op wegen en terreinen die algemeen worden gebruikt, hoewel zij daartoe niet geschikt zijn.’

Hoofdgeding en prejudiciële vragen

9

Op 19 augustus 2013 heeft Luis Salazar Rodes zijn nieuwe auto geparkeerd in de privégarage van een gebouw dat eigendom is van Industrial Software Indusoft (hierna: ‘Indusoft’).

10

Toen hij op 20 augustus 2013 zijn auto wilde tonen aan een buur, heeft hij de motor gestart, maar is het hem niet gelukt de auto te verplaatsen. In de nacht van 20 op 21 augustus 2013 heeft de auto van Salazar Rodes, waarmee al meer dan 24 uur niet was gereden, vuur gevat, wat een brand heeft veroorzaakt in het gebouw van Indusoft waardoor dit gebouw is beschadigd. De brand was ontstaan in het elektrische circuit van de auto.

11

Salazar Rodes had bij verzekeringsmaatschappij Línea Directa een verzekering afgesloten tegen de wettelijke aansprakelijkheid voor deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen (hierna ook: ‘motorrijtuigenverzekering’).

12

Indusoft had een woonverzekering afgesloten bij Segurcaixa, die haar in totaal 44 704,34 EUR heeft uitgekeerd ter vergoeding van de door de brand veroorzaakte schade.

13

In maart 2014 heeft Segurcaixa bij de Juzgado de Primera Instancia de Vitoria-Gazteiz (rechter in eerste aanleg Vitoria-Gazteiz, Spanje) beroep ingesteld tegen Línea Directa en betaling gevorderd van een vergoeding van 44 704,34 EUR, vermeerderd met de wettelijke rente, op grond dat het schadegeval zijn oorsprong had gevonden in een ‘deelneming aan het verkeer’ die gedekt was door de motorrijtuigenverzekering voor het voertuig van Salazar Rodes. Die rechter heeft geoordeeld dat de betrokken brand niet kon worden aangemerkt als een ‘deelneming aan het verkeer’ naar Spaans recht, en heeft het beroep verworpen.

14

Segurcaixa heeft tegen dit vonnis van de Juzgado de Primera Instancia de Vitoria-Gazteiz hoger beroep ingesteld bij de Audiencia Provincial de Álava (rechter in tweede aanleg Álava, Spanje), die dit beroep heeft toegewezen en Línea Directa heeft veroordeeld tot betaling van de door Segurcaixa gevorderde vergoeding.

15

Línea Directa heeft tegen het arrest van de Audiencia Provincial de Álava cassatieberoep ingesteld bij de Tribunal Supremo (hoogste rechterlijke instantie, Spanje).

16

Laatstgenoemde rechterlijke instantie merkt op dat de Audiencia Provincial de Álava een ruime uitlegging aan het begrip ‘deelneming aan het verkeer’ heeft gegeven, volgens welke daaronder in het Spaans recht ook de situatie valt waarin een voertuig dat niet permanent in een privégarage wordt gestald, vuur vat, en deze brand, zonder toedoen van derden, ontstaat om redenen die eigen zijn aan het voertuig.

17

In deze context is de centrale vraag volgens de verwijzende rechter of de motorrijtuigenverzekering een ongeval dekt waarbij een voertuig is betrokken waarvan de motor niet draaide maar dat in een privégarage stond geparkeerd en dus geen enkel risico voor de weggebruikers vormde.

18

In dit verband merkt die rechterlijke instantie op dat volgens haar rechtspraak het begrip ‘deelneming aan het verkeer’ in het Spaans recht niet alleen ziet op situaties waarin een voertuig zich verplaatst, maar ook op situaties waarin de motor van een voertuig niet draait of waarin een voertuig tijdens een rit tot stilstand komt en vuur vat.

19

De Tribunal Supremo heeft evenwel ook reeds geoordeeld dat een brand van een op de openbare weg geparkeerd voertuig dat met dekens was bedekt tegen vorst, geen situatie was die onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer’ naar Spaans recht viel.

20

Die rechterlijke instantie preciseert dat wanneer een voertuig stilstaat en het schadegeval geen verband houdt met de vervoersfunctie van het voertuig, er volgens haar rechtspraak geen ‘deelneming aan het verkeer’ is die door de verplichte verzekering kan worden gedekt.

21

In deze context wijst de verwijzende rechter erop dat de bestuurder naar Spaans recht niet aansprakelijk is voor door deelneming aan het verkeer van een voertuig veroorzaakte schade die te wijten is aan overmacht die losstaat van het besturen van het voertuig. Evenwel worden noch defecten aan een voertuig noch het breken of niet werken van een van de mechanismen ervan als overmacht beschouwd. In situaties waarin het ongeval wordt veroorzaakt door een voertuigdefect, bevrijdt dit defect de bestuurder dus niet van zijn aansprakelijkheid en sluit het de dekking door de motorrijtuigenverzekering derhalve niet uit.

22

Enerzijds meent de verwijzende rechter dat indien de brand ontstaat wanneer het voertuig stilstaat maar zijn oorsprong vindt in een voor de verplaatsing van het voertuig noodzakelijke of nuttige functie, deze situatie moet worden geacht verband te houden met de gebruikelijke functie van het voertuig.

