Hof Den Haag, 10-07-2019, nr. BK-19/00364

Tussen partijen is niet in geschil dat belanghebbende door de Inspecteur is uitgenodigd tot het doen van aangifte IB/PVV voor het jaar 2015. Daarna is belanghebbende herinnerd en aangemaand. De aangifte IB/PVV 2015 is niet tijdig ingediend.

Met dagtekening 1 september 2017 heeft de Inspecteur de aanslag IB/PVV 2015 overeenkomstig de aangifte vastgesteld. Gelijktijdig met de aanslag is aan belanghebbende een verzuimboete van € 369 opgelegd wegens het niet (tijdig) doen van de aangifte IB/PVV 2015.

Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt tegen deze aanslag en boetebeschikking. In de nadere motivering van het bezwaarschrift van 23 oktober 2017 heeft belanghebbende verzocht om vergoeding van de in bezwaar gemaakte kosten. Deze nadere motivering vermeldt voorts onder meer:

138. Indien de Inspecteur voornemens is de aangevoerde bezwaren geheel of gedeeltelijk af te wijzen, verzoeken [de echtgenoot en belanghebbende; Hof] de Inspecteur hun voorafgaand in de gelegenheid te stellen om te worden gehoord."

Met dagtekening 14 december 2017 heeft belanghebbende een ingebrekestelling aan de Inspecteur gezonden wegens het niet tijdig beslissen op bezwaar.

Op 18 december 2017 heeft de Inspecteur uitspraak op bezwaar gedaan zonder dat belanghebbende is gehoord. Daarbij is het bezwaar afgewezen.

Bij beschikking van 21 december 2017 heeft de Inspecteur beslist dat belanghebbende geen recht heeft op toekenning van een dwangsom (de dwangsombeschikking). Belanghebbende heeft tijdig tegen de dwangsombeschikking bezwaar gemaakt. De Inspecteur heeft het bezwaarschrift met toepassing van artikel 4:19 Awb doorgezonden naar de Rechtbank.

3. De Rechtbank heeft – voor zover in hoger beroep van belang - overwogen:

"Geschil

6. In geschil is (…) of [de Inspecteur] in gebreke is gebleven met het doen van uitspraak op bezwaar tegen de verzuimboete en op het verzoek om vergoeding van de proceskosten (…).

(…)

Beoordeling van het geschil

(…)

10. In de uitspraak op bezwaar is ten onrechte niet ingegaan op het bezwaar tegen de verzuimboete. Met [de Inspecteur] is de rechtbank van oordeel dat dit niet inhoudt dat geen uitspraak is gedaan maar dat sprake is van een motiveringsgebrek in de uitspraak op het bezwaar.

(…)

12. In de uitspraak op bezwaar heeft [de Inspecteur] geen expliciet oordeel over het verzoek om een proceskostenvergoeding gegeven. Op grond van artikel 7:15, tweede lid, van de Awb worden de kosten, die de belanghebbende in verband met de behandeling van het bezwaar redelijkerwijs heeft moeten maken, door het bestuursorgaan vergoed voor zover het primaire besluit wordt herroepen wegens aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. Aan het bezwaar van [belanghebbende] is in de uitspraak niet tegemoet gekomen; er is geen sprake van een herroepen van de aanslag. [Belanghebbende] had dus geen recht op vergoeding van de in bezwaar gemaakte kosten. Dat [de Inspecteur] dit niet expliciet bij de uitspraak op bezwaar heeft beslist, brengt naar het oordeel van de rechtbank niet mee dat daarom niet tijdig uitspraak op bezwaar zou zijn gedaan. In de handhaving van de aanslag bij de uitspraak op bezwaar ligt besloten dat [de Inspecteur] het door [belanghebbende] gedane verzoek heeft afgewezen (ECLI:NL:CRVB:2010:BN1401)."

Tussen partijen is in geschil of de Inspecteur een dwangsom verbeurt wegens niet tijdig beslissen op het bezwaarschrift tegen de aan belanghebbende voor het jaar 2015 opgelegde aanslag IB/PVV.

Belanghebbendes conclusie strekt tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank, doch enkel wat betreft de beslissing inzake de dwangsom, tot toekenning van een dwangsom van € 1.260 met vergoeding van wettelijke rente en tot veroordeling van de Inspecteur in de proceskosten in beroep en hoger beroep.

