5.1.2.0 Inleiding

471. Inleiding. Dit brengt ons bij de vraag waarom de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling tegenwoordig niet meer wordt begrepen. Die vraag klemt te meer nu, als gezegd, deze conflictregel voor de negentiende-eeuwers zonder meer vanzelfsprekend was. Deze vraag — dus de vraag naar het waarom van de begripsverduistering — staat centraal in de onderhavige paragraaf.1 Daarna, in par. 5.1.3, wordt onderzocht hoe deze begripsverduistering zich in de loop der geschiedenis heeft voltrokken.

472. De oorzaken van de begripsverduistering hebben wij in par. 1.2.2 al even aangestipt. In de eerste plaats vinden wij weinig expliciete houvast in het negentiende-eeuwse bronnenmateriaal. Dat komt doordat de conflictenrechtelijke oplossing van het beginsel van nationale behandeling in de negentiende eeuw zó vanzelfsprekend was dat zij nauwelijks werd uitgesproken — evident, logisch en nooit bestreden.2 Was de conflictregel destijds in literatuur of verdragsgeschiedenis duidelijker geëxpliciteerd, dan had de begripsverduistering wellicht nooit plaatsgevonden.3 Maar de eigenlijke oorzaak van de begripsverduistering is een systeemwijziging en een daardoor gewijzigd perspectief. Die systeemwijziging betreft het conflictenrecht. Het beginsel van nationale behandeling is, zoals wij hebben gezien, ontwikkeld binnen het negentiende-eeuwse statutistische conflictenrecht. Tegenwoordig wordt ons conflictenrechtelijke denken echter niet meer door deze statutenleer bepaald, maar door (een geëvolueerde vorm van) het model van Von Savigny. Wij benaderen de onderhavige problematiek vanuit die andere, Savigniaanse denkwereld. Anders gezegd: wij bezien het statutistische beginsel van nationale behandeling door een Savigniaanse bril — en daardoor, zo komt in deze paragraaf aan de orde, ontstaat een vertekend beeld, waarin de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling onzichtbaar is geworden.

473. Plan van behandeling. Daarmee zijn de drie thema's genoemd die wij in deze par. 5.1.3 gaan onderzoeken: ten eerste de statutistisch-conflictenrechtelijke oplossing in het beginsel van nationale behandeling (par. (a)), ten tweede onze Savigniaanse bril (par. (b)), en ten slotte de vraag waarom de conflictregel in het beginsel van nationale behandeling buiten het Savigniaanse blikveld valt (par. (c)).