23

Anderzijds kan een situatie van een in een privégarage geparkeerd voertuig buiten het begrip ‘deelneming aan het verkeer’ in de zin van artikel 3 van richtlijn 2009/103 vallen wanneer er ofwel vanwege de tijd die is verstreken tussen het eerdere gebruik van het voertuig en de brand, ofwel vanwege de manier waarop het schadegeval zich heeft voorgedaan, geen verband is tussen het schadegeval en de deelneming aan het verkeer van het voertuig.

24

De verwijzende rechter voegt daaraan toe dat indien geen acht wordt geslagen op het tijdsverband tussen het eerdere gebruik van het voertuig en het ontstaan van de schade, dit zou kunnen leiden tot gelijkstelling van de verplichte verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de verzekering van de eigenaar die de aansprakelijkheid dekt waartoe het loutere bezit of de loutere eigendom van een voertuig aanleiding kan geven.

25

In die omstandigheden heeft de Tribunal Supremo de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:

‘1)

Verzet artikel 3 van [richtlijn 2009/103] zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een stilstaand voertuig, wanneer de brand zijn oorsprong vindt in de mechanismen die nodig zijn voor de vervoersfunctie van het voertuig?

2)

Indien de eerste vraag ontkennend wordt beantwoord, verzet artikel 3 van richtlijn 2009/103 zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een voertuig, wanneer het niet mogelijk is een verband met een eerdere verplaatsing van het voertuig aan te tonen, zodat niet kan worden vastgesteld dat de brand verband houdt met een gemaakte rit?

3)

Indien de tweede vraag ontkennend wordt beantwoord, verzet artikel 3 van richtlijn 2009/103 zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een voertuig, wanneer dit voertuig gestald is in een afgesloten privégarage?’

Beantwoording van de prejudiciële vragen

Ontvankelijkheid van de eerste vraag

26

Línea Directa meent dat de eerste vraag niet-ontvankelijk is omdat ze zuiver hypothetisch is. Volgens deze onderneming is het enige wat de verwijzende rechter met zekerheid heeft vastgesteld, dat de brand is ontstaan in het elektrische circuit van het betrokken voertuig. Daarentegen is niet aangetoond dat de brand zijn oorsprong heeft gevonden in de voor de vervoersfunctie van dit voertuig noodzakelijke mechanismen.

27

Dienaangaande moet in herinnering worden gebracht dat er volgens vaste rechtspraak een vermoeden van relevantie rust op de vragen betreffende de uitlegging van het Unierecht die de nationale rechter heeft gesteld binnen het onder zijn eigen verantwoordelijkheid geschetste feitelijke en wettelijke kader, ten aanzien waarvan het niet aan het Hof is de juistheid te onderzoeken. Het Hof kan slechts weigeren uitspraak te doen op een verzoek van een nationale rechter om een prejudiciële beslissing wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het Unierecht geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, of wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen (arrest van 24 oktober 2018, XC e.a., C-234/17, EU:C:2018:853, punt 16).

28

In casu blijkt niet duidelijk dat de uitlegging van Unierecht waar met de eerste vraag om wordt verzocht geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, of dat het vraagstuk van hypothetische aard is. Uit het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt namelijk dat deze uitlegging bedoeld is om het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van artikel 3 van richtlijn 2009/103 te verduidelijken, en dat dit noodzakelijk is voor de beslechting van het hoofdgeding, dat betrekking heeft op de vergoeding van door een brandend voertuig veroorzaakte schade. Bovendien heeft de verwijzende rechter voldoende gegevens, feitelijk en rechtens, verstrekt om het Hof in staat te stellen een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen.

Ten gronde

29

Met zijn prejudiciële vragen, die samen moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 aldus moet worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van deze bepaling een situatie als die in het hoofdgeding valt, waarin een in een privégarage van een gebouw gestald voertuig vuur heeft gevat, wat heeft geleid tot een brand — die is ontstaan in het elektrische circuit van dit voertuig —, die schade heeft veroorzaakt aan dit gebouw, ook al was het voertuig vóór de brand al meer dan 24 uur niet verplaatst.

30

Artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 bepaalt dat iedere lidstaat, onverminderd de toepassing van artikel 5 van deze richtlijn, de nodige maatregelen treft opdat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op zijn grondgebied zijn gestald, door een verzekering is gedekt.

31

Vooraf zij erop gewezen dat een auto als die in het hoofdgeding onder het in artikel 1, punt 1, van richtlijn 2009/103 bedoelde begrip ‘voertuigen’ valt, dat wordt gedefinieerd als ‘rij- of voertuigen die bestemd zijn om zich anders dan langs spoorstaven over de grond te bewegen en die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven’. Verder staat vast dat dit voertuig gewoonlijk op het grondgebied van een lidstaat was gestald en dat er voor dit voertuig geen krachtens artikel 5 van deze richtlijn vastgestelde afwijking geldt.

32

Wat betreft de vraag of een situatie als die in het hoofdgeding onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van artikel 3, eerste alinea, van die richtlijn valt, moet eraan worden herinnerd dat dit begrip niet aan de beoordeling van elke lidstaat kan worden overgelaten, maar een autonoom begrip van Unierecht vormt dat volgens vaste rechtspraak in het bijzonder dient te worden uitgelegd in het verband van de context van deze bepaling en de doelstellingen van de regeling waarvan het deel uitmaakt (arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punt 24).

