Rb. Arnhem, 22-04-2011, nr. 05/800780-10

Door de verdediging is betoogd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vervolging. Voor wat betreft het onder 1 tenlastegelegde feit wordt daartoe allereerst aangevoerd dat het voor militairen gehanteerde ‘zero-tolerance’ beleid ten aanzien van drugs niet van toepassing is, nu de verdenking ziet op feiten die zijn gepleegd buiten de militaire sfeer. De zaak zou daarom moeten worden behandeld als iedere commune zaak, overeenkomstig de Bos/Polaris Opiumwet richtlijn. De verdediging heeft voorts aangevoerd dat geen concrete hoeveelheden drugs kunnen worden vastgesteld die verdachte beweerdelijk voorhanden heeft gehad en evenmin in welke periode dit zou zijn geweest. Dit was bij het Openbaar Ministerie al op 29 maart 2010 bekend toen zij kennis nam van het eerste rapport van het Nederlands Forensisch Instituut (verder: NFI), waarin dit stond. Nu de hoeveelheden en periode waarop de verdenking ziet niet vast te stellen waren, kon niet worden beoordeeld of verdachte op grond van voornoemde richtlijn in aanmerking zou moeten komen voor een transactievoorstel. Het Openbaar Ministerie heeft desondanks, zonder acht te slaan op de uitgangspunten van de richtlijn, de vervolging voortgezet. Dit moet tot niet-ontvankelijkheid leiden.

Ten aanzien van de onder 2 en 3 tenlastegelegde feiten voeren de raadslieden aan dat — nu verdachte niet ter zake van het onder feit 1 tenlastegelegde vervolgd had mogen worden — deze feiten conform de richtlijn inzake de Wet wapens en munitie hadden moeten worden afgedaan met een transactie.

De officier van justitie bestrijdt het standpunt van de verdediging. De keuze om al dan niet over te gaan tot strafvervolging is aan het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie heeft voorgesteld om — onder bepaalde voorwaarden — af te zien van de vervolging van de verdenking van overtreding van de Opiumwet, waarna een transactie zou worden aangeboden voor de verdenking met betrekking tot de stroomstootwapens. De verdachte heeft niet met die voorwaarden willen instemmen; dat kan dan niet aan het Openbaar Ministerie worden tegengeworpen.

Ten aanzien van het onder feit 1 tenlastegelegde zijn de algemene richtlijnen niet van toepassing gelet op het algemene vervolgingsbeleid voor militairen. Militairen die worden verdacht van het voorhanden hebben van cocaïne worden in beginsel altijd vervolgd, zeker wanneer het gaat om een hoeveelheid van meer dan een halve gram en als het feit meerdere malen is gepleegd. Voor militairen geldt dat het plegen van een dergelijk feit in een militaire setting zwaarder weegt dan in een niet-militaire setting, maar in beide gevallen is er sprake van een niet gedogen.

Aan verdachte is onder feit 1 — kort gezegd — tenlastegelegd het medeplegen van aanwezig hebben van een hoeveelheid cocaïne en een hoeveelheid MDMA, meermalen gepleegd.

Blijkens de ‘Aanwijzing opsporing en behandeling van militaire zaken’ (registratienummer: 2007A023) geldt als algemeen uitgangspunt dat ten aanzien van militairen het commune strafvorderingsbeleid wordt gevolgd. Daarvan kan — indien specifieke militaire regelgeving of belangen dat noodzakelijk maken — worden afgeweken. Volgens voornoemde aanwijzing vormt een overtreding van de Opiumwet een uitzondering op basis waarvan van het commune strafvorderingsbeleid kan worden afgeweken, aangezien voor militairen wordt uitgegaan van een algeheel ‘niet gedogen’ en voorts van een zwaardere strafmaat bij overtreding van de Opiumwet in een ‘militaire setting’. Dit betekent dat ook buiten een ‘militaire setting’ voor militairen het zogenaamde ‘zero-tolerance’ beleid van toepassing is, zij het zonder de zwaardere strafmaat. Verdachte was op de hoogte van dit voor militairen geldende ‘zero-tolerance’ beleid ten aanzien van drugs.

Blijkens het ‘Kader voor strafvordering’ van 1 februari 2001 (Staatscourant 8 februari 2001, 28) kan — gemotiveerd — van de richtlijnen worden afgeweken. Naar het oordeel van de militaire kamer heeft de officier van justitie voldoende gemotiveerd waarom, nu verdachte een militair is, van het algemene gedoogbeleid is afgeweken. Het verweer van de raadslieden wordt daarmee verworpen.

Ten aanzien van het al dan niet bereiken van de transactiegrens.

