5.5.9.3 Zetelverplaatsing SE

De regeling omtrent zetelverplaatsing van een SE is te vinden in artikel 8 van de SE-Verordening en in de artikelen 3-6 van de Uitvoeringswet verordening Europese vennootschap.1 Laatstgenoemde wet voorziet in een aanvullende regeling ten aanzien van de zetelverplaatsing van een SE met statutaire zetel in Nederland naar een andere lidstaat van de Europese Gemeenschap.

De SE-Verordening voorziet onder meer in de opstelling van een voorstel tot zetelverplaatsing door het leidinggevend orgaan of het bestuursorgaan en openbaarmaking daarvan. De door de SE-Verordening voorgeschreven procedure is in grote lijnen als volgt. Het bestuur of leidinggevend orgaan stelt het voorstel tot zetelverplaatsing op. Het voorstel behelst onder meer de voor de SE voorgestelde statutaire zetel, de voor de SE voorgestelde statuten en, in voorkomend geval, haar nieuwe benaming, de eventuele gevolgen van de verplaatsing voor de rol van de werknemers, het voor de verplaatsing voorgestelde tijdsschema en de rechten ter bescherming van de aandeelhouders en/of schuldeisers. Het leidinggevend orgaan of het bestuursorgaan stelt voorts een verslag op waarin de juridische en economische aspecten van de zetelverplaatsing worden toegelicht en onderbouwd en waarin de gevolgen van de verplaatsing voor de aandeelhouders, de schuldeisers en de werknemers worden toegelicht.

De aandeelhouders en schuldeisers van de SE hebben het recht om, ten minste een maand vóór de algemene vergadering die zich over de zetelverplaatsing dient uit te spreken, in de statutaire zetel van de SE kennis te nemen van het verplaatsingsvoorstel en van het verslag dat op grond van het verslag door het leidinggevend of het bestuursorgaan is opgesteld, en om op verzoek gratis een afschrift van deze documenten te krijgen.

Het besluit tot zetelverplaatsing kan pas twee maanden na de openbaarmaking van genoemd voorstel worden genomen. Hiervoor is een besluit van de algemene vergadering vereist met een meerderheid van ten minste twee derde van de uitgebrachte stemmen, tenzij bij de wetgeving inzake naamloze vennootschappen van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft, een grotere meerderheid is voorgeschreven of toegestaan.

De SE moet aantonen dat, met betrekking tot vorderingen die vóór de bekendmaking van het verplaatsingsvoorstel ontstaan, de belangen van de schuldeisers en van de houders van andere rechten jegens de SE (de rechten van de overheidslichamen daaronder begrepen) afdoende beschermd zijn overeenkomstig de voorschriften van de lidstaat waar de SE vóór de verplaatsing haar statutaire zetel heeft. Een lidstaat kan de toepassing van de eerste alinea uitbreiden tot vorderingen die vóór de verplaatsing ontstaan (of kunnen ontstaan), onverlet de nationale wetgeving van de lidstaten met betrekking tot het verrichten en waarborgen van betalingen aan de overheidslichamen.

De rechter, notaris of een andere bevoegde instantie geeft een attest af waaruit afdoende blijkt dat de aan de zetelverplaatsing voorafgaande handelingen en formaliteiten vervuld zijn. De nieuwe inschrijving kan pas plaatsvinden na overlegging van het attest, alsmede van het bewijs dat de voor de inschrijving in het land van de nieuwe statutaire zetel vereiste formaliteiten vervuld zijn. De verplaatsing van de statutaire zetel van de SE, alsmede de daarmee gepaard gaande wijziging van de statuten, worden van kracht op de datum waarop de SE wordt ingeschreven in het register van de nieuwe statutaire zetel. Wanneer de nieuwe inschrijving van de SE heeft plaatsgevonden, stelt het register van de nieuwe inschrijving het register van de vorige inschrijving daarvan in kennis. De doorhaling van de vorige inschrijving vindt plaats bij de ontvangst van die kennisgeving, doch niet eerder. De nieuwe inschrijving en de doorhaling van de oude inschrijving worden in de betrokken lidstaten openbaar gemaakt.

Voor de outbound zetelverplaatsing van de SE schrijft de Uitvoeringswet verordening Europese vennootschap een crediteurenverzetsprocedure voor. Nederlegging bij het handelsregister van het voorstel tot zetelverplaatsing dient in een landelijk verspreid dagblad te worden aangekondigd, waarmee de termijn waarbinnen crediteuren zich kunnen verzetten aanvangt. Zo lang er verzet kan worden aangetekend mag het attest als bedoeld in de SE-Verordening niet worden afgegeven. Indien tijdig verzet is gedaan, mag het attest pas worden afgegeven zodra het verzet is ingetrokken of de opheffing van het verzet uitvoerbaar is.

Artikel 8 lid 5 SE-Verordening biedt lidstaten de optie om beschermende maatregelen te nemen ter bescherming van minderheidsaandeelhouders die tegen de verplaatsing van de statutaire zetel van de SE zijn. De Nederlandse wetgever heeft er in dit verband voor gekozen om geen regeling op te nemen in de Uitvoeringswet verordening Europese vennootschap. Hij achtte dit niet opportuun.23 De wetgever wilde geen afwijkende regeling voor de SE ten opzichte van de NV en de BV introduceren.4 De wetgever verduidelijkt dat minderheidsaandeelhouders zich dienen neer te leggen bij het meerderheidsbesluit van de algemene vergadering. Dat is volgens de wetgever gerechtvaardigd omdat de zetelverplaatsing niet leidt tot een verandering van het vermogen van de vennootschap. Dat vermogen wordt door de zetelverplaatsing niet aangetast. Dat wil overigens niet zeggen dat de positie van de (minderheids)aandeelhouders in alle gevallen gelijk zal blijven, zo vervolgt de wetgever. Ten gevolge van de zetelverplaatsing wordt het recht van de (nieuwe) lidstaat van vestiging op de SE van toepassing. Dat recht kan aan (minderheids)aandeelhouders andere rechten toekennen dan het recht van de lidstaat van herkomst. Het recht van de nieuwe lidstaat van vestiging kan bijzondere voorzieningen omvatten voor de bescherming van minderheidsaandeelhouders.

Indien een NV of BV zich grensoverschrijdend omzet dienen overigens allereerst natuurlijk de regels die de Nederlandse wet stelt aan omzetting in acht te worden genomen.