9.4 Conclusie

In dit hoofdstuk heb ik verbetervoorstellen beschreven die binnen Nederland voor de comparitie na antwoord en in Duitsland en de Verenigde Staten voor vergelijkbare zittingen zijn gedaan.

Een behoorlijk aantal voorstellen dat in Nederland voor de comparitie na antwoord is gedaan heeft betrekking op de informatie/instructie die de rechter aan partijen geeft en mogelijkheden die partijen tijdens de zitting moeten krijgen om hun eigen verhaal te doen. Ook is er de nodige aandacht voor gespreksvaardigheden van rechters, zoals samenvatten en het stellen van open vragen, en voor de wijze waarop de rechter een schikking kan faciliteren.

Ook in Duitsland is voor deze aspecten (informatie, verhaal doen, vaardigheden, schikken) aandacht. Wat opvallend is in Duitsland is de mogelijkheid die rechters hebben om partijen zelf een schriftelijk schikkingsvoorstel te doen, zelfs al voorafgaand aan de zitting. Op deze manier worden in Duitsland schikkingen zo vroeg mogelijk in de procedure bevorderd. Verder zijn in Duitsland de laatste jaren verschillende pilots geïnitieerd, waarbij rechters de mogelijkheid hebben om een zaak te verwijzen naar een aparte schikkingsrechter. Deze aparte rechter bekijkt met partijen de schikkingsmogelijkheden in speciaal daarvoor ingerichte, minder formele zaaltjes.

In de Verenigde Staten zijn de verbetervoorstellen hoofdzakelijk gericht op het beproeven van een schikking, in het bijzonder op het voorkomen van dwangschikkingen Er bestaat daar inmiddels de nodige rechtspraak over wanneer er wel/ geen sprake is van een dwangschikking en de Code of Conduct of United States Judges verbiedt dwangschikkingen expliciet. Verder zijn er in de literatuur veel voorstellen op dit vlak gedaan. Ten slotte wordt in de Amerikaanse literatuur ook aandacht besteed aan het geven van goede informatie aan partijen over de zitting en over de communicatie op de zitting (prettige ruimte, verhaal doen, vaardigheden).

De verschillende verbetervoorstellen zijn in dit hoofdstuk slechts beschreven en (nog) niet getoetst. Die toetsing volgt in hoofdstuk 10. In dat hoofdstuk wordt duidelijk welke van de in dit hoofdstuk besproken verbetervoorstellen bruikbaar zijn bij het formuleren van een goede zittingsaanpak voor comparitierechters.