33

De Unieregelgeving op het gebied van verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven, waaronder richtlijn 2009/103, beoogt enerzijds het vrije verkeer te waarborgen, zowel van gewoonlijk op het grondgebied van de Europese Unie gestalde voertuigen als van de inzittenden van die voertuigen, en anderzijds te verzekeren dat de slachtoffers van door deze voertuigen veroorzaakte ongevallen een vergelijkbare behandeling krijgen, ongeacht de plaats op het grondgebied van de Unie waar het ongeval zich heeft voorgedaan (zie in die zin arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punten 25 en 26).

34

Bovendien blijkt uit de evolutie van deze regelgeving dat de Uniewetgever de doelstelling van bescherming van de slachtoffers van door die voertuigen veroorzaakte ongevallen voortdurend heeft nagestreefd en versterkt (arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punt 27).

35

In het licht van deze overwegingen heeft het Hof geoordeeld dat artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 aldus moet worden uitgelegd dat het daarin vervatte begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ niet beperkt is tot situaties in het wegverkeer, te weten deelneming aan het verkeer op de openbare weg, en dat onder dit begrip elk gebruik van een voertuig valt dat overeenstemt met de gebruikelijke functie van dit voertuig (arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punt 28).

36

Het Hof heeft gepreciseerd dat de motorrijtuigen bedoeld in artikel 1, punt 1, van richtlijn 2009/103 onafhankelijk van hun kenmerken bestemd zijn om gewoonlijk als vervoermiddel te dienen, zodat voormeld begrip ieder gebruik van een voertuig als vervoermiddel omvat (arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punt 29).

37

Dienaangaande zij er ten eerste op gewezen dat het feit dat het voertuig stilstond toen hiermee een ongeval plaatsvond, op zich niet uitsluit dat het gebruik van dat voertuig op dat moment kan vallen onder de functie ervan als vervoermiddel en bijgevolg onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer’ in de zin van artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 (zie in die zin arrest van 15 november 2018, BTA Baltic Insurance Company, C-648/17, EU:C:2018:917, punt 38 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

38

De vraag of de motor van het betrokken voertuig op het moment van het ongeval al of niet draaide, is evenmin doorslaggevend (zie in die zin arrest van 15 november 2018, BTA Baltic Insurance Company, C-648/17, EU:C:2018:917, punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

39

Ten tweede zij eraan herinnerd dat volgens de rechtspraak van het Hof geen enkele bepaling van richtlijn 2009/103 de omvang van de verzekeringsplicht en van de bescherming die deze verplichting aan de slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen beoogt te bieden, beperkt tot het gebruik van dergelijke voertuigen op bepaalde terreinen of op bepaalde wegen (arrest van 20 december 2017, Núñez Torreiro, C-334/16, EU:C:2017:1007, punt 31).

40

Bijgevolg hangt de draagwijdte van het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 niet af van het soort terrein waarop het betrokken voertuig wordt gebruikt, en met name niet van de omstandigheid dat dat voertuig op het moment van het ongeval stilstaat op een parkeerterrein (zie in die zin arrest van 15 november 2018, BTA Baltic Insurance Company, C-648/17, EU:C:2018:917, punten 37 en 40).

41

In die omstandigheden moet worden geoordeeld dat het parkeren en het gedurende bepaalde perioden stilstaan van het voertuig, natuurlijke en noodzakelijke fasen zijn die integraal deel uitmaken van het gebruik ervan als vervoermiddel.

42

Aldus wordt een voertuig gebruikt overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wanneer het wordt verplaatst, maar in beginsel ook wanneer het staat geparkeerd tussen twee verplaatsingen.

43

In casu moet worden geconstateerd dat het parkeren van een voertuig in een privégarage een gebruik van dat voertuig vormt dat overeenstemt met zijn functie van vervoermiddel.

44

Aan deze conclusie wordt niet afgedaan door het feit dat het voertuig al meer dan 24 uur geparkeerd stond in die garage. Het parkeren van een voertuig betekent immers dat het — soms lange tijd — blijft staan tot de volgende verplaatsing.

45

Aangaande de omstandigheid dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde ongeval is veroorzaakt door een brand die is ontstaan in het elektrische circuit van een voertuig, moet worden geoordeeld dat zodra het aan de oorsprong van het ongeval liggende voertuig beantwoordt aan de definitie van ‘voertuigen’ in de zin van artikel 1, punt 1, van richtlijn 2009/103, niet verder hoeft te worden nagegaan welk onderdeel van het voertuig de schade heeft veroorzaakt of waarvoor dat onderdeel dient.

46

Deze uitlegging is in overeenstemming met de doelstelling om slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen te beschermen, die de Uniewetgever, zoals in punt 34 van dit arrest in herinnering is gebracht, voortdurend heeft nagestreefd en versterkt.

47

Bovendien wordt die uitlegging bevestigd door artikel 13 van richtlijn 2009/103, volgens hetwelk wettelijke of contractuele bepalingen worden geacht niet te gelden inzake aanspraken van derden die slachtoffer zijn van een ongeval, indien ze schade van verzekeringsdekking uitsluiten die is veroorzaakt door het gebruik of het besturen van een voertuig door een persoon die de wettelijke technische vereisten inzake de toestand en veiligheid van het betrokken voertuig niet in acht heeft genomen.

