Rb. Midden-Nederland, 28-07-2022, nr. 9844486

De kantonrechter heeft kennisgenomen van:

Verzoekster heeft de mogelijkheid gekregen om schriftelijk of mondeling te reageren op het voornemen van de kantonrechter om het verzoek af te wijzen.

Op 13 juni 2022 is de schriftelijke reactie van verzoekster ontvangen. Verzoekster acht een zitting niet nodig.

De voormalige bewindvoerder is gestopt met haar onderneming en is met [verzoekster] B.V. overeengekomen dat [verzoekster] B.V. een aantal dossiers van haar overneemt. Bij beschikking van de kantonrechter te Utrecht op 21 februari 2022 is [B] h.o.d.n. [handelsnaam] , correspondentieadres: postbus [postbusnummer] , [postcode 1] [plaats] per 1 maart 2022 ontslagen als bewindvoerder en [verzoekster] B.V., voornoemd, benoemd tot bewindvoerder. Bij dezelfde beschikking is bepaald dat verzoekster geen aanspraak kan maken op een vergoeding voor aanvangswerkzaamheden.

Het verzoek strekt tot het in rekening brengen van 50% van de beloning voor de aanvangswerkzaamheden. Verzoekster doet dit verzoek voor alle aan haar overgedragen dossiers. Verzoekster voert aan dat in de praktijk blijkt dat de aanvangswerkzaamheden niet minder zijn dan bij andere startende dossiers en dat zij vanaf datum beschikking wordt gebeld door de nieuwe cliënten en relaties, hetgeen veel extra aanvangswerk betekent. Voorts geeft verzoekster aan dat rechthebbende voldoende beschikt over eigen middelen om de aanvangskosten te betalen. Verzoekster heeft de voorkeur geen bezwaarschriftprocedure te starten en stelt voor een schikking te treffen voor 50% van de aanvangskosten. Ter onderbouwing verwijst verzoekster naar een uitspraak van Gerechtshof Den Haag in een vergelijkbare zaak (ECLI:NL:GHDHA:2022:86).

Bij brief van 27 mei 2022 is verzoekster bericht dat bij de kantonrechter bekend is dat het hof heeft geoordeeld dat het overnemen van een aantal dossiers van een bewindvoerder die stopt met zijn onderneming, geen bijzondere omstandigheid is die het mogelijk maakt een lagere of geen beloning toe te kennen. Echter, het is de kantonrechter ook bekend dat een bewindsdossier dat in die omstandigheden wordt overgedragen een economische waarde vertegenwoordigt van ongeveer € 1.000,00. De overnemende en overdragende bewindvoerder kunnen in het kader van de overdracht afspraken maken over de aan de overdracht verbonden kosten en doen dit in de praktijk ook. Het is dus niet de redenering van de kantonrechter dat de overnemende bewindvoerder geen werk en daarmee geen opstartkosten zou hebben aan deze dossiers, maar de redenering dat hij een op geld waardeerbare zaak overneemt, die maakt dat de kantonrechter voor deze aanvangswerkzaamheden geen beloning toekent. De economische waarde overstijgt de gezamenlijke eind- en aanvangsbeloning, zodat het in het geheel niet onredelijk is dat beide bewindvoerders over de aan deze werkzaamheden verbonden kosten afspraken maken.

Bij het overnemen van dossiers van een collega die gaat stoppen met zijn onderneming, neemt de bewindvoerder (goed) lopende dossiers over, waaraan hij, na de aanvangswerkzaamheden, minder werk heeft dan aan een ‘nieuw’ dossier waaraan de eerste jaren doorgaans meer werk verbonden is. De forfaitaire jaarbeloning is daardoor voor de overnemende bewindvoerder voordeliger. De overnemende bewindvoerder kan in het kader van zijn due dilligence onderzoek zelf vast stellen of inderdaad sprake is van deugdelijke dossiers en met de uitkomst van dat onderzoek rekening houden bij zijn onderhandelingen met de zittende bewindvoerder. Niet valt in te zien dat rechthebbenden moeten gaan betalen, daar waar uiteindelijk de overnemende bewindvoerder, gelet op de economische waarde van het dossier, profijt heeft van de overname.

Daarbij komt dat de overdracht van deze dossiers op geen enkele wijze aan rechthebbenden te wijten zijn, maar geheel in de risico sfeer van de bewindvoerder liggen. Daarbij moet ook worden meegenomen dat een professionele bewindvoerder tevens ondernemer is. Zowel het overnemen van een aantal dossiers als het beëindigen van de onderneming en de daaraan verbonden kosten vallen onder het normale ondernemersrisico, dat niet dient te worden afgewenteld op rechthebbenden.

De aan de overname van dossiers op initiatief van de bewindvoerder verbonden kosten mogen daarom niet voor rekening van rechthebbende komen, ook niet als deze vanuit de bijzondere bijstand vergoed zouden worden. Deze bijzondere bijstand komt immers uit algemene middelen.

In de regeling beloning is nadrukkelijk opgenomen dat alleen in uitzonderlijke situaties afgeweken kan worden van de in die regeling opgenomen forfaitaire beloning teneinde te voorkomen dat, zoals voorafgaand aan totstandkoming van die regeling het geval was, het rechterlijke apparaat verstopt zou raken door de stortvloed van verzoeken van bewindvoerders die voor vele werkzaamheden bijzondere beloning vragen. Niet is beoogd het de kantonrechter onmogelijk te maken het risico van kosten die ontstaan door toedoen van de bewindvoerder voor diens rekening te laten.

Voor zover het al juist zou zijn dat een medewerker van de rechtbank aan verzoekster toegezegd heeft dat zij 50% van de aanvangsbeloning in rekening mag brengen, gaat de kantonrechter ervan uit dat een professioneel bewindvoerder weet dat medewerkers van de administratie niet bevoegd zijn deze beslissing te nemen, maar dat dit aan de kantonrechter is voorbehouden.

In de wet staat dat de kantonrechter de beloning bepaalt. Het is niet aan rechthebbenden om aan een bewindvoerder toestemming te geven voor het innen van een hogere beloning dan de door de kantonrechter toegekende beloning. Dit volgt uit het systeem van de wet en is bovendien logisch aangezien de rechthebbende per definitie in een afhankelijkheidspositie van zijn bewindvoerder staat. Het is dan ook niet handelen als goed bewindvoerder indien door de bewindvoerder aan rechthebbende toestemming zou worden gevraagd voor het in rekening brengen van een (hogere) beloning.

Gelet op het al het voorgaande in onderling verband bezien zal de kantonrechter het verzoek afwijzen.

De kantonrechter:

- wijst het verzoek af.