Rb. 's-Gravenhage, 16-08-2011, nr. 398074 / KG ZA 11-804

Op 1 juni 2010 hebben partijen schriftelijk met elkaar een overeenkomst gesloten om per 1 juni 2010 een vennootschap onder firma (hierna ook: v.o.f.) aan te gaan om voor gezamenlijke rekening en onder gemeenschappelijke naam een restaurant te drijven met de naam "[X]" aan de [adres]te [plaats] (hierna: het restaurant). In de overeenkomst wordt [A] Beheer aangeduid als vennoot A en [B] als vennoot B.

Artikel 4 van de overeenkomst betreft de duur van de overeenkomst en luidt als volgt:"

Ieder der vennoten heeft het recht de vennootschap door opzegging te beëindigen, mits zodanige opzegging geschiedt met inachtneming van een termijn van ten minste acht maanden.

Opzegging moet geschieden per aangetekende brief gericht aan de andere vennoot.

"..."

[A] Beheer vordert - zakelijk weergegeven -

I. [B] te schorsen in de bevoegdheid om als vennoot in de vennootschap rechten of plichten aan te gaan voor en namens de vennootschap;

II. [B] te gebieden om zich te onthouden van enige gedraging waarbij de schijn wordt gewekt dat hij nog bevoegd is om als vennoot van de vennootschap tussen partijen rechten of plichten aan te gaan;

III. [B] te gebieden het pand, staande en gelegen aan de [adres]te [plaats], te verlaten;

IV. [B] te verbieden om de naam "Restaurant [X]" te gebruiken;

een en ander op straffe van een dwangsom.

Daartoe voert [A] Beheer onder meer het volgende aan.

Omdat ten tijde van de opening van het restaurant de geraamde kosten voor de verbouwing en inrichting hoger uitvielen dan gepland, diende [A] Beheer extra liquiditeit in de vorm van een lening te verstrekken. Ten gevolge daarvan voldeed de aanvankelijk door partijen op 1 juni 2010 ondertekende overeenkomst niet langer en heeft [A] Beheer voorgesteld een nieuwe overeenkomt op te stellen met een winst/verliesverhouding van 90% voor [A] Beheer en 10% voor [B]. Hoewel [B] deze nieuwe overeenkomst niet heeft getekend dient deze desalniettemin als uitgangspunt. [B] handelt onrechtmatig jegens [A] Beheer nu hij zich onttrekt aan elke controle op de exploitatie die hij thans met uitsluiting van [A] Beheer uitoefent, terwijl laatstgenoemde wel opdraait voor de oplopende schuldenlast. Daarbij komt dat de aandeelhouders van [A] Beheer in privé borg staan voor de schuld aan de bank. Door de omzet niet meer via de bankrekening te laten lopen maar in het restaurant alleen contante betaling te accepteren, houdt [B] de omzet welbewust buiten het zicht van [A] Beheer. Feitelijk gedraagt [B] zich thans als enig eigenaar van het restaurant, terwijl hij ongeschikt is om het restaurant te leiden. Omdat de relatie tussen de vennoten volledig verstoord is moeten partijen uit elkaar. [B] is (financieel) niet in staat de exploitatie voort te zetten. [A] Beheer heeft geen vertrouwen meer in [B] en zal hem dan ook geen krediet verlenen.

[B] voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.

in reconventie

[B] vordert - zakelijk weergegeven - [A] Beheer

Daartoe voert [B] onder meer het volgende aan.

Er is geen sprake van een gewichtige reden op basis waarvan de vennootschaps-overeenkomst kan worden ontbonden. In de bodemprocedure zal dat ook worden vastgesteld. De door [A] Beheer geuite beschuldigingen aan het adres van [B] zijn onjuist. Het is de verdienste van [B] dat hij inmiddels zorg heeft gedragen voor het afvloeien van een aantal personeelsleden zodat de loonkosten met zo'n € 19.000,-- per maand zijn gedaald. De door [A] Beheer ingestelde vorderingen beogen dat [B] als vennoot volledig wordt uitgesloten van al zijn bevoegdheden en contractuele verplichtingen hetgeen betekent dat de vennootschap feitelijk wordt ontbonden. Deze vorderingen zijn daarom in dit kort geding niet toewijsbaar. Anders dan [A] Beheer het doet voorkomen, draait het restaurant uitstekend. [B] betaalt alle leveranciers al dan niet contant en [A] Beheer heeft geen sommatiebrieven van leveranciers of de Rabobank overgelegd. Duidelijk is dat slechts de op 1 juni 2010 getekende vennootschaps-overeenkomst tussen partijen geldt. Deze zogenoemde 50/50 variant is tussen partijen van toepassing en dat betekent dat beide partijen over en weer dezelfde rechten en verplichtingen hebben. Tegenover klachten van [A] Beheer inzake privéopnames van [B] staat dat [A] Beheer er wel voor zorgt dat een bedrag van € 3.125,-- aan maandelijkse aflossing op haar lening gewoon plaats heeft alsmede een betaling van € 600,-- per week.

