4.5.2 Pandhouder van aandelen zonder certificaathoudersrechten en pandhouder van certificaten

Een pandhouder kan mijns inziens in het algemeen niet worden aangemerkt als een verschaffer van risicodragend kapitaal in de zin van het enquêterecht. Hij heeft slechts een (economisch) belang bij de opbrengsten uit de aandelen (certificaten) in geval van executie. Het pandrecht is immers een verhaalsrecht. De aandelen (certificaten) worden echter niet voor zijn rekening en risico gehouden. De pandhouder heeft een voorwaardelijk belang bij (de waarde van) het aandeel (certificaat). Indien de schuldenaar/aandeelhouder (certificaathouder) in verzuim is, heeft de pandhouder op grond van art. 3:248 BW het recht van parate executie. Dit houdt in dat hij zich zonder tussenkomst van de rechter mag verhalen op de aan hem verpande goederen; hij mag de roerende zaken verkopen en zijn vordering voldoen uit de opbrengst ervan. Vanaf het moment van verzuim komt de waarde van de aandelen (certificaten) in feite dus voor rekening en risico van de pandhouder. Laatstgenoemde heeft op grond van de verpanding tevens het recht op dividend.1 Het voorgaande wijst erop dat de pandhouder vanaf het moment van verzuim kan worden aangemerkt als een (indirecte) verschaffer van risicodragend kapitaal. Dit zou betekenen dat de pandhouder van aandelen zonder ‘certificaathoudersrechten’ en de pandhouder van certificaten vanaf dat moment enquêtebevoegd zijn.2

Overigens zal een pandhouder van aandelen in een BV zich veelal op grond van art. 2:198 lid 3 BW het recht voorbehouden om het stemrecht naar zich toe te trekken in geval van verzuim, waardoor hij op grond van de wet enquêtebevoegd is (art. 2:198 lid 4 BW).3