15.5.1 Natuurlijke personen en lichamen; vertegenwoordiging

Vertegenwoordigers kunnen namens de vertegenwoordigde een beroep op de rechten van art. 6 EVRM doen. Bij vertegenwoordiging van natuurlijke personen, kan in Nederlandse belastingzaken vooral worden gedacht aan de belastingadviseur, accountant, curator of voogd.3 De bevoegdheden van een lichaam worden uitgeoefend en zijn verplichtingen kunnen worden nagekomen door iedere bestuurder.4 Zij kunnen zich dan beroepen op de aan het lichaam toekomende rechten en waarborgen.

Wanneer de vertegenwoordiger zelf is ‘charged with a criminal offence’, dan komt hem – voor zover hij al niet een ‘afgeleid’ verschoningsrecht heeft als voormeld – een zelfstandig beroep op art. 6 EVRM toe. Dit kan bijvoorbeeld spelen wanneer een belastingadviseur als medepleger in de zin van art. 5:1, lid 2 Awb wordt aangemerkt. Of, en zo ja vanaf welk moment, de medepleger zich kan beroepen op de verdedigingsrechten in art. 6 EVRM, vereist een zelfstandige beoordeling van (de aantasting van) zijn verdedigingspositie. In de regel zal sprake zijn van verwevenheid met de positie van de vertegenwoordigde (wiens fiscale verplichtingen in het geding zijn).5 Tegelijk kan sprake zijn van strijdige belangen (maar deze omstandigheid is niet van invloed op de mogelijkheid van beide partijen om zich op art. 6 te beroepen).