[A] Beheer voert gemotiveerd verweer, dat hierna, voor zover nodig, zal worden besproken.

Tussen partijen is in geschil of in de bodemprocedure geoordeeld zal worden dat de vennootschapsovereenkomst tussen partijen wegens gewichtige redenen ontbonden dient te worden. Nu de conventionele en de reconventionele vordering nauw met elkaar samenhangen, is er aanleiding deze vorderingen hierna tezamen te bespreken.

Voorop staat dat uitgegaan dient te worden van de door beide partijen op 1 juni 2010 ondertekende vennootschapsovereenkomst. [A] Beheer heeft op dit punt niet aannemelijk gemaakt dat [B] aan de ongetekende nadere overeenkomst gebonden is. Omdat de verschillende procentuele verhoudingen in de twee overeenkomsten voor de onderhavige vorderingen niet direct ter zake doende zijn, is er geen reden om deze kwestie hierna verder te bespreken. Ingevolge artikel 10 van deze overeenkomst is het een ieder der vennoten verboden om -kort gezegd- zijn recht in de vennootschap aan derden over te dragen. Zo er in deze zaak al sprake zou van overdracht door [A] Beheer van haar aandeel in de v.o.f. aan een derde, zou dit in strijd zijn met de tussen partijen gesloten overeenkomst. Overigens betrof het bericht over deze overdracht in de brief van 23 juni 2011 van [A] Beheer aan [B], in de visie van [A] Beheer, slechts een voorstel dat door [B] is geweigerd zodat het daarmee van de baan is. Wat daarvan ook zij, in dit geding worden [A] Beheer enerzijds en [B] anderzijds beschouwd als de vennoten die met elkaar meergenoemde v.o.f. ter zake van het restaurant zijn aangegaan.

[B] heeft betwist dat er gewichtige redenen zijn die nopen tot een rechterlijke ontbinding van de vennootschapsovereenkomst. Uit de hiervoor in het feitenrelaas weergegeven correspondentie tussen partijen blijkt echter dat de ergernis die partijen over en weer tegen elkaar zijn gaan koesteren gaandeweg groter is geworden. De verschillende visies die zij beiden op de bedrijfsvoering van het restaurant hebben, blijken niet goed met elkaar te sporen. Beide partijen beschuldigen elkaar van het plegen van eigen richting. Zowel de inbeslagname door [A] Beheer van de bedrijfsauto als het door [B] cash laten betalen door de klanten om te voorkomen dat [A] Beheer zicht heeft op de inkomsten zijn hiervan voorbeelden. Het plaatsen van beveiligingscamera's in het restaurant kan, waar het bedoeld zou zijn om het personeel en [B] in de gaten te houden, eveneens beschouwd worden als een blijk van wantrouwen. Ook blijkt uit de e-mails van [B] dat hij liefst zonder bemoeienis van de andere vennoot de bedrijfsvoering naar eigen inzicht ter hand neemt, althans wil nemen. Gelet op de e-mails en brieven van partijen vanaf 23 juni 2011 (hiervoor vermeld onder 1.10 en volgende) is er sprake van escalatie van het conflict tussen partijen over de wijze waarop de bedrijfsvoering dient te geschieden. In deze gegeven omstandigheden ligt het in de rede om te veronderstellen dat in de bodemprocedure met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid geoordeeld zal worden dat er tussen partijen sprake is van gewichtige redenen die nopen tot ontbinding van de onderhavige vennootschapsovereenkomst. Naar voorlopig oordeel is een goede bedrijfsvoering van het restaurant niet gebaat bij het conflict tussen partijen. Voorshands is voldoende gebleken dat de handelwijze van partijen inzake de bedrijfsauto, de betaling met cash geld door de klanten alsmede het dispuut tussen partijen over het voeren van de administratie leidt tot een situatie die niet lang kan voortduren. De in feite spiegelbeeldige vorderingen van partijen duiden er ook op dat de ene partij zonder de ander de bedrijfsvoering op zich wil nemen. Voorafgaande aan deze te verwachten ontbinding is er dan ook reden voor het nemen van een maatregel die ertoe leidt dat één van partijen voorlopig -totdat de rechter in de bodemprocedure over de door [A] Beheer gevorderde ontbinding heeft geoordeeld- met uitsluiting van de andere partij de bevoegdheid krijgt om als vennoot in de vennootschap rechten of verplichtingen aan te gaan voor en namens de vennootschap.