De Inspecteur concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de Rechtbank.

Verzoek om uitstel mondelinge behandeling

Het Hof heeft in de inhoud van het e-mailbericht van belanghebbende van 4 juni 2019 geen aanleiding gezien om het onderzoek ter zitting (nogmaals) uit te stellen. De uitnodiging om op de zitting te verschijnen is tijdig en op regelmatige wijze op het juiste adres aangeboden. Belanghebbende heeft geen gewichtige redenen aangevoerd waarom zij niet op de voor de behandeling van zaak vastgestelde zittingsdag aanwezig kan zijn. Dat zij aangetekend verzonden post niet afhaalt, komt voor haar eigen rekening en risico. In de e-mail van 4 juni 2019 schrijft belanghebbende onder meer: "In uw e-mail van heden stelt u dat u op 9 mei 2019 een aangetekende uitnodiging heeft verstuurd. Mij is een dergelijke oproeping niet bekend én bovenal ontving ik geen enkel bericht van PostNL dat een aangetekende brief niet kon worden besteld, dan wel op het postkantoor kon worden afgehaald." Het Hof acht deze ontkenning van belanghebbende niet geloofwaardig. Blijkens de Track&Trace gegevens van PostNL is de bedoelde uitnodiging, nadat deze twee keer tevergeefs op het juiste adres is aangeboden, gebracht naar een zogenaamde PostNL-locatie waar die kon worden afgehaald. Gezien de omstandigheid dat de postbesteller een sticker op de enveloppe heeft geplaatst met het adres van de PostNL-locatie, gaat het Hof ervan uit dat de postbesteller tevens een afhaalbericht op het adres van belanghebbende heeft achtergelaten. Het Hof acht bovendien niet aannemelijk dat de postbesteller beide keren geen bericht zou hebben achtergelaten. Voor zover in de e-mail van 4 juni 2019 wordt aangevoerd dat ook de heer [D] niet aanwezig kan zijn op de vastgestelde zittingsdag, gaat het Hof aan die grief voorbij, omdat [D] zich niet als gemachtigde van belanghebbende heeft gepresenteerd.

De dwangsombeschikking

De Rechtbank heeft verzuimd te beslissen op belanghebbendes beroep tegen de dwangsombeschikking. Reeds daarom is het hoger beroep gegrond.

Voor zover belanghebbende in hoger beroep aanvoert dat haar alsnog gelegenheid moet worden geboden om de gronden van het bezwaar tegen de dwangsombeschikking aan te vullen, volgt het Hof belanghebbende daarin niet. Belanghebbende heeft in het bezwaarschrift tegen de dwangsombeschikking verzocht om een termijn voor de motivering van dat (reeds van een motivering voorziene) bezwaar. De Inspecteur heeft belanghebbende niet in de gelegenheid gesteld het bezwaar nader te motiveren en heeft het bezwaarschrift doorgezonden naar de Rechtbank (zie onder 2.6). Het bezwaar inzake de dwangsombeschikking loopt gelet op het bepaalde in artikel 4:19 Awb uit overwegingen van proceseconomie mee in de procedure betreffende de onderliggende aanslag (zie de zaak met kenmerk BK-18/01027). Belanghebbende is in de beroepsfase en hogerberoepsfase in de gelegenheid gesteld om haar bezwaren tegen de dwangsombeschikking naar voren te brengen. Ook ter zitting van het Hof kon zij ter zake nog grieven aanvoeren. Dat belanghebbende niet ter zitting is verschenen, komt voor haar eigen rekening en risico. Het Hof ziet dan ook geen aanleiding belanghebbende alsnog in de gelegenheid te stellen haar bezwaren tegen de dwangsombeschikking nader toe te lichten.

Belanghebbende heeft voorts in hoger beroep aangevoerd dat de onder 2.5 vermelde uitspraak op bezwaar 'niet berust op een volwaardige en inhoudelijke beoordeling', aangezien de Inspecteur - om de termijn veilig te stellen zodat geen dwangsom verschuldigd zou zijn - niet is ingegaan op de bezwaren van belanghebbende. Verder heeft de Inspecteur belanghebbende ondanks haar daartoe strekkende verzoek niet gehoord en is hij voorbijgegaan aan een aan haar geboden reactietermijn. Gelet hierop kan wegens strijd met het verbod van détournement de pouvoir (artikel 3:3 Awb) de uitspraak op bezwaar volgens belanghebbende materieel niet als zodanig worden opgevat.

