Einde inhoudsopgave
Zekerheid voor leverancierskrediet (O&R nr. 117) 2019/2.8.1.2
2.8.1.2 Zekerheidsrechten bevorderen de verstrekking van (leveranciers-)krediet
mr. K.W.C. Geurts, datum 01-10-2019
- Datum
01-10-2019
- Auteur
mr. K.W.C. Geurts
- JCDI
JCDI:ADS90776:1
- Vakgebied(en)
Insolventierecht / Faillissement
Goederenrecht / Verkrijging en verlies
Verbintenissenrecht / Overeenkomst
Voetnoten
Voetnoten
Zie bijvoorbeeld het onderzoek van Safavian & Sharma, World Bank Policy Research Working Paper 2007,nr. 4296. Zij concluderen dat het versterken van rechten van schuldeisers, bijvoorbeeld door zekerheidsrechten, tot een verhoging van de kredietverstrekking leidt. Zie ook het onderzoek van De Soto over het gebrek aan beschikbaar krediet en een niet goed functionerende economie in derdewereldlanden dat in verband wordt gebracht met de lage beschikbaarheid van onderpand voor krediet (in dit geval land), H. de Soto, The Mystery of Capital, UK: Black Swan, 2000, via Tollenaar, TvI 2016/9.
McCormack 2004, p. 15.
Dirix 2013, p. 2; Parl.St. Kamer, 2012-12, nr. 2463/1, p. 6.
Akseli 2011, paragraaf 2.4.2.1;UNCITRAL Legislative Guideon Secured Transactions, paragraaf 2-7, p. 1-2, paragraaf 46, p. 19 en paragraaf 117, p. 347-348; Von Bar, Clive & Schulte-Nölke 2009, p. 75-77; World Bank, Principles for Effective Insolvency and Creditor/Debtor Regimes, Revised 2015, p. ii-iii; De Boeck & Laryea, IMF 2003; Asian Development Bank, Law and Policy Reform at the Asian Development Bank, 2000, p. 90. Zie ook de mededeling van de Europese Commissie “ Denk eerst klein – Een Small Business Act voor Europa” van 25 juni 2008, p. 4.
Verstijlen 2013/6; Asser/Van Mierlo 3-VI 2016/9.
HR 3 februari 2012, NJ 2012/261, r.o. 4.9.3. Zie ook de conclusie van A-G Hammerstein bij dit arrest onder 2.22.
Zie de hoofdstukken 3 en 4 voor de wijzen waarop dit geschiedt in de vier rechtsstelsels.
UNCITRAL Legislative Guideon Secured Transactions, paragraaf 50, p. 329, paragraaf 118, p. 348; Memorie van Toelichting Pandwet, via Dirix 2013, p. 77; Gilmore, Harvard Law Review 1963, p. 1337; Gilmore 1965, p. 74-75 over de UCC; Goode, Texas International Law Journal 1998/33, p. 47, 50; Drobnig, Texas International Law Journal 1998/33, p. 54; McCormack 2004, p. 16-17; Von Bar, Clive & Schulte-Nölke 2009, p. 4454 en 4627.
Nationale wetgevers en ontwerpers van modelwetten nemen aan dat de verstrekking van krediet wordt gefaciliteerd en bevorderd door kredietverstrekkers de mogelijkheid te bieden om zekerheid te verkrijgen. Op deze wijze verkleinen zij het risico dat het verstrekte krediet niet wordt terugbetaald. De kredietverstrekker kan zich met voorrang vóór andere schuldeisers verhalen op het vermogen van de kredietnemer indien deze tekortschiet in zijn terugbetalingsverplichting. Hierdoor is de kredietverstrekker veelal eerder bereid om krediet te verstrekken, is het kredietbedrag hoger en/of de kosten voor het krediet lager.1 Dit heeft uiteindelijk positieve gevolgen voor de economische groei. Zo merkt McCormack op:
“Secured credit is variously said to be the oil of the economy and the engine of economic growth.”2
De veronderstelling dat zekerheid de kredietverstrekking bevordert, vormt voor wetgevers en rechters een rechtvaardiging voor het bestaan van zekerheidsrechten in een rechtsstelsel of modelwet. De Pandwet in het Belgische recht is een recent voorbeeld van een nationale wet waarbij aangenomen wordt dat het vernieuwde adequate zekerhedenrecht de kredietverlening bevordert en bijdraagt aan economische groei.3 De vele internationale modelwetten en studies illustreren tevens een verondersteld verband tussen zekerheid en kredietverstrekking.4
Ook de Nederlandse wetgever en Hoge Raad lijken van deze veronderstelling uit te gaan.5 Zo overweegt de Hoge Raad in het arrest Dix q.q./ING dat de aanvaarding van de verzamelpandakteconstructie leidt tot meer zekerheid voor banken, hetgeen de financiering van bedrijven door deze banken bevordert. Er wordt meer of goedkoper krediet verstrekt en er is minder snel aanleiding om de financiering te stoppen als het slechter gaat met het bedrijf van de kredietnemer.6
De veronderstelling dat zekerheid leidt tot de bevordering van kredietverstrekking geldt eveneens voor leverancierskrediet. Bijzonder aan de toekenning van zekerheid voor leverancierskrediet is dat aan dit zekerheidsrecht voorrang wordt verbonden, zodat de leverancier een eerste (en enige) zekerheidsrecht verkrijgt op de zaken. Het zekerheidsrecht heeft geen lagere rang dan een (eerder gevestigd) zekerheidsrecht ten gunste van een andere schuldeiser.7 Wetgevers en ontwerpers van modelwetten nemen namelijk aan dat de leverancier geen of minder krediet verstrekt als hij een tweederangs zekerheidsrecht verkrijgt.8 Om de verstrekking van leverancierskrediet te faciliteren, verkrijgt het zekerheidsrecht daarom voorrang vóór andere zekerheidsrechten.