Mandeligheid (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2007/8.4.4:8.4.4 Art. 5:61 lid 1 sub c

Mandeligheid (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2007/8.4.4

8.4.4 Art. 5:61 lid 1 sub c

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Volgens de wettelijke bepalingen eindigt mandeligheid als het nut voor elk van de erven eindigt. Zolang nog sprake is van nut voor een erf blijft de mandeligheid bestaan.1

‘Het zou immers onredelijk zijn dat, wanneer de zaak nog voor een mede-eigenaar nut afwerpt, de andere eigenaars haar verdeling of vervreemding zouden kunnen doorzetten.’2

Deze wijze van tenietgaan was, zoals wij hiervoor in par. 8.2 zagen, reeds in het Ontwerp-Meijers opgenomen. Het betreft hier een zeer feitelijke wijze van tenietgaan. Meestal zal geen sprake zijn van een rechtshandeling.3 Als voorbeelden worden in de literatuur genoemd: het buurthuis brandt af;4 een gemeenschappelijke aanlegsteiger aan een water mag vanwege een overheidsmaatregel niet meer gebruikt worden.5 De totstandkoming van een andere voorziening kan tot het einde van de mandelige voorziening leiden.6 In meer algemene termen spreekt Asser/Mijnssen/Davids/Van Velten7 over de wijziging van de bestemming van de erven of de totstandkoming van nieuwe voorzieningen.

Herleving van mandeligheid, bijvoorbeeld na herbouw van het afgebrande buurthuis, is mijns inziens, niet mogelijk. Onzekerheid zou het gevolg zijn.

‘Bovendien zou het de eigenaar kunnen verplichten tot de absurde handeling van opheffing van een reeds geëindigde mandeligheid.’8

Teneinde naar derden duidelijkheid te creëren kan het feit dat het nut is geëindigd in de openbare registers worden ingeschreven.

Indien het nut is geëindigd terwijl daarvan niet blijkt uit de openbare registers en een derde te goeder trouw is, wordt hij beschermd op grond van art. 3:24.9

Is de mandeligheid geëindigd dan blijft een gewone gemeenschapbestaan. Hetgeen daarover hiervoor in par. 8.4.3 is gezegd, geldt ook hier.

Ik acht deze wijze van eindiging van mandeligheid ongewenst – in ieder geval – zolang de deelgenoten nog plannen hebben om tot herstel van de mandelige zaak over te gaan. Niet alleen sluit de regeling niet aan bij de praktijk – het buurthuis zal veelal worden herbouwd –; ook wordt aldus rechtsonzekerheid gecreëerd.

Ik zou daarom willen voorstellen deze wijze van eindiging te doen opgaan in het bepaalde in art. 5:61 lid 1 sub b. Slechts indien daartoe uitdrukkelijk is besloten en van de terzake gesloten overeenkomst blijkt uit de openbare registers, eindigt mandeligheid. Aldus wordt ook aansluiting gezocht bij het bepaalde in art. 5:143 lid 2.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.