Naar 's Hofs oordeel is de Inspecteur niet in gebreke gebleven met het doen van uitspraak op bezwaar. De Inspecteur heeft binnen de in artikel 4:17, lid 3, Awb vermelde termijn van twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling uitspraak op bezwaar gedaan. Belanghebbende kan worden toegegeven dat deze uitspraak uitermate slordig is; de aanhef vermeldt een verkeerd jaar (2014 in plaats van 2015) en per abuis heffingsrente (er is geen heffingsrente in rekening gebracht), en voorts ontbreekt een expliciete beslissing op het verzoek om een proceskostenvergoeding, alsmede op het bezwaar tegen de boetebeschikking. Dat doet er evenwel niet aan af dat ook een uitspraak op bezwaar die - mogelijkerwijs - in strijd met het bepaalde in artikel 3:3 Awb tot stand is gekomen, moet worden aangemerkt als een beschikking in de zin van artikel 4:17 Awb (vgl. HR 26 januari 2018, ECLI:NLHR:2018:96, BNB 2018/70). Het ontbreken van een expliciete beslissing op het verzoek om een proceskostenvergoeding doet evenmin af aan het feit dat de beschikking als bedoeld in artikel 4:17 Awb tijdig is gegeven. De Inspecteur heeft bij uitspraak op bezwaar het bezwaar afgewezen. Daarin ligt besloten dat ook het verzoek om een proceskostenvergoeding is afgewezen (vgl. CRvB, 6 juli 2010, ECLI:NL:CRVB:2010:BN1401). Mede gelet op het feit dat in één geschrift bezwaar is gemaakt tegen de aanslag en de aan belanghebbende opgelegde verzuimboete, geldt hetzelfde voor het bezwaar tegen de boete: in de afwijzende beslissing op bezwaar ligt besloten dat de boetebeschikking is gehandhaafd. Het ontbreken van een expliciete beslissing daarover doet evenmin af aan het feit dat de beschikking als bedoeld in artikel 4:17 Awb tijdig is gegeven.

Belanghebbendes verzoek om vergoeding van wettelijke rente over de dwangsom hoeft niet te worden behandeld omdat uit het voorgaande volgt dat de Inspecteur geen dwangsom verschuldigd is geworden.

Slotsom

Gelet op het hiervoor onder 5.2 overwogene is het hoger beroep gegrond. Het Hof zal echter de rechtsgevolgen van de bestreden dwangsombeschikking in stand laten.

Het Hof acht geen termen aanwezig voor een veroordeling in de proceskosten als bedoeld in artikel 8:75 van de Awb. Onder het door belanghebbende ingediende hogerberoepschrift staan de gegevens van een rechtsbijstandverlener vermeld, maar deze heeft zich niet als gemachtigde van belanghebbende gepresenteerd. Evenmin is gebleken dat deze voor het Hof enige voor vergoeding in aanmerking komende proceshandeling heeft verricht.

Wel dient aan belanghebbende het voor de behandeling in hoger beroep gestorte griffierecht te worden vergoed. Het Hof heeft de Inspecteur in de zaak met nr. BK-18/01027 reeds opgedragen het door belanghebbende in dit verband betaalde griffierecht te vergoeden.

Het Hof:

Deze uitspraak is vastgesteld door I. Obbink-Reijngoud, Chr.Th.P.M. Zandhuis en F.G.F. Peters, in tegenwoordigheid van de griffier A.S.H.M. Strik. De beslissing is op 10 juli 2019 in het openbaar uitgesproken.

aangetekend aan

partijen verzonden:

Zowel de belanghebbende als het daartoe bevoegde bestuursorgaan kan binnen zes weken na de verzenddatum van deze uitspraak beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden. Daarbij moet het volgende in acht worden genomen:

1. Bij het beroepschrift wordt een kopie van deze uitspraak gevoegd.

2. Het beroepschrift wordt ondertekend en bevat ten minste:

- - de naam en het adres van de indiener;

- - de dagtekening;

- - de vermelding van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

- - de gronden van het beroep in cassatie.

Het beroepschrift moet worden gezonden aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag.

De partij die beroep in cassatie instelt is griffierecht verschuldigd en zal daarover bericht ontvangen van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan worden verzocht de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.