48

Gelet op het voorgaande dient op de gestelde vragen te worden geantwoord dat artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 aldus moet worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van deze bepaling een situatie als die in het hoofdgeding valt, waarin een in een privégarage van een gebouw gestald voertuig dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, vuur heeft gevat, wat heeft geleid tot een brand — die is ontstaan in het elektrische circuit van dit voertuig —, die schade heeft veroorzaakt aan dit gebouw, ook al was het voertuig vóór de brand al meer dan 24 uur niet verplaatst.

Kosten

49

Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Het Hof (Tweede kamer) verklaart voor recht:

Artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid, moet aldus worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van deze bepaling een situatie als die in het hoofdgeding valt, waarin een in een privégarage van een gebouw gestald voertuig dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, vuur heeft gevat, wat heeft geleid tot een brand — die is ontstaan in het elektrische circuit van dit voertuig —, die schade heeft veroorzaakt aan dit gebouw, ook al was het voertuig vóór de brand al meer dan 24 uur niet verplaatst.

ondertekeningen

Conclusie 28‑02‑2019

Y. Bot

Partij(en)

Zaak C-100/181.

Línea Directa Aseguradora, SA

tegen

Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros

[verzoek van de Tribunal Supremo (hoogste rechterlijke instantie, Spanje) om een prejudiciële beslissing]

I. Inleiding

1.

Het verzoek van de Tribunal Supremo (hoogste rechterlijke instantie, Spanje) om een prejudiciële beslissing heeft betrekking op de uitlegging van artikel 3 van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid.2.

2.

Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen twee verzekeringsmaatschappijen, namelijk Línea Directa Aseguradora, SA (hierna: ‘Línea Directa’) en Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros (hierna: ‘Segurcaixa’), over de dekking door de motorrijtuigenverzekering van schade die aan een eengezinswoning is veroorzaakt doordat het in de garage van deze woning gestalde voertuig brand had gevat.

3.

Met zijn vragen wenst de verwijzende rechter te vernemen of het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’, zoals bedoeld in artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103, aldus kan worden uitgelegd dat hieronder ook een situatie valt waarin een voertuig vuur vat terwijl het reeds langer dan 24 uur in een privéparkeerplaats gestald was en de brand volgens die rechter zijn oorsprong vindt in de mechanismen die noodzakelijk zijn voor het vervullen van de vervoersfunctie van het voertuig.

4.

Aan het slot van mijn analyse zal ik betogen dat het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ moet worden uitgelegd met inaanmerkingneming van de betrokkenheid van een voertuig dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, bij een schadegeval dat zich voordoet op een plaats die voor het parkeren van voertuigen bestemd is.

5.

Ik zal namelijk in overweging geven dat de omstandigheden van het hoofdgeding geen rechtvaardiging vormen om de definitie van dit begrip te wijzigen door vaststelling, hetzij van een ruimtelijke beperking waarbij het parkeren in een privégarage wordt uitgesloten, hetzij van een tijdslimiet tussen het intreden van het risico en de eerdere verplaatsing van het gestalde voertuig, of nog van een causale beperking naargelang van de mechanische oorsprong van het schadegeval.

II. Toepasselijke bepalingen

A. Unierecht

6.

Artikel 1, punt 1, van richtlijn 2009/103 bepaalt:

‘Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

1.

‘voertuigen’: alle rij- of voertuigen die bestemd zijn om zich anders dan langs spoorstaven over de grond te bewegen en die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven, alsmede al dan niet aan de rij- of voertuigen gekoppelde aanhangwagens en opleggers’.

7.

Artikel 3 van deze richtlijn luidt als volgt:

‘Iedere lidstaat treft, onverminderd de toepassing van artikel 5, de nodige maatregelen opdat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op zijn grondgebied zijn gestald, door een verzekering is gedekt.

De dekking van de schade alsmede de voorwaarden van deze verzekering worden in de in de eerste alinea bedoelde maatregelen vastgesteld.

[…]

De in de eerste alinea bedoelde verzekering dekt zowel materiële schade als lichamelijk letsel.’

8.

Artikel 13, lid 1, eerste alinea, onder c), van deze richtlijn bepaalt:

‘Iedere lidstaat neemt de nodige maatregelen, opdat alle wettelijke bepalingen of contractuele clausules in een verzekeringspolis, afgegeven overeenkomstig artikel 3, voor de toepassing van dat artikel worden geacht niet te gelden inzake aanspraken van derden die slachtoffer zijn van een ongeval, in gevallen waarin van de verzekering is uitgesloten het gebruik of het besturen van voertuigen:

[…]

c)

door personen die de wettelijke technische vereisten inzake de toestand en veiligheid van het betrokken voertuig niet in acht hebben genomen.’

9.

Artikel 29 van dezelfde richtlijn luidt als volgt:

‘De richtlijnen 72/166/EEG[3.], 84/5/EEG[4.], 90/232/EEG[5.], 2000/26/EG[6.] en 2005/14/EG[7.] […] worden ingetrokken […].

Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijnen gelden als verwijzingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantietabel in bijlage II.’

B. Spaans recht

10.

