IV.2.4. De ‘schenking terzake des doods’ als begrip en instrument

De door de wetgever bewust niet gebruikte term ‘schenking ter zake des doods’, zou men kunnen gebruiken voor de schenking die is bedoeld in art. 7:177 BW en 4:126 lid 1 BW.1 Thans ben ik van mening dat ik het mooie begrip hiermee onrecht doe. De term leent zich naar mijn smaak niet goed om een juridisch fenomeen aan te duiden, doch wel om een feitelijke constellatie weer te geven.

Ik zou de schenking of gift in het algemeen, waarbij de begiftigde het hem toebedachte feitelijk pas in handen krijgt bij het overlijden van de gever, willen aanduiden met het begrip ‘schenking terzake des doods’. Of de schenking nu wel of niet als een ‘strekkings-schenking’ of quasi-legaat gekwalificeerd kan worden. Ook de ‘niet-ten volle schenking’ valt dan onder het genus ‘schenking ter zake des doods’. Ik kies bewust niet voor een juridische omschrijving van het begrip omdat dit bepaalde categorieën zou kunnen uitsluiten, hetgeen niet de bedoeling is. De term ‘schenking terzake des doods’ is dan de overkoepelende termvoor al de schenkingen die ingezet worden ter vervanging van het (altijd herroepelijke) legaat.2

De schenking ter zake des doods vormt een belangrijk onderdeel van het quasi-erfrecht met bindende elementen. Ik verwacht dat de schenking terzake des doods een belangrijk instrument zal worden voor de nalatenschapsplanning.