De uitgangspunten van het vervolgingsbeleid van het Openbaar Ministerie met betrekking tot harddrugs zijn neergelegd in de ‘Aanwijzing Opiumwet’ van 2 november 2000 (registratienummer 2000A019) en de ‘Richtlijn voor strafvordering Opiumwet, harddrugs’ van 2 november 2000 (registratienummer 2000R005). De uitgangspunten van het vervolgingsbeleid van het Openbaar Ministerie met betrekking tot misdrijven, gepleegd ten aanzien van de Wet wapens en munitie zijn neergelegd in de ‘Richtlijn voor strafvordering Wet wapens en munitie’ van 05 januari 1999 (registratienummer: 1999R022). In het hiervoor genoemde ‘Kader voor strafvordering’ is de transactiegrens bepaald.

Aan verdachte is onder feit 1 — kort gezegd — tenlastegelegd het in vereniging voorhanden hebben van materiaal bevattende MDMA en/of van materiaal bevattende cocaïne, steeds meermalen gepleegd. Onder feit 2 is — kort gezegd — tenlastegelegd het overdragen van één of meer stroomstootwapens, meermalen gepleegd. Onder feit 3 is aan verdachte — kort gezegd — het voorhanden hebben van stroomstootwapens, meermalen gepleegd, tenlastegelegd.

Deze verdenkingen maken tezamen dat de officier van justitie tot het oordeel heeft kunnen komen dat volgens voornoemde aanwijzingen de transactiegrens is overschreden. Het verweer van de raadslieden dat de hoeveelheden drugs niet exact kunnen worden vastgesteld wordt verworpen, nu tenlastegelegd is dat verdachte meerdere malen ‘een hoeveelheid’ drugs aanwezig heeft gehad. Anders dan de verdediging stelt geeft de Aanwijzing Opiumwet ook een strafkader aan (door middel van zogenaamde ‘basispunten’) indien van de drugs geen gewicht of aantal kan worden vastgesteld.

Er is dus geen sprake van vervolging in strijd met de richtlijnen.

Gelet op al het voorgaande concludeert de militaire kamer tot ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie.

Door de verdediging is betoogd dat het inzetten van de bijzondere opsporingsbevoegdheden onrechtmatig was, nu geen sprake was van een misdrijf in georganiseerd verband dat een ernstige inbreuk maakt op de rechtsorde, zoals drugshandel, wapenhandel of mensensmokkel.

In de onderhavige zaak vormden twee processen-verbaal van de Criminele Inlichtingen Eenheid (hierna: CIE) de grondslag van de start van het onderzoek tegen verdachte en de inzet van de bijzondere opsporingsmethoden. Achteraf is echter gebleken dat de informatie uit de processen-verbaal van de CIE onjuist is, terwijl naast deze informatie op dat moment geen objectieve aanwijzingen bestonden dat verdachte betrokken was bij handel in dan wel bezit van verdovende middelen. De CIE-informatie kan op basis van het dossier niet adequaat worden getoetst. Nu de bijzondere opsporingsbevoegdheden niet rechtmatig zijn ingezet, dient al het bewijs dat hieruit is voortgekomen van het bewijs te worden uitgesloten.

De officier van justitie bestrijdt dit standpunt. Aan de vereisten voor het inzetten van bijzondere opsporingsbevoegdheden (dat het moet gaan om een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten en dat er sprake moet zijn van een ernstige inbreuk op de rechtsorde) was voldaan. Volgens de CIE-informatie zouden regelmatig grote hoeveelheden cocaïne worden afgenomen. Dit duidt op handel in cocaïne en levert een ernstige inbreuk op de rechtsorde op. Niet is van belang of de informatie achteraf gezien juist blijkt te zijn. In het onderhavige geval was sprake van voldoende concrete, gedetailleerde en betrouwbare informatie die bovendien eerst door de politie is geverifieerd.

CIE-informatie kan voldoende zijn om een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit op te leveren. Bij de vraag of deze informatie het inzetten van dwangmiddelen en/of bijzondere opsporingsbevoegdheden kan legitimeren, zijn een aantal factoren van belang. Relevant zijn — onder meer — de inhoud van de CIE-informatie (is de informatie voldoende concreet naar tijd, plaats en naar strafbare gedraging), de beoordeling van de betrouwbaarheid van de informatie, de vraag of de informatie van één of van meer informanten afkomstig is, een zelfstandige beoordeling van die inhoud door politie en/of justitie en de ernst van het feit in relatie tot de aard van de toegepaste bevoegdheid.

Bij de CIE was in de maanden mei tot en met oktober 2009 informatie binnengekomen die — onder meer en kort gezegd — luidde dat [getuige1] in café Vinny's (tegenover de Hema in Den Bosch) coke verkoopt en dat de kale militair, die laatst een hoge onderscheiding heeft gekregen van de Koningin en waarvan zijn vriendin een café heeft in de Bossche binnenstad, regelmatig grote hoeveelheden cocaïne bij [getuige1] op het Hinthamereinde in Den Bosch haalt. Het proces-verbaal van de CIE vermeldde verder de personalia en adresgegevens van de genoemde personen.