De Ley sobre responsabilidad civil y seguro en la circulación de vehículos a motor (wet inzake wettelijke aansprakelijkheid en de verzekering in het motorrijtuigenverkeer), die is gecodificeerd bij Real Decreto Legislativo 8/2004 (koninklijk wetsbesluit nr. 8/2004) van 29 oktober 20048., in de ten tijde van de feiten toepasselijke versie, bepaalt in artikel 1, lid 1:

‘De bestuurder van een motorvoertuig is wegens het risico dat door het besturen daarvan ontstaat, aansprakelijk voor de daarmee in het verkeer aan personen en zaken toegebrachte schade.

In geval van schade aan personen vervalt zijn aansprakelijkheid alleen indien hij bewijst dat de schade uitsluitend te wijten is aan de schuld van de gelaedeerde persoon of aan overmacht die losstaat van het besturen of het functioneren van het voertuig; gebreken aan het voertuig of het breken of niet werken van een onderdeel of mechanisme worden niet als overmacht beschouwd.

In geval van schade aan goederen is de bestuurder aansprakelijk jegens derden wanneer hij civielrechtelijk aansprakelijk is krachtens de artikelen 1902 en volgende van de Código Civil [burgerlijk wetboek], de artikelen 109 en volgende van de Código Penal [wetboek van strafrecht], en de bepalingen van onderhavige wet.

Indien de bestuurder en het slachtoffer beiden nalatig zijn geweest, wordt de aansprakelijkheid gedeeld naar billijkheid en het bedrag van de schadevergoeding uitgesplitst volgens ieders aansprakelijkheid.

De eigenaar niet-bestuurder is aansprakelijk voor het lichamelijk letsel en de materiële schade die worden veroorzaakt door de bestuurder wanneer hij met hem een van de in artikel 1903 van het burgerlijk wetboek en artikel 120, lid 5, van het wetboek van strafrecht genoemde banden heeft. Deze aansprakelijkheid eindigt wanneer de eigenaar bewijst dat hij alle zorgvuldigheid van een goed huisvader heeft betracht om de schade te voorkomen.

De eigenaar niet-bestuurder van een voertuig dat niet door de verplichte verzekering is gedekt, is gezamenlijk met de bestuurder aansprakelijk voor de materiële schade en het lichamelijk letsel die door dit voertuig worden veroorzaakt, tenzij hij bewijst dat het voertuig van hem is gestolen.’

11.

Artikel 2, lid 1, van de Reglamento del seguro obligatorio de responsabilidad civil en la circulación de vehículos de motor (regeling inzake de verplichte verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid betreffende de deelname aan het verkeer van motorrijtuigen), zoals gecodificeerd bij Real Decreto 1507/2008 (koninklijk besluit nr. 1507/2008) van 12 september 20089., bepaalt:

‘Voor de wettelijke aansprakelijkheid in het verkeer van motorvoertuigen en de dekking door de verplichte verzekering als geregeld in deze regeling, wordt verstaan onder deelname aan het verkeer, de gevolgen van het risico waarmee het besturen van motorvoertuigen als bedoeld in het voorgaande artikel gepaard gaat, zowel in garages en op parkeerplaatsen als op openbare en privéterreinen die geschikt zijn voor verkeer, binnen of buiten de bebouwde kom, alsmede op wegen en terreinen die algemeen worden gebruikt, hoewel zij daartoe niet geschikt zijn.’

III. Feiten van het hoofdgeding en prejudiciële vragen

12.

In de namiddag van 19 augustus 2013 heeft Luis Salazar Rodes zijn voertuig, dat hij tien dagen voordien had gekocht, gestald in de garage van een eengezinswoning die eigendom is van Industrial Software Indusoft.

13.

In de namiddag van 20 augustus 2013 heeft hij de motor van zijn voertuig gestart zonder dat het hem gelukt is zijn voertuig te verplaatsen.

14.

Enkele uren later, rond 3 uur 's ochtends, heeft het voertuig van Salazar Rodes, waarmee sedert langer dan 24 uur niet meer was gereden, vuur gevat waardoor schade is veroorzaakt aan de aan de garage grenzende woning. De brand is ontstaan in het elektrische circuit van het voertuig.

15.

De wettelijke aansprakelijkheid voor deelneming aan het verkeer van het voertuig van Salazar Rodes was gedekt door een bij Línea Directa afgesloten verzekering.

16.

Industrial Software Indusoft, waarvan de eengezinswoning was verzekerd bij Segurcaixa, heeft een vergoeding van 44 704,34 EUR ontvangen ter vergoeding van de door de brand van het betrokken voertuig aan dit gebouw veroorzaakte materiële schade.

17.

Op 5 maart 2014 heeft Segurcaixa Línea Directa gedagvaard voor de Juzgado de Primera Instancia de Vitoria-Gazteiz (rechter in eerste aanleg Vitoria-Gazteiz, Spanje) om deze verzekeringsmaatschappij te laten veroordelen tot betaling van een bedrag van 44 704,34 EUR, vermeerderd met de wettelijke rente, op grond dat het schadegeval zijn oorsprong had gevonden in een verkeersincident dat gedekt was door de motorrijtuigenverzekering voor het voertuig van Salazar Rodes. Deze rechter heeft geoordeeld dat de brand niet kon worden aangemerkt als een ‘deelneming aan het verkeer’ die gedekt was door de motorrijtuigenverzekering en heeft de vordering van Segurcaixa afgewezen.