De vraag is vervolgens wie van partijen de meest gerede partij is om aangewezen te worden die bevoegdheid gestalte te geven.

Tussen partijen is niet in geschil dat [A] Beheer een bedrag van in totaal circa € 200.000,- in de vennootschap heeft geïnvesteerd. [B] heeft wat dit betreft opgemerkt dat [A] Beheer gelden heeft afgeboekt op haar lening en dat zij maandelijks een bedrag van € 3.725,00 netto van de vennootschappelijke rekening opneemt. [A] Beheer heeft op dit punt evenwel gesteld dat zij de door haar uit de v.o.f. gehaalde aflossingen en management fee weer teruggestort heeft vanwege de liquiditeitspositie van de v.o.f.. Ter zitting heeft [B], althans [E], desgevraagd verklaard dat [A] Beheer inderdaad nieuwe liquiditeit heeft verschaft aan de v.o.f.. Geoordeeld wordt dat de wijze van administreren van deze terugboekingen niet af doet aan de nieuwe kredietverschaffing door [A] Beheer aan de v.o.f.. Tussen partijen is ook niet in geschil dat de exploitatie van het restaurant nog niet winstgevend is. [B] heeft ter zitting gesteld dat ook de maanden juli en augustus 2011 nog een negatief beeld zullen laten zien. Ten aanzien van zijn verwachting dat vanaf september 2011 positieve cijfers worden verwacht en dat het jaar 2011 afgesloten kan worden met een winstsaldo van circa

€ 60.000,-- heeft [B] een cijfermatig overzicht overgelegd. [A] Beheer heeft laten blijken er geen vertrouwen in te hebben dat een winstverwachting gerechtvaardigd is. Geoordeeld wordt dat de door [B] gepresenteerde cijfers uiteraard slechts een prognose inhouden, opgesteld door de eigenadministrateur van [B]. Die cijfers gaan voorbij aan de huidige economische recessie. Bovendien is het geprognosticeerde resultaat sterk beïnvloed door de besparing op personeelskosten (€ 19.000,-- per maand), waarvan het realiteitsgehalte niet inzichtelijk is. Gelet op een en ander is de kans daarentegen niet denkbeeldig dat de v.o.f. ook de tweede helft van het lopende jaar met verliezen rekening dient te houden. De vraag is dan wie aan de v.o.f. krediet zal verschaffen. Dat [B] zal kunnen zorgen voor dat krediet is voorshands niet gebleken. Daarentegen is tussen partijen niet in geschil dat [A] Beheer daartoe wel in staat is. Daar komt bij dat indien [B] voorlopig aangewezen wordt om met uitsluiting van [A] Beheer de v.o.f. te vertegenwoordigen niet gesteld of gebleken is dat [B], na afsluiting van het boekjaar met een beperkte winst, de financiering van [A] Beheer kan overnemen. Een en ander leidt tot de conclusie dat de financiële draagkracht van [A] Beheer doorslaggevend is voor het oordeel dat zij vooralsnog de meest gerede partij is die -totdat in de bodemprocedure over de ontbinding is geoordeeld- de v.o.f. kan voortzetten met uitsluiting van de andere vennoot, [B]. Dit brengt met zich dat de conventionele vordering voor toewijzing vatbaar is en dat de reconventionele vordering dient te worden afgewezen. Er is aanleiding om aan de gevorderde ontruiming een termijn te verbinden op de wijze als hierna vermeld.

Oplegging van een dwangsom, als stimulans tot nakoming van de te geven beslissing, is aangewezen. De op te leggen dwangsom zal worden gemaximeerd. Voorts zal er worden bepaald dat de op te leggen dwangsom vatbaar is voor matiging door de rechter, voor zover handhaving daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn, mede in aanmerking genomen de mate waarin aan de veroordeling is voldaan, de ernst van de overtreding en de mate van verwijtbaarheid daarvan.

[B] zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van het geding in conventie en in reconventie. De kosten in reconventie worden op nihil begroot vanwege de nauwe samenhang met de conventie.