De militaire kamer acht voornoemde informatie voldoende concreet ten aanzien van de betrokken personen, de plaats en de strafbare gedraging om tot een verdenking te komen als bedoeld in artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv). Daarbij weegt mee dat de groepschef van de CIE in het proces-verbaal van bevindingen concludeert dat de verstrekte informatie als betrouwbaar kan worden aangemerkt, gelet op de hem bekende achtergrond van de informanten, in samenhang met de door die informanten aangedragen gegevens en voorts dat de informatie van meerdere informanten afkomstig was.

Naar aanleiding van die informatie zijn — in het belang van het onderzoek — de volgende opsporingsmiddelen ingezet: observatie van verdachte en Feestcafé Vinny's, observatie van [getuige1], [getuige2] en de Snuffelhal en ten slotte het vorderen van verkeersgegevens van diverse telefoonnummers en IMEI-nummers die in gebruik waren bij verdachte, zijn partner [partner van verdachte] (verder: [partner van verdachte]) en [getuige1].

Ingevolge artikel 126g Sv is voor de stelselmatige observatie een verdenking van een misdrijf vereist. Voor het vorderen van verstrekking van verkeersgegevens is ingevolge artikel 126n Sv vereist een verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67, eerste lid Sv. Naar het oordeel van de militaire kamer gaf het proces-verbaal van de CIE in de onderhavige zaak objectief bezien voldoende aanleiding voor een verdenking van de misdrijven omschreven in artikel 2 onder B en/of C van de Opiumwet. Nu die misdrijven strafbare feiten zijn als omschreven in artikel 67, eerste lid Sv, te weten misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, zijn voornoemde opsporingsbevoegdheden naar het oordeel van de militaire kamer rechtmatig ingezet.

Voor de meer ingrijpende bijzondere opsporingsbevoegdheden — zoals in de onderhavige zaak onder meer het opnemen van vertrouwelijke communicatie of telecommunicatie — is op grond van de artikelen 126l en 126m Sv vereist een verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67 lid 1 Sv, dat bovendien, gezien zijn aard of de samenhang met andere door de verdachte begane misdrijven, een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert.

De politie heeft de juistheid van de CIE-informatie geverifieerd. Hierbij is de Hyves-pagina van ‘Feestcafe Vinny's’ door de verbalisant geraadpleegd. Daarop werd door de verbalisant een groot aantal foto's gezien van een Halloweenfeest dat plaatshad op 31 oktober 2009/1 november 2009. Op één van die foto's stond [getuige1] afgebeeld. Op de (in het kader van de stelselmatige observatie gemaakte) camerabeelden van de Pensmarkt heeft een verbalisant een man, die op 31 oktober 2009 om 19.25 uur Feestcafé Vinny's binnen ging, herkend als [getuige1]. Deze informatie bevestigde de CIE-informatie in zoverre dat verdachte en [getuige1] op 31 oktober 2009 mogelijk contact hadden met elkaar.

Naar het oordeel van de militaire kamer was er dan ook sprake van een redelijke verdenking van handel in cocaïne. Het regelmatig afnemen van grote hoeveelheden drugs is een misdrijf als omschreven in artikel 67 lid 1 Sv en levert — anders dan de raadslieden stellen — wel een ernstige inbreuk op de rechtsorde op, temeer daar verdachte een militair is.

Gelet op het voorgaande is de militaire kamer van oordeel dat toepassing van de bijzondere opsporingsbevoegdheden gerechtvaardigd werd door de, op de op dat moment beschikbare informatie gebaseerde, verdenking. Nu ook overigens niet is gebleken dat de bijzondere opsporingsbevoegdheden onrechtmatig zouden zijn ingezet, is bewijsuitsluiting niet aan de orde. De militaire kamer verwerpt daarmee het verweer van de raadslieden.

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het voorhanden hebben van stroomstootwapens.

Verdachte heeft verklaard dat hij de stroomstootwapens niet als ‘wapens’ beschouwde en dat hij ze heeft aangeschaft met het oog op de bescherming van zijn partner en familie.

Uit de vaststaande feiten volgt dat verdachte in de periode van 03 december 2009 tot en met 21 december 2009 te 's‑Hertogenbosch in totaal vier stroomstootwapens voorhanden heeft gehad. De onder [getuige8] inbeslaggenomen stroomstootwapens zijn door een materiedeskundige van het Regionaal Bureau Wapens en Munitie van de politieregio Brabant Noord onderzocht en door hem omschreven als voorwerpen waarmee door een elektrische stroomstoot personen weerloos kunnen worden gemaakt of pijn kan worden toegebracht en als wapens in de zin van artikel 2, categorie II onder 5^o van de Wet wapens en munitie. Nu het vierde stroomstootwapen kennelijk van dezelfde partij afkomstig is, is de militaire kamer van oordeel dat deze conclusies ook ten aanzien van dat wapen kunnen worden getrokken. Dat verdachte de vier stroomstootwapens niet als wapens beschouwde en dat hij ze naar eigen zeggen heeft aangeschaft met het oog op de bescherming van zijn partner en familie, doet hier niet aan af.

Gelet op het vorenstaande acht de militaire kamer ook het onder 3 tenlastegelegde feit wettig en overtuigend bewezen.