18.

Segurcaixa heeft hoger beroep tegen dit vonnis ingesteld bij de Audiencia Provincial de Álava (rechter in tweede aanleg Álava, Spanje), die die uitspraak heeft vernietigd en de vordering van Segurcaixa heeft toegewezen op grond van een ruime uitlegging van het begrip ‘deelneming aan het verkeer’10., volgens welke ‘de brand van een voertuig dat door de eigenaar ervan niet-permanent in een garage wordt gestald, wanneer deze brand, zonder toedoen van een derde, het gevolg is van redenen die eigen zijn aan het voertuig’, onder dat begrip valt.

19.

Línea Directa heeft tegen dit arrest cassatieberoep ingesteld bij de Tribunal Supremo.

20.

Deze rechterlijke instantie zet uiteen dat in het Spaanse recht tot omzetting van richtlijn 2009/103 de materiële werkingssfeer van de wettelijke aansprakelijkheid voor deelneming aan het verkeer van voertuigen in de zin van artikel 3 van die richtlijn wordt afgebakend, waarbij ‘deelneming aan het verkeer’ wordt gedefinieerd als ‘de gevolgen van het risico waarmee het besturen van motorrijtuigen gepaard gaat’, zowel in garages en op parkeerplaatsen als op openbare en privéterreinen die geschikt zijn voor verkeer, binnen of buiten de bebouwde kom, alsmede op wegen en terreinen die algemeen worden gebruikt, hoewel zij daartoe niet geschikt zijn.

21.

De Tribunal Supremo merkt op dat volgens zijn ruime uitlegging van het risico dat uit deelneming aan het verkeer voortvloeit een stilstaand voertuig of een voertuig waarvan de motor is afgezet, door de verplichte verzekering wordt gedekt wanneer het incident verband houdt met de vervoersfunctie van het voertuig. Dat geldt ook ingeval een voertuig tijdens een rit vlam vat.

22.

Het geval waarin een gestald voertuig dat met dekens tegen vorst wordt beschermd, vuur vat, heeft die rechter daarentegen uitgesloten.

23.

De Tribunal Supremo verduidelijkt dat de bestuurder van een voertuig naar Spaans recht niet aansprakelijk is voor schade als gevolg van overmacht, maar dat gebreken aan het voertuig of het niet werken van een van de mechanismen ervan niet als overmacht worden beschouwd. Dat het ongeval aan een gebrek aan het voertuig te wijten zou zijn, sluit overigens niet uit dat het voertuig door de verplichte verzekering wordt gedekt en dat vervolgens verhaal kan worden gehaald op de fabrikant, indien aan de voorwaarden is voldaan.

24.

Deze rechterlijke instantie vraagt zich daarom af of het verenigbaar is met richtlijn 2009/103, te verklaren dat de motorrijtuigenverzekering een ongeval dekt waarbij een voertuig betrokken was dat in de garage van een eengezinswoning gestald was en waarvan de motor uit stond, zonder dat er sprake was van deelneming aan het verkeer en zonder dat dit voertuig een risico voor de weggebruikers vormde. Deze situatie zou veeleer kunnen vallen onder de aansprakelijkheid van de eigenaar van een potentieel gevaarlijke zaak.

25.

Niettemin merkt de verwijzende rechter op dat de doelstelling van de regelgeving van de Unie, om de slachtoffers van door voertuigen veroorzaakte ongevallen te beschermen, de dekking van de gevolgen van de brand van een stilstaand voertuig zou kunnen rechtvaardigen, indien de brand zijn oorsprong vindt in een voor de verplaatsing van dit voertuig noodzakelijke of nuttige functie. Deze situatie zou dan met de gebruikelijke vervoersfunctie van het voertuig in verband kunnen worden gebracht.

26.

Wanneer er vanwege de tijd die is verstreken tussen het eerdere gebruik van het voertuig en het ongeval, of wegens de manier waarop het ongeval zich heeft voorgedaan, geen rechtstreeks verband is tussen het risico en het gebruik van het voertuig, valt echter niet uit te sluiten dat een situatie waarin een voertuig gestald is, niet onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ valt.

27.

De verwijzende rechter benadrukt in dit verband dat een uitlegging waarbij geen acht wordt geslagen op het tijdsverband tussen het eerdere gebruik van het voertuig en het ontstaan van schade zou kunnen leiden tot gelijkstelling van de verplichte verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de verzekering van de eigenaar die de aansprakelijkheid dekt waartoe het loutere bezit of de loutere eigendom van een voertuig aanleiding kan geven.

28.

Daarop heeft de Tribunal Supremo de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:

‘1)

Verzet artikel 3 van richtlijn 2009/103 zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een voertuig, wanneer de brand zijn oorsprong vindt in de mechanismen die nodig zijn voor de vervoersfunctie van het voertuig?

2)

Indien de eerste vraag ontkennend wordt beantwoord, verzet artikel 3 van richtlijn 2009/103 zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een voertuig, wanneer het niet mogelijk is een verband met een eerdere verplaatsing van het voertuig aan te tonen, zodat niet kan worden vastgesteld dat de brand verband houdt met een gemaakte rit?

