6.8.3 Hoorrecht

Een goed alternatief voor het adviesrecht is een hoorrecht voor de or bij de behandeling van het verzoek tot eigen aanvraag door de rechtbank.1 Op dit moment vindt een zeer summiere toets plaats bij de aanvraag van het faillissement. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de regering zoveel mogelijk probeert te voorkomen dat de uitspraak tot faillietverklaring wordt uitgesteld. Zo is ervoor gekozen geen verplichting tot horen van de schuldenaar op te leggen indien het faillissement wordt aangevraagd door schuldeisers. “Eene verplichting tot oproeping zal tot onnoodige vertraging aanleiding geven in notoire gevallen van insolventie, indien bijv. de schuldenaar zich op verren afstand bevindt”, staat er in de wetsgeschiedenis.2

Ook de positie van werknemers of andere maatschappelijke belangen worden in het geheel niet betrokken bij de beslissing van de rechter om de ondernemer al dan niet failliet te verklaren. Hoge personeelskosten zijn echter vaak een motief voor het aanvragen van het eigen faillissement. Uit de in paragraaf 6.5.4 besproken jurisprudentie, blijkt dat de curator bij zijn handelen na faillietverklaring ook rekening moet houden met maatschappelijke belangen. Naar mijn mening dient hetzelfde te gelden voor de rechtbank bij de aanvraag tot faillietverklaring. Een goede manier om de rechtbank op de hoogte te stellen van de maatschappelijke achtergrond van een in betalingsmoeilijkheden verkerende onderneming, is de or oproepen en horen. Overigens kan de Rechtbank de or al oproepen en horen, maar zij zal daartoe niet snel geneigd zijn in het geval van faillissement. Wanneer de or meent dat het belang van de werknemers gehoord moet worden en dat er geen informatie en overleg heeft plaatsgevonden in het voortraject, zou hij de rechtbank een brief kunnen sturen met het verzoek te worden gehoord.

Een hoorrecht lijkt mij een gewenste ontwikkeling, maar dit leidt er wel toe dat de toetsing door de Rechtbank zal moeten worden veranderd. De schuldenaar heeft nu immers zelf geen hoorrecht. Binnen de huidige Faillissementswet lijkt mij een hoorrecht voor de or aldus een te zware wijziging, maar misschien kan dit worden meegenomen bij een toekomstige wijziging van de insolventiewetgeving.