II.6.2 Onderscheidingen van ratings en hun functie

102. Corporate rating vs. debt rating. Ratings kunnen worden onderscheiden in corporate ratings (of ‘issuer credit ratings’) en debt ratings (of ‘issue specific ratings’).1 Een corporate rating betreft een waardering van de algehele kredietwaardigheid van een onderneming, dat wil zeggen een waardering van de mate waarin de onderneming in algemene zin in staat is om aan zijn huidige en toekomstige schulden te voldoen. Een corporate rating is geen waardering van de kredietkwaliteit van specifieke schulden. Daarop is de debt rating gericht. Een debt rating doet een uitspraak omtrent de waarschijnlijkheid dat een specifiek schuldinstrument (bv. een obligatie) tijdig en volledig wordt voldaan. Daarbij zal aandacht worden besteed aan de karakteristieken van de schuld, zoals achterstellingen of preferenties. De debt rating neemt de corporate rating van de schuldenaar als uitgangspunt, maar afhankelijk van de bijzondere karakteristieken van het schuldinstrument in kwestie (preferent of achtergesteld), de vermogenspositie van de schuldenaar en de (aard van de) overige schulden van de schuldenaar, kan de rating hoger of lager uitvallen dan de corporate rating.2 Indien het schuldinstrument is versterkt met zekerheidsrechten (pand, hypotheek, garanties) kan de rating hoger zijn dan de corporate rating. Men spreekt dan van een enhanced rating.3

103. Structured finance rating. De rating die aan een uitgifte van ABS wordt toegekend, betreft meestal een zogeheten structured finance rating. Het gaat daarbij om een bijzondere debt rating die echter anders dan een normale debt rating niet de corporate rating van de originator tot uitgangspunt neemt. De rating van een uitgifte van ABS is in beginsel volledig gebaseerd op de kredietkwaliteit van de daaraan ten grondslag liggende activaportefeuille en de toepassing van ‘financial support’ technieken.4 De financiële gesteldheid van de originator doet in beginsel niet ter zake (afgezien van de rol die de originator mogelijk vervult in het kader van de ‘financial support’ van het SPV). Een structured finance rating wordt mogelijk gemaakt doordat de geëffectiseerde activa worden afgescheiden van het verhaalsaansprakelijke vermogen van de originator doordat zij worden overgedragen aan een SPV.5 De activa dienen zodoende nog slechts tot verhaal van de investeerders in de ABS en de overige bij de transactie betrokken partijen en niet meer tot verhaal van schuldeisers van de originator. Mits de transactie prudent is vormgegeven, ondervinden de investeerders in de ABS geen nadeel van een mogelijke insolventie (faillissement) van de originator (zie hierna § 8).

104. Doel en functie van de rating van ABS. Het toekennen van een rating aan een uitgifte van ABS is over het algemeen van essentieel belang voor het welslagen van een securitisation. Investeerders hebben vaak niet de informatie, expertise en tijd om zelf een diepgaand onderzoek in te stellen naar de kredietrisico’s verbonden aan een uitgifte van ABS. Met behulp van een rating wordt beoogd dat investeerders een beter inzicht kunnen krijgen in de kredietkwaliteit van de ABS. Hiermee wordt voorkomen dat investeerders als gevolg van de ondoorzichtigheid van de aan de ABS verbonden risico’s, een hoge risicopremie eisen (hoge rente) of wellicht in het geheel niet in de emissie geïnteresseerd zijn. Hoe hoger de rating is, des te geringer wordt het kredietrisico geacht te zijn. De rating is voor investeerders een hulpmiddel om verschillende beleggingsmogelijkheden met elkaar te vergelijken, de financiële risico’s daarvan tegen elkaar af te wegen en zodoende tot een min of meer gefundeerde investeringsbeslissing te komen.

Bovendien is het mogelijk dat bepaalde categorieën van investeerders in het geheel niet kunnen worden bereikt, indien aan de ABS geen rating zou worden toegekend. Sommige institutionele beleggers (pensioenfondsen en verzekeraars) is het bijvoorbeeld niet toegestaan te investeren in (door een buitenlandse instelling uitgegeven) effecten waaraan geen (investment grade) rating is toegekend.

Een rating kan voorts de verhandelbaarheid van de ABS in de secundaire markt vergroten. Ook dit kan een positieve invloed hebben op de voorwaarden waarop het SPV zich kan financieren.

Al met al zal een rating, mits van een voldoende kwaliteit, leiden tot een grotere groep van geïnteresseerde investeerders en tot lagere financieringskosten voor het SPV. Voor de originator heeft dit het voordeel dat hij een hogere koopprijs kan bedingen voor de aan het SPV over te dragen vorderingenportefeuille. Aldus kan securitisation voor een originator een aantrekkelijke vorm van financiering en/of risicobeheer zijn.