3)

Indien de tweede vraag ontkennend wordt beantwoord, verzet artikel 3 van richtlijn 2009/103 zich tegen een uitlegging waarbij in de dekking door de verplichte verzekering schade is begrepen die wordt veroorzaakt door brand van een voertuig, wanneer dit voertuig gestald is in een afgesloten privégarage?’

IV. Analyse

A. Ontvankelijkheid van de eerste prejudiciële vraag

29.

Línea Directa stelt dat de eerste prejudiciële vraag niet ontvankelijk is omdat ze hypothetisch is. Deze verzekeringsmaatschappij stelt in wezen dat de verwijzende rechter ervan uitgaat dat de brand zijn oorsprong vindt in de mechanismen die nodig zijn voor de vervoersfunctie van het voertuig, hoewel daar in het hoofdgeding geen bewijs voor te vinden is. Volgens Línea Directa is alleen vastgesteld dat de brand is ontstaan in het elektrische circuit van het voertuig.

30.

Volgens vaste rechtspraak van het Hof ‘is het uitsluitend aan de nationale rechter aan wie het geschil is voorgelegd en die de verantwoordelijkheid draagt voor de te geven rechterlijke beslissing, om, gelet op de bijzonderheden van het geval, zowel de noodzaak van een prejudiciële beslissing voor het wijzen van zijn vonnis te beoordelen als de relevantie van de vragen die hij aan het Hof voorlegt. Hieruit volgt dat, wanneer de gestelde vragen betrekking hebben op de uitlegging van een bepaling van Unierecht, het Hof in beginsel verplicht is uitspraak te doen […] Bijgevolg worden vragen die het Unierecht betreffen, vermoed relevant te zijn. De weigering van het Hof om uitspraak te doen op een prejudiciële vraag van een nationale rechter is slechts mogelijk wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van een Unierechtelijke bepaling geen verband houdt met een reëel geding of met het voorwerp van het hoofdgeding, wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of wanneer het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen […]’11..

31.

In casu is dit niet het geval. De feitelijke omstandigheden van het door de Tribunal Supremo omschreven geding, die twijfels deden rijzen over de omvang van de werkingssfeer van de verplichte motorrijtuigenverzekering, beperken zich niet tot de oorzaak van de brand van het voertuig in kwestie. De gevraagde uitlegging van het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ is noodzakelijk voor de beslechting van het geding. Gelet op de eerdere arresten van het Hof, is uitlegging ervan gerechtvaardigd.

32.

In deze omstandigheden stel ik het Hof voor de eerste prejudiciële vraag ontvankelijk te verklaren.

B. Ten gronde

33.

Met zijn prejudiciële vragen, die samen moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 aldus moet worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ een situatie valt waarin de brand die is ontstaan in het elektrische circuit van een voertuig dat gedurende meer dan 24 uur in een privégarage was gestald, de aan deze garage grenzende woning heeft beschadigd.

34.

In het licht van de rechtspraak van het Hof heeft de verwijzende rechter het bijzondere karakter van het geding benadrukt aangezien in casu een voertuig betrokken is bij een ongeval in een privéparkeerplaats, zonder dat het onmiddellijk tevoren was verplaatst.

35.

Hoewel sommige aspecten van het antwoord kunnen worden afgeleid uit eerdere uitspraken van het Hof, moet artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 immers opnieuw worden uitgelegd om vast te stellen of onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ een brand valt die spontaan is ontstaan en waarbij een stilstaand voertuig betrokken is, zonder dat het onmiddellijk daarvóór is verplaatst.

36.

In de eerste plaats dient te worden opgemerkt dat het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ een autonoom begrip van het Unierecht is waarvan de uitlegging niet kan worden overgelaten aan de beoordeling van elke lidstaat en dat het moet worden uitgelegd in het licht van de context en de doelstellingen van de regelgeving inzake de verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van voertuigen aanleiding kan geven12..

37.

In de tweede plaats kan worden opgemerkt dat de uitlegging van dit begrip is geëvolueerd onder invloed van de verschillende situaties die het Hof ter kennis zijn gebracht.

38.

Het Hof heeft namelijk voor recht verklaard dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ elk gebruik van een voertuig valt dat overeenstemt met de gebruikelijke functie ervan, namelijk de functie van vervoermiddel13..

39.

Op basis van deze uitlegging heeft het Hof geoordeeld dat situaties waarin het voertuig op een parkeerplaats stilstaat14., ongeacht of de motor draait op het tijdstip dat het ongeval zich voordoet15., door de verplichte verzekering worden gedekt.

40.

Het Hof heeft eveneens geoordeeld dat het gebruik van het voertuig in overeenstemming met zijn functie van vervoermiddel niet beperkt is tot het besturen van voertuigen, maar ook daarmee verband houdende handelingen omvat, zoals het gebruik van de portieren door de passagiers die uit een geparkeerd voertuig stappen16..

41.

Evenzo ziet het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ op elke situatie waarin een voertuig is gebruikt, niet alleen op de openbare weg, maar ook op een openbaar of privéterrein17., aangezien de draagwijdte van dit begrip niet afhangt van de kenmerken van het terrein waarop het voertuig wordt gebruikt18..

42.

Bij de huidige stand van de rechtspraak van het Hof lijdt het derhalve geen twijfel dat dit begrip ziet op situaties waarin de schade is veroorzaakt terwijl het voertuig gestald stond in een daartoe bestemde particuliere plaats.

43.

Opgemerkt dient echter te worden dat de verschillende zaken waarvan het Hof kennis heeft genomen gemeen hebben dat sprake is van de betrokkenheid van een voertuig dat op het tijdstip van de feiten of kort daarvóór werd gebruikt.

44.

Bijgevolg is de enige moeilijke vraag die moet worden beantwoord, de vraag of het feit dat het voertuig niet voldoende kort vóór het ongeval is gebruikt een grond kan vormen voor uitsluiting van de bescherming die de regelgeving van de Unie biedt op het gebied van wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van voertuigen aanleiding kan geven en, subsidiair, voor het geval dat die vraag ontkennend wordt beantwoord, of een causaal verband van technische aard vereist is.

45.

Drie redenen rechtvaardigen mijns inziens een ontkennend antwoord op deze hoofdvraag. Ten eerste moet worden opgemerkt dat de wetgever van de Unie, met betrekking tot de verlening van bescherming aan slachtoffers van door voertuigen veroorzaakte ongevallen, niet heeft voorzien in tijdsgrenzen voor het plaatsvinden van het ongeval.

46.

Ten tweede blijkt uit de evolutie van de rechtspraak van het Hof dat daarmee wordt beoogd de door de Uniewetgever voortdurend nagestreefde en versterkte doelstelling van bescherming19. te verwezenlijken wanneer een voertuig, waarvan de definitie onlangs door het Hof in herinnering is gebracht20., wordt gebruikt of bestemd is om te worden gebruikt in overeenstemming met zijn functie van vervoermiddel.

47.

Ten derde is een analyse per geval van de tijd die is verstreken sinds het laatste gebruik van het voertuig naar mijn mening een bron van rechtsonzekerheid, hetgeen in strijd is met de hierboven vermelde doelstelling.

48.

Hieruit leid ik af dat alleen situaties waarin het ongeval zich voordoet terwijl het voertuig wordt gebruikt of is gebruikt voor andere doeleinden dan vervoer, bijvoorbeeld als machine21., als wapen of als woonruimte, niet onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ vallen.

49.

Indien het Hof, in lijn met zijn rechtspraak, oordeelt dat het irrelevant is dat het schadegeval zich niet onmiddellijk na het gebruik van het voertuig als vervoermiddel heeft voorgedaan, daar de stalling ervan op zich reeds onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ valt, dient voor de beantwoording van de eerste vraag van de verwijzende rechter nog te worden bepaald of er beperkingen dienen te worden vastgesteld die verband houden met de oorsprong van de schade, namelijk de mechanismen van het voertuig die nodig zijn om de vervoersfunctie ervan te vervullen.

50.

Enerzijds dient te worden geconstateerd dat de Uniewetgever geen dergelijke voorwaarden heeft vastgesteld. Anderzijds volstaat het volgens mij, gelet op de bijzondere feitelijke omstandigheden van het hoofdgeding — te weten een spontaan ontstane brand van een voertuig —, vast te stellen dat het voertuig bij het incident betrokken was, zoals ook het geval had kunnen zijn indien het voertuig toevalligerwijze was ontploft of indien de schade was veroorzaakt door een product of een vloeistof afkomstig van een lek aan een voertuig22..

51.

Aangezien dit type risico inherent is aan de vervoersfunctie van het voertuig, behoeft niet te worden gezocht naar een bepaalde handeling of de precieze oorsprong van de schade naargelang van het mechanisme of onderdeel ervan dat nuttig is voor zijn functie van vervoermiddel.

52.

Een dergelijke uitlegging23. is in overeenstemming met de doelstelling van de Uniewetgever, ervoor te zorgen dat slachtoffers van door voertuigen veroorzaakte ongevallen een vergelijkbare behandeling krijgen, ongeacht waar in de Unie het ongeval zich heeft voorgedaan24.. Die doelstelling heeft hem er overigens toe aangezet geen limiet te stellen aan de dekking van risico's door de motorrijtuigenverzekering, onder meer ingeval het voertuig niet in overeenstemming is met de wettelijke technische vereisten inzake de toestand en veiligheid ervan, zoals blijkt uit artikel 13, lid 1, eerste alinea, onder c), van richtlijn 2009/103.

53.

In deze omstandigheden kan de betrokkenheid van het voertuig, dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, mijns inziens worden afgeleid uit de enkele vaststelling dat het op enigerlei wijze aan het plaatsvinden van het ongeval heeft bijgedragen.

54.

Bijgevolg kan artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 mijns inziens aldus worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ een situatie valt waarin een voertuig dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, betrokken is bij een brand op een voor parkeren bestemde plaats, ongeacht of die brand is ontstaan in een individuele privégarage dan wel na langdurige stilstand van het voertuig.

V. Conclusie

55.

Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging de prejudiciële vragen van de Tribunal Supremo te beantwoorden als volgt:

‘Artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid, moet aldus worden uitgelegd dat onder het begrip ‘deelneming aan het verkeer van voertuigen’ in de zin van deze bepaling een situatie valt waarin een voertuig dat overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wordt gebruikt, betrokken is bij een brand op een voor parkeren bestemde plaats, ongeacht of die brand is ontstaan in een individuele privégarage dan wel na langdurige stilstand van het